Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Β´ Λυκείου:Επαγγελματικός προσανατολισμός (Κριτήριο αξιολόγησης)

Κείμενο 1

 

Επαγγελματικός προσανατολισμός και ανεργία

Το ακόλουθο κείμενο είναι της Νέλλης Παρμάκη, Σύμβουλου Επαγγελματικού Προσανατολισμού, το οποίο δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Παναιτωλική» το Φεβρουάριο 2011, http://www.panaitoliki.gr/ (διασκευή).

 

[…] Οι επαγγελματικές επιλογές οφείλουν να στηρίζονται στον συνυπολογισμό πολλών παραμέτρων που αφορούν τόσο στην αγορά εργασίας όσο και στις ιδιαιτερότητες του ατόμου. Χωρίς αμφιβολία, ορισμένοι τομείς παρουσιάζουν καλή απορρόφηση και γρήγορη επαγγελματική αποκατάσταση των πτυχιούχων των αντίστοιχων τμημάτων ενώ άλλοι τομείς έχουν εξαιρετικά περιορισμένες επαγγελματικές επιλογές. Κατά συνέπεια, η ενημέρωση και σωστή ανάλυση των συνθηκών που επικρατούν στην αγορά εργασίας μπορεί να μας βοηθήσει να αποφύγουμε κακοτοπιές και επαγγελματικά αδιέξοδα.

Βασική αρχή του Επαγγελματικού Προσανατολισμού είναι η επιλογή εργασίας με βάση τα ατομικά ενδιαφέροντα, τα ταλέντα, και τις κλίσεις. Η λανθασμένη θεωρία ότι η σημερινή οικονομική κρίση και τα υψηλά ποσοστά ανεργίας αντιβαίνουν στην παραπάνω αρχή, καθιστώντας τη περιττή πολυτέλεια, είναι εξαιρετικά επικίνδυνη. Η επιστήμη του Επαγγελματικού Προσανατολισμού πρεσβεύει τον ενδελεχή έλεγχο και συνυπολογισμό τόσο των προσωπικών χαρακτηριστικών, όσο και των διαθέσιμων εναλλακτικών λύσεων. Συγκεκριμένα, ο νέος που βρίσκεται σε ένα εκπαιδευτικό ή επαγγελματικό σταυροδρόμι θα πρέπει να διερευνήσει αρχικά τον εαυτό του, να αποσαφηνίσει τις επαγγελματικές του αξίες, την προσωπικότητα, τις ικανότητες, τα ενδιαφέροντά του και στη συνέχεια, να εξετάσει τις επιλογές που υπάρχουν, να ενημερωθεί για τις συνθήκες και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε επαγγέλματος. Η παραπάνω διαδικασία θα του επιτρέψει να συνδυάσει τη προσωπικότητά του και τις εναλλακτικές του και θα τον οδηγήσει στην καλύτερη δυνατή επιλογή. Η αυτογνωσία είναι βασική συνθήκη για την κατανόηση των δυνατοτήτων του και τη στοχοθέτηση των επιδιώξεων του.

Η πληροφόρηση κατέχει κεντρικό ρόλο στην αναγνώριση των προσφερόμενων εργασιακών εναλλακτικών. Ο σύμβουλος επαγγελματικού προσανατολισμού είναι σε θέση παράλληλα να παρέχει έγκυρη πληροφόρηση και να υποβοηθήσει τηνπεραιτέρω εξειδικευμένη αναζήτηση επαγγελματικών επιλογών στους τομείς που ενδιαφέρουν. Όντας προετοιμασμένος για τις μελλοντικές καταστάσεις που θα αντιμετωπίσει, ο νέος θα μπορέσει να κάνει σωστές επιλογές και να βιώσει τις μικρότερες δυνατές απογοητεύσεις. Θα είναι σε θέση να προλάβει τις εξελίξεις και να θωρακιστεί απέναντι στις δυσκολίες της αγοράς εργασίας. Η γνώση τον καθιστά ικανό για σοφότερες επιλογές που θα τον βοηθήσουν να αποφύγει σημαντικά λάθη κατά την επαγγελματική του σταδιοδρομία. Ο νέος πρέπει να διακρίνει τι του είναι πιο ταιριαστό και σε ποιον εργασιακό τομέα θα μπορέσει να εργαστεί με όρεξη και όραμα για δημιουργία ώστε να ανταμειφθεί τόσο υλικά όσο και ηθικά.

