Ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Νομού Έβρου εκφράζει τις ευχαριστίες του για την επίσημη πρόσκληση συμμετοχής του στη Δημόσια Διαβούλευση για τα νέα προγράμματα Σπουδών για την Ιστορία. Ανταποκρινόμενοι λοιπόν στην παραπάνω πρόσκληση και παρά το στενό χρονικά περιθώριο θέσαμε στη διάθεση και την κρίση των συναδέλφων μας το Σχέδιο Προγράμματος Σπουδών της Επιστημονικής Επιτροπής του ΙΕΠ, το εξετάσαμε σε βάθος και μετά από διάλογο καταλήξαμε στα παρακάτω:
- – Θεωρούμε γενικά ότι το μάθημα της Ιστορίας πρέπει να αντιμετωπιστεί υπό άλλη οπτική, αυτή της ενίσχυσης της κριτικής ιστορικής σκέψης του μαθητή.
- – Είναι γεγονός ότι οι μαθητές μας αντιλαμβάνονται τον Χρόνο ως ένα συνεχές και πρέπει βεβαίως να καλλιεργήσουμε και τη χρονολογική σκέψη, ωστόσο η πράξη έχει αποδείξει ότι το μοντέλο της σπειροειδούς μάθησης στην Ιστορία έχει αποτύχει. Παρά την εις τριπλούν διδασκαλία των ίδιων ιστορικών περιόδων σε Δημοτικό, Γυμνάσιο και Λύκειο οι Έλληνες δεν γνωρίζουν ουσιαστικά Ιστορία τελειώνοντας τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.
- – Το μάθημα της Ιστορίας δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται εξετασιοκεντρικά. Ανεξάρτητα από το σύστημα εισαγωγής στα Πανεπιστήμια οι σκοποί πρέπει να έχουν σχέση με τη Γνώση και τον τρόπο κατάκτησής της, προκειμένου να διαμορφώσουμε τους ενεργούς πολίτες του μέλλοντος.Με βάση τα παραπάνω προχωρούμε σε παρατηρήσεις επί του Σχεδίου:
- – Θεωρούμε πολύ θετική την εισαγωγή των Θεματικών Φακέλλων. Είναι ωστόσο νωρίς για πλήρη απεξάρτηση από το σχολικό εγχειρίδιο, το οποίο «εξασφαλίζει» ως ένα σημείο ενότητα στην αξιολόγηση και μπορεί να λειτουργήσει ως σημείο αναφοράς. Η πρότασή σας, που αποτελεί συνδυασμό των δύο, παρέχει μεγάλα περιθώρια ελευθερίας στον εκπαιδευτικό για διαχείριση του ιστορικού υλικού και του «επιτρέπει» να λάβει υπόψη το δυναμικό της τάξης του.
- – Η εκκίνηση από τον κόσμο και το παρόν του μαθητή (καθημερινή ζωή, Τοπική Ιστορία) πρέπει να είναι το ζητούμενο όχι μόνο για την Ιστορία αλλά και για όλα τα Φιλολογικά μαθήματα. Επομένως χαιρετίζουμε αυτή την προσέγγιση, η οποία ξεκινά από το Δημοτικό Σχολείο.
- – Το Σχέδιο Προγράμματος Σπουδών έχει ενιαία οπτική και ορίζοντα από Δημοτικό έως Α ́ Λυκείου, γεγονός που αίρει ζητήματα σύνδεσης μεταξύ των βαθμίδων της εκπαίδευσης που αντιμετωπίσαμε στο παρελθόν όχι μόνο για την Ιστορία αλλά και για τα υπόλοιπα Φιλολογικά μαθήματα (π.χ. Γραμματική της Νεοελληνικής
Γλώσσας και σχετικές ασυμφωνίες). Ωστόσο διαφωνούμε με την επιλογή των συγγραφέων να μην καταθέσουν συγκεκριμένες προτάσεις για τη Β ́ και τη Γ ́Λυκείου, παρόλο που αντιλαμβανόμαστε τους πρακτικούς και δεδηλωμένους λόγους που υπαγόρευσαν την απόφαση αυτή. Οι όποιες εξετάσεις πρέπει να πάψουν να δεσμεύουν τις επιστημονικές μας επιλογές.
