Νεοελληνική Γλώσσα Α´ Γυμνασίου: Τα αφηγηματικά, περιγραφικά και επιχειρηματολογικά κείμενα

Μανόλης Μαυρακάκης

3 έτη ago

Νεοελληνική Γλώσσα Α´ Γυμνασίου: Τα αφηγηματικά, περιγραφικά και επιχειρηματολογικά κείμενα

Περιγραφή

Mε τον όρο περιγραφή εννοούμε την αναπαράσταση μέσα από τον λόγο χώρων, προσώπων, αντικειμένων, φαινομένων κτλ.

Η περιγραφή ως είδος κειμένου συνδέεται κυρίως με τον ΧΩΡO.
Ακολουθεί πορεία από το γενικό στο ειδικό, από γενικές εικόνες σε λεπτομερειακές.
Το σημείο περιγραφής μπορεί να είναι σταθερό, όταν ο συγγραφέας μένει ακίνητος και από εκεί περιγράφει τον χώρο, ή μπορεί να κινείται μέσα στον χώρο.
Στη γλώσσα της περιγραφής γίνεται χρήση επιθέτων, των ρημάτων είμαι και έχω αλλά ρημάτων που δηλώνουν κατάσταση (βλέπουμε, παρατηρούμε, διακρίνουμε, απεικονίζεται, αποτυπώνεται). Η γλώσσα της περιγραφής χαρακτηρίζεται από σαφήνεια, ακρίβεια, ζωντάνια και παραστατικότητα.

Αφήγηση

Mε τον όρο αφήγηση εννοούμε την προφορική ή γραπτή παρουσίαση ενός γεγονότος ή μιας σειράς γεγονότων, πραγματικών ή φανταστικών.

Η αφήγηση οργανώνεται με άξονα τον χρόνο, αλλά οι καταστάσεις συνδέονται αιτιολογικά μεταξύ τους.
Η αφήγηση ακολουθεί τη δομή που δίνεται στο παρακάτω σχήμα:

Α. Πληροφορίες για τους ήρωες, τον χώρο, τον χρόνο και την κατάσταση από την οποία ξεκινά η αφήγηση

Β. Η εξέλιξη της αφήγησης και η έκβασή της

Γ. Η λύση: η κρίση του αφηγητή για το νόημα της ιστορίας.

Κύριος χρόνος της αφήγησης είναι ο αόριστος(για συνοπτική διάσταση αφήγησης με ακρίβεια και επιτάχυνση), αλλά χρησιμοποιείται και ο παρατατικός (για μεγαλύτερη διάρκεια στα γεγονότα που αφηγούμαστε).
Κύριο γνώρισμα της αφήγησης είναι οι συνδετικές λέξεις ή φράσεις που δείχνουν τη χρονική σειρά των γεγονότων (π.χ. πρώτα, στην αρχή, μετά, ύστερα, αργότερα, στο τέλος αρχικά, κατά τη διάρκεια, εκείνη η στιγμή ) και την αιτιολογική σχέση μεταξύ τους(π.χ. επειδή, αφού, εξαιτίας, διότι, γι᾽ αυτόν τον λόγο). Επίσης γίνεται χρήση συνωνύμων ή συγγενικών λέξεων ή φράσεων για κάποια λέξη (π.χ. ένα τέτοιο περιστατικό..)

Επιχείρημα

Με το επιχείρημα (λογικές + ορθές προτάσεις) υποστηρίζουμε τις θέσεις μας ή αντικρούουμε τις θέσεις των άλλων.

Δομή:

Εισαγωγή: Θέση για το θέμα

Κύριο θέμα

(α) Στήριξη της θέσης μας με επιχειρήματα

(β) Αντίκρουση αντίθετης θέσης

(γ) Λύσεις

Επίλογος

Τελική θέση- συμπέρασμα- προϋποθέσεις για ισχύ

Χρήση λέξεων, που συνήθως εκφράζουν:

Ανάλογη σημασία: επίσης, επιπλέον, φυσικά, βέβαια κλπ.