Ξενοφώντα Ελληνικά Α´Λυκείου: Λεξιλογικές ασκήσεις από την Τράπεζα Θεμάτων (2.4.§18-23)

Ξενοφώντα Ελληνικά Α´Λυκείου: Λεξιλογικές ασκήσεις από την Τράπεζα Θεμάτων (2.4.§18-23)

1. Να συμπληρώσετε τις παρακάτω περιόδους λόγου της Νέας Ελληνικής με ομόρριζα (απλά ή σύνθετα) του ρηματικού τύπου διεφέροντο, ώστε να ολοκληρωθεί ορθά το νόημά τους:

• Ασχολείται με το θέατρο και το χορό· αποτελούν τα κυριότερα ………………………  της. 
• Η μετακίνηση των μαθητών/τριών στο θέατρο θα γίνει με τουριστικό ………………………
• Το έργο της ανάπλασης της πλατείας απαιτούσε πολλά χρήματα και γι’ αυτό θεωρήθηκε οικονομικά ……………………… από το Δημοτικό Συμβούλιο. 
• Η Σελήνη περιστρέφεται καθημερινά γύρω από τη Γη· είναι ο ……………………… της Γης.
• Η ανάθεση της εκδρομής δόθηκε στο πρακτορείο με την οικονομικότερη ……………………… .

Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2.4.§21-23.3

 

2. Να επιλέξετε από τη στήλη Β για καθεμία αρχαιοελληνική λέξη της στήλης Α την ορθή σημασία της σύμφωνα με το κείμενο του Ξενοφώντα:

Α	Β
1.     ἀνοσιωτάτοις	α. ανίερος, βέβηλος β. χωρίς νεκρικές τελετές
2.     πολιτεύεσθαι	α. κυβερνώ β. ζω ως πολίτης
3.     ἐπίστασθε	α. γνωρίζω καλά β. έχω επιστημονική μόρφωση
4.     ταπεινοὶ	α. υπάκουος β. θλιμμένος
5.     συνεδρίῳ	α. συμβούλιο αντιπροσώπων β. χώρος συνδιασκέψεων

 

 

3. Να επιλέξετε από τη στήλη Β για καθεμία αρχαιοελληνική λέξη της στήλης Α την ορθή σημασία της σύμφωνα με το κείμενο του Ξενοφώντα:

Α	Β
6.     ἀποκτεῖναι	α. σκοτώνω, φονεύω β. ταλαιπωρούμαι μέχρι θανάτου
7.     κακὸν	α. δύσμορφο, άσχημο β. δυστυχία, συμφορά
8.     κοινωνοῦμεν	α. συμμετέχω σε κάτι β. συναναστρέφομαι
9.     αἰδούμενοι	α. ντρέπομαι β. σέβομαι τη δυστυχία
10.  πολεμοῦντες	α. λογομαχώ β. μάχομαι

Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2.4.§20-21

 

 

4. Να επιλέξετε από τη στήλη Β για καθεμία αρχαιοελληνική λέξη της στήλης Α την ορθή σημασία της σύμφωνα με το κείμενο του Ξενοφώντα:

Α	Β
11.  κηδεστίας	α. συγγένεια εξ αγχιστείας β. κηδεμονία
12.  αἰδούμενοι	α. συγχωρώ β. σέβομαι
13.  πολιτεύεσθαι	α. κυβερνώ, διοικώ β. ζω ως πολίτης
14.  προσακούειν	α. κρυφακούω β. ακούω επίσης
15.  διεφέροντο	α. διαφωνώ β. είμαι διαφορετικός

Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2.4.§21-23.3

 

 

5. Να βρείτε στο κείμενο που σας δίνεται μία ομόρριζη λέξη για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις της Νέας Ελληνικής: μητρότητα, ακοινώνητος, αναιδής, ακουστικό, διαγωγή.

Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2.4.§21-23.3

 

 

6. Να συμπληρώσετε τις παρακάτω περιόδους λόγου της Νέας Ελληνικής με το κατάλληλο ομόρριζο (απλό ή σύνθετο) της λέξης του κειμένου που σας δίνεται, ώστε να ολοκληρωθεί ορθά το νόημά τους:

• κηδεστίας: Στην εκδήλωση του σχολείου προσκλήθηκαν οι γονείς και …………………………….. των μαθητών/τριών.
• κοινωνοῦμεν: Στις σχέσεις των ανθρώπων είναι απαραίτητη η ……………………………… .
• πατρίδα: Ο Ύμνος εις την Ελευθερίαν του Διονυσίου Σολωμού είναι ένα ……………………… ποίημα.
• ἔχθιστον: Οι σχέσεις μεταξύ αντίπαλων κρατών είναι ………………..
• συνεδρίῳ: Ο Σύλλογος Διδασκόντων θα ……………….. αύριο.

Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2.4.§21-23.3

 

 

7. Να αντιστοιχίσετε καθεμία νεοελληνική λέξη της στήλης Α με την ετυμολογικά συγγενή της αρχαιοελληνική λέξη της στήλης Β. Δύο λέξεις στη στήλη Α περισσεύουν.

Α	Β
1. συνεταιρισμός	α. μητρῴων
2. συνεργασία	β. ἑταιρίας
3. ενέδρα	γ. αἰδούμενοι
4. επιστολή	δ. ἐπίστασθε
5. μήτρα	ε. συνεδρίῳ
6. επιστήμη
7. αναίδεια

Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2.4.§21-23.3

 

 

8. Να επιλέξετε από τη στήλη Β για καθεμία αρχαιοελληνική λέξη της στήλης Α την ορθή σημασία της σύμφωνα με το κείμενο του Ξενοφώντα:

Α	Β
16.  τῶν μυστῶν	α. οι μυστικοί β. οι μυημένοι στα Ελευσίνια μυστήρια
17.  κατασιωπησάμενος	α. επιβάλλω σιωπή β. ησυχάζω
18.  σεμνοτάτων	α. ταπεινός β. σεβαστός
19.  κοινωνοῦμεν	α. κοινωνικοποιούμαι β. συμμετέχω σε κάτι
20.  παύσασθε	α. σταματώ β. ησυχάζω

 

 

9. Να αντιστοιχίσετε καθεμία αρχαιοελληνική λέξη της στήλης Α με την ετυμολογικά συγγενή νεοελληνική λέξη της στήλης Β. Δύο λέξεις στη στήλη Β περισσεύουν.

Α	Β
πατρῴων κηδεστίας Ἐξὸν ἄρχοντες προσακούειν	α. έναρξη β. πατροπαράδοτος γ. απουσία δ. έξω ε. ανυπακοή ζ. επικίνδυνος η. κηδεμόνας

Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2.4.§21-23.3

 

 

10. Να βρείτε στο αρχαίο διδαγμένο κείμενο που σας δίνεται μία ετυμολογικά συγγενή λέξη για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις της Νέας Ελληνικής: επικερδής, επιστήμονας, έλλειψη, άξονας, παράταξη.

Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2.4.§21-23.3

 

11. Για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις του αρχαίου διδαγμένου κειμένου να γράψετε μία περίοδο λόγου στη Νέα Ελληνική, όπου η συγκεκριμένη λέξη να χρησιμοποιείται με διαφορετική σημασία από αυτήν που έχει στο κείμενο:μητρῴων, ἁμαρτάνοντες, ἀπήγαγον, ταπεινοί, διεφέροντο. Μπορείτε να τη χρησιμοποιήσετε σε οποιαδήποτε μορφή της (μέρος του λόγου, πτώση, αριθμό, γένος, έγκλιση, χρόνο).

Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2.4.§21-23.3

 

 

12. Να συμπληρώσετε τις παρακάτω περιόδους λόγου της Νέας Ελληνικής με ομόρριζα (απλά ή σύνθετα) του ρήματοςπείθεσθε, ώστε να ολοκληρωθεί ορθά το νόημά τους:

• Ήταν τόσο ……………………………….. ο πωλητής, ώστε στο τέλος αγόρασα όλα τα ρούχα.
• Είναι ……………………………….. πόσο γρήγορα περνά ο χρόνος στις διακοπές! 
• Είμαι ……………………………….. πως θα σου αρέσει η σχολή που διάλεξες.
• Έχω μεγάλη……………………………….. πως στο τέλος θα τα καταφέρεις!
• Οι ……………………………….. του συχνά προκαλούν ένταση, όταν τις υποστηρίζει στις       συζητήσεις με τους φίλους του.

Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2.4.§20-21

 

13. Να επιλέξετε για καθεμία αρχαιοελληνική λέξη της στήλης Α την ετυμολογικά συγγενή νεοελληνική λέξη της στήλης Β.

Α	Β
1.     ἐξελαύνετε	α. ελατήριο β. ελεημοσύνη
2.     ἀποκτεῖναι	α. απόκτηση β. αυτοκτονία
3.     γεγενήμεθα	α. γέννηση β. γεμάτος
4.      ἀμφοτέρων	α. αμφιθέατρο β. διαφορετικός
5.     μησὶν	α. μισητός β. μηνιαίος

 

Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2.4.§20-21

 

 

14. Να γράψετε ένα σύνθετο ομόρριζο ουσιαστικό ή επίθετο της Νέας Ελληνικής, για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου: θεῶν, ἀλλήλοις, παύσασθε, ἔλεγεν, ἄρχοντες.

Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2.4.§21-23.3

 

15. Να συμπληρώσετε τις παρακάτω περιόδους λόγου της Νέας Ελληνικής με ομόρριζα (απλά ή σύνθετα) του ρήματοςἀνελογίζοντο, ώστε να ολοκληρωθεί ορθά το νόημά τους:

• Η ………… χρήση οινοπνεύματος μπορεί να σου προκαλέσει βλάβες στον οργανισμό σου.
• Μόλις τελειώσετε την εργασία σας, θα ήθελα να γράψετε έναν σύντομο ……….. αυτής της δράσης.
• Η δημοκρατία αποβλέπει στην ικανοποίηση του ………… συμφέροντος και όχι του ατομικού.
• Ο ………… σου είναι λάθος. Δεν μπορείς να καταλήξεις σε αυτό το συμπέρασμα.
• Οι επόμενες ………… θα γίνουν με απλή αναλογική.

 

 

16. Να αντιστοιχίσετε καθεμία αρχαιοελληνική λέξη της στήλης Α με την ετυμολογικά συγγενή της νεοελληνική λέξη της στήλης Β. Δύο λέξεις στη στήλη Β περισσεύουν.

Α	Β
6.     Ἐξὸν 7.     ἀνοσιώτατον 8.     προσακούειν 9.     ἄστυ 10.  ἐψηφίσαντο	α. υπήκοος β. υποψήφιος γ. εξορία δ. ακούσιος ε. αφοσίωση  ζ. εξουσία η. προαστιακός

Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2.4.§22-23

 

 

17. Να επιλέξετε από τη στήλη Β για καθεμία αρχαιοελληνική λέξη της στήλης Α την ορθή σημασία της σύμφωνα με το κείμενο του Ξενοφώντα:

Α	Β
1.     χαλεπώτατον	α. φοβερότερο β. αυστηρότατο
2.     ἄρχοντες	α. αυτοί που αρχίζουν κάτι β. κυβερνήτες
3.     ἄστυ	α. το σύνολο των πολιτών β. το μέρος της πόλης κάτω και γύρω από την ακρόπολη
4.     ἐδίδασκον	α. ερμηνεύω με επιχειρήματα β. κάνω κάποιον να μάθει κάτι
5.     τῶν κακῶν	α. δυστυχίες β. κακοί λόγοι

Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2.4.§22-23

 

 

18. Να επιλέξετε για καθεμία αρχαιοελληνική λέξη της στήλης Α την ετυμολογικά συγγενή της νεοελληνική λέξη της στήλης Β.

Α	Β
1.     ἐμπεσὼν	α. εμπαθής β. πτώση
2.     διαβάσει	α. προβαίνω β. διαβάλλω
3.     ὑποσπόνδους	α. σπουδαστής β. ομοσπονδία
4.     κῆρυξ	α. κήρυγμα β. ακύρωση
5.     ἀποκτεῖναι	α. αυτοκτονία β. κτηνωδία

Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2.4.§19-20

 

 

19. Να συμπληρώσετε τις παρακάτω περιόδους λόγου της Νέας Ελληνικής με το κατάλληλο ομόρριζο (απλό ή σύνθετο) της λέξης του κειμένου που σας δίνεται, ώστε να ολοκληρωθεί ορθά το νόημά τους:

• μεταστραφείς: Η ……………………….. του παιδιού με συνομηλίκους συμβάλλει στην κοινωνικοποίησή του.
• σφετέρων: Αυτός που οικειοποιείται το δικαίωμα άλλου στην εξουσία ονομάζεται ……………………….. .
• ἑπομένοις: Συνεχίζεται η απεργία στα πλοία, ……………………….. το ταξίδι αναβάλλεται.
• μοίρας: Στον διαγωνισμό έλαβαν  ………………………..  100 υποψήφιοι.
• ἀποθνῄσκει: Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι πίστευαν στη ………………………..ζωή.

Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2.4.§18-19

 

20. Να γράψετε μία σύνθετη λέξη της Νέας Ελληνικής, με πρώτο συνθετικό καθεμία από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου: πρῶτος, νεκρούς, ἀλλήλοις, πολλοί, κοινῆς.

Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2.4.§19-20

 

21. Να επιλέξετε για καθεμία αρχαιοελληνική λέξη της στήλης Α την ετυμολογικά συγγενή της νεοελληνική λέξη της στήλης Β.

Α	Β
1.     μεταστραφεὶς	α. μετατροπή β. καταστροφή
2.     πέσοι	α. πέταγμα β. επίπτωση
3.     γένηται	α. συγγενής β. συγγνώμη
4.     ἀνέλαβον	α. ανάληψη β. αναβολή
5.     ἀγόμενος	α. άμαξα β. αγάπη

Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2.4.§18-19