- – Διαπιστώνουμε ότι δεν παρουσιάζεται συγκεκριμένη πρόταση με παραδείγματα για την αξιολόγηση του μαθήματος είτε ποσοτικά είτε περιγραφικά τόσο για τη διαμορφωτική όσο και για την τελική αξιολόγηση. Είναι όμως ενδιαφέρουσα η οπτική και ο σχετικός προβληματισμός που θέτει σε προτεραιότητα τη διαμορφωτική αξιολόγηση.
- – Στην ύλη της Ε ́ Δημοτικού δεν υπάρχει λόγος για διδασκαλία Αρχαίας και «Μεσαιωνικής» Ιστορίας την ίδια σχολική χρονιά. Αξίζει και στο Βυζάντιο μια πιο «δίκαιη» ιστορικά αντιμετώπιση και όχι απαραιτήτως η ταύτιση με τον «Μεσαίωνα» ή τον σκοταδισμό.
- – Στη Β ́Γυμνασίου καλό θα ήταν να δοθεί έμφαση στην κοινωνική διάρθρωση της Βυζαντινής αυτοκρατορίας και να γίνει εκτενέστερη αναφορά στη Δ ́ Σταυροφορία.
-
– Η προσέγγιση μεταξύ των λαών δεν μπορεί να προέλθει από “σκιασμένες περιοχές απόκρυψης” της αλήθειας αλλά από την ανάδειξη α) των ιστορικών γεγονότων σε σχέση πάντα με τους οικονομικοκοινωνικούς παράγοντες και β) των κινήτρων ομάδων και προσώπων. Αυτή η διαπίστωση δεν έρχεται σε αντίθεση με την πρόθεση για καλλιέργεια της δημοκρατικής συνείδησης των νέων ανθρώπων, ώστε να αποτελέσει ανασχετικό φραγμό στην ξενοφοβία, το μίσος, τη μισαλλοδοξία και την εθνική και πολιτισμική περιχαράκωση. Ας αφήσουμε τους μαθητές μας να ανακαλύψουν και να οικοδομήσουν τη Γνώση χωρίς στερεότυπα και φανατισμούς
κάθε είδους και χωρίς εξιδανικεύσεις αλλά με δική τους έρευνα για την αλήθεια.
Γενικά πρόκειται για ένα Πρόγραμμα Σπουδών που ενισχύει την κριτική σκέψη, λαμβάνει υπόψη τα ενδιαφέροντα και τον κόσμο των μαθητών, συνδέει την Ελλάδα με τον κόσμο (είναι πολύ σημαντική και η πολυπολιτισμική προσέγγιση του Μύθου στο Δημοτικό και το πέρασμα στον Λόγο) και επιτέλους αποδίδει στη Σύγχρονη Ιστορία τη θέση που της αξίζει στο ελληνικό σχολείο. Για την εφαρμογή του ωστόσο, η οποία έχει αυξημένες απαιτήσεις από όλους τους εμπλεκόμενους επιβάλλεται:
1. η συγγραφή νέων εγχειριδίων Ιστορίας για όλες τις τάξεις,
2. ο Προγραμματισμός και για τη Β ́ και Γ ́ Λυκείου,
3. η Επιμόρφωση των εκπαιδευτικών,
4. η Αύξηση των ωρών της Ιστορίας- με αξιοποίηση του Θεματικού Φακέλλου σε συνεχόμενο δίωρο και με μία επιπλέον ώρα την εβδομάδα για σύνθεση της γνώσης, ώστε να αποτελέσει τη δηλωτική γνώση του εγχειριδίου και5. η Διδασκαλία του μαθήματος αποκλειστικά από Φιλολόγους.
Ευελπιστούμε ότι οι προτάσεις μας θα αποτελέσουν πυλώνα της Δημόσιας Διαβούλευσης, καθώς εκφράζουν το ειλικρινές και γνήσιο ενδιαφέρον μας τόσο για το μάθημα της Ιστορίας όσο και για τους μαθητές μας.
Είμαστε στη διάθεσή σας
Με εκτίμηση
Το ΔΣ του Συνδέσμου Φιλολόγων Νομού ΈβρουΠρόεδρος: Βάγια Ζήκα
Αντιπρόεδρος: Αχιλλέας Τριανταφυλλίδης Γενική Γραμματέας: Πηνελόπη Στράτη Ταμίας: Άννα Ασπιώτη
Έφορος Βιβλιοθήκης: Ελένη Κουτρούλα