Νεοελληνική Γλώσσα Γ´ Γυμνασίου: Ενότητα 3 – Ευθύς και πλάγιος λόγος (Θεωρία – Ασκήσεις)
ΘΕΩΡΙΑ
-
Χρησιμοποιούμε τον πλάγιο λόγο, όταν παραθέτουμε σε κείμενά μας προφορικά ή γραπτά απόψεις άλλων όχι αυτούσιες αλλά μετασχηματισμένες από εμάς.
Για να μετασχηματίσουμε δηλαδή τον ευθύ λόγο σε πλάγιο, χρησιμοποιούμε ένα ρήμα και στη συνέχεια την άποψη του ομιλητή, η οποία μπορεί να διατυπώνεται είτε με μια ολόκληρη πρόταση είτε με ένα όνομα που ισοδυναμεί με πρόταση.
→ Για παράδειγμα: Με ρώτησε αν ήμουν σύμφωνος… Μου είπε ότι επικροτούσε την άποψή μου… Μου εξέφρασε τη συμπαράστασή του. - Το ρήμα που χρησιμοποιούμε, για να μεταφέρουμε τα λόγια άλλου, μπορεί να είναι ουδέτερο, π.χ. είπε, δήλωσε…, αλλά μπορεί και να δηλώνει, άμεσα ή έμμεσα, την οπτικήαυτού που μεταφέρει τα λόγια του άλλου, π.χ. έκρινε, φαντάστηκε, υπέθεσε, απαίτησε… Tα τελευταία αυτά ρήματα χρωματίζουν τα λόγια με πρόσθετα σχόλια.
ΑΣΚΗΣΕΙΣ
- Να μετατρέψετε τον ευθύ λόγο σε πλάγιο χρησιμοποιώντας ως εξάρτηση τα ρήματα που βρίσκονται μέσα στις παρενθέσεις.
- Γιατί δεν ήρθες σήμερα στο σχολείο; (Με ρώτησε…)
- Κλείσε το παράθυρο γρήγορα. (Του ζήτησε…)
- Ήρθε η ώρα να φύγουμε. (Μας ανακοίνωσε…)
- Μην τολμήσεις να με ενοχλήσεις ξανά. (Μου ζήτησε…)
- Πώς θα γυρίσεις σπίτι; (Ανησυχούσε…)
- Γιατί είσαι τόσο θυμωμένος; (Απορούσε…)
- Θα σε βοηθήσω οικονομικά όσο μπορώ. (Μου υποσχέθηκε…)
- Ήταν τα γενέθλιά μου σήμερα. (Δε θυμόταν…)
- Μπορώ να σου τηλεφωνήσω αύριο; (Με ρώτησε…)
- Μην φύγετε απόψε. (Μας παρακάλεσε…)
- Στις παρακάτω περιόδους να βρείτε τις πλάγιες ερωτήσεις και να τις μετατρέψετε σε ευθείες.
- Απορούσε πού ξέχασε τα κλειδιά του.
- Δεν ξέρω αν σου είπε για ποιο λόγο φέρεται έτσι.
- Τη ρώτησε γιατί δεν είχε διαβάσει τα μαθήματά της.
- Δεν γνώριζαν ποια ήταν η σωστή κατεύθυνση.
- Ανησυχούσε μήπως είμαι κουρασμένος.
- Στα παρακάτω παραδείγματα να βρείτε το συντακτικό ρόλο των πλάγιων ερωτηματικών προτάσεων.
- Δεν ήταν σίγουρο αν θα έρθει μαζί μας.
- Δεν ξέρουν τι ώρα θα φτάσουν στον προορισμό τους.
- Αυτό φοβάμαι, πώς θα αντέξω τόσες ώρες.
- Ξέρω καλά πόσο πονάς.
- Βρήκαμε γρήγορα πού έμενε.
- Είναι ζήτημα αν μιλήσαμε δύο φορές φέτος στο τηλέφωνο.
- Εκείνο δεν καταλαβαίνω, πώς με το τόσο διάβασμα δεν έγραψε καλά.
- Απορώ τι με ήθελε βραδιάτικα.
- Αμφιβάλλω αν με αγαπάει αληθινά.
- Λύσε την απορία μου πότε θα φύγουμε.
- Να βρείτε ποιες από τις παρακάτω πλάγιες ερωτήσεις είναι ολικής αγνοίας και ποιες μερικής.
- Με ρώτησε αν θα πάμε διακοπές το καλοκαίρι.
- Δεν ήξερε πώς να γυρίσει πίσω.
- Τον ρώτησε ποιος το έκανε αυτό.
- Αμφέβαλλε αν τον πίστεψαν.
- Σκεφτόμουν συνεχώς πόσο θα μου κοστίσει αυτό το ταξίδι.
- Με ρώτησε μήπως τον γνωρίζω.
- Εξήγησέ μου πώς θα λύσω την άσκηση.
- Σκέψου τι θα κάνουμε το Σάββατο.
- Δεν θυμόταν πού είχε βάλει την τσάντα της.
- Δεν ξέρει ποιο είναι το καλό του.
Κατεβάστε το αρχείο: Ενότητα 3 – Ευθύς και πλάγιος λόγος (Ασκήσεις)
Δείτε επίσης
Ακολουθείστε μας και στο Tik Tok