Συνοψίζοντας, κατά τη διαδικασία επιλογής επαγγέλματος ο νέος πρέπει να συνυπολογίσει τις επαγγελματικές προοπτικές του κλάδου που τον ενδιαφέρει. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να γνωρίζει ότι οι συνθήκες που επικρατούν στη σύγχρονη αγορά εργασίας έχουν σχεδόν εκμηδενίσει τις επιλογές που οδηγούν σε εύκολη και σίγουρη επαγγελματική αποκατάσταση. Η συνεχής προσπάθεια, η αδιάκοπη εξέλιξη, και η καλλιέργεια των προσόντων και ικανοτήτων του, θα του εξασφαλίσουν την πολυπόθητη επαγγελματική επιτυχία. Μόνο όταν ο νέος επιλέξει να ασχοληθεί με ένα αντικείμενο που τον ενδιαφέρει θα μπορέσει να δώσει την απαιτούμενη ενέργεια και να ανταποκριθεί στην παραπάνω διαδικασία. […]

 

Κείμενο 2

Άνεργοι

Ποίημα του Νικηφόρου Βρεττάκου (1912-1991) από τη συλλογή, Το βάθος του κόσμου, 1961.

 

Του εργοστασίου η πόρτα, είναι από σίδερο· έχει

στο μέσο δυο κάγκελα. Και πίσω απ’ τα κάγκελα

δυο μάτια που σφάζουν. Ο επιστάτης κοιτάζει

την ουρά των ανθρώπων που στέκονται απ’ έξω,

χέρια και πρόσωπα που κάνουν μια κίνηση

όλα μαζί, κρατούν την ανάσα, σκύβουν ν’ ακούσουν.

«Μεσημέριασε, φύγετε. Ο κύριος

διευθυντής δε θά ’ρθει. Αύριο πάλι

πρωί. Πιο πρωί».

Χαμηλώνουν τα πρόσωπα, στέκονται αμήχανα.

Ύστερα, φεύγοντας, κοιτάζουνε γύρω τους

σα να ψάχνουν να βρουν ένα βάραθρο – όχι

να κλάψουνε, όχι να ψάξουν για τίποτα.

Να ρίξουν τα χέρια τους.

 

ΘΕΜΑΤΑ

 

ΘΕΜΑ 1

 

1^ουποερώτημα (μονάδες 10)

Να αποδώσεις σε 60 περίπου λέξεις τους παράγοντες που πρέπει να συνεκτιμήσει ο νέος κατά τη διαδικασία επιλογής εργασίας, σύμφωνα με το Κείμενο 1.

Μονάδες 10

 

2^ουποερώτημα (μονάδες 10)

Στη δεύτερη παράγραφο του Κειμένου 1 (στο χωρίο: Συγκεκριμένα, ο νέος που βρίσκεται σε ένα εκπαιδευτικό ή επαγγελματικό σταυροδρόμι … συνθήκες και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε επαγγέλματος) αξιοποιείται ως τρόπος σύνδεσης των νοημάτων το ασύνδετο σχήμα (με τη χρήση κομμάτων). Είναι, κατά τη γνώμη σου, αποτελεσματική η χρήση του ασύνδετου σχήματος ως προς την οργάνωση των πληροφοριών του κειμένου;

Μονάδες 10

 

3^ουποερώτημα (μονάδες 15)

Να επιλέξεις και να γράψεις στο απαντητικό σου φύλλο τη σωστή απάντηση για την κάθε μια από τις παρακάτω προτάσεις του Κειμένου 1.

 

1. Η λέξη «ενδελεχή» στη δεύτερη παράγραφο του Κειμένου 1 έχει τη σημασία: α. λεπτομερειακή

β. γενικότερη

γ. αποτελεσματική

δ. ουσιαστική

 

2. Η λέξη «έγκυρη» στην τρίτη παράγραφο του Κειμένου 1 έχει τη σημασία: α. άμεση

β. αξιόπιστη

γ. ευρεία

δ. πλήρη  

 

3. Ο σκοπός της συγγραφέως του Κειμένου 1 είναι:

α. να ενημερώσει τους αναγνώστες της για τον επαγγελματικό προσανατολισμό

β. να διαφημίσει το έργο της στην επαγγελματική καθοδήγηση των νέων  

γ. να διαμαρτυρηθεί για την απαξίωση του επαγγελματικού προσανατολισμού στο σχολείο

δ. να τονίσει τις επιπτώσεις της ανεργίας στους νέους

 

4. Η συγγραφέας του Κειμένου 1 εκφράζεται σε τρίτο πρόσωπο:

α. για να αποστασιοποιηθεί από τον ρόλο των συμβούλων του επαγγελματικού προσανατολισμού

β. για να παρουσιάσει αντικειμενικά τις απόψεις της

γ. για να διαφοροποιηθεί από άλλους συμβούλους επαγγελματικού προσανατολισμού

δ. γιατί απευθύνεται σε όλους τους ανθρώπους και όχι μόνο στους νέους  

 

5. «Ο νέος πρέπει να διακρίνει τι του είναι πιο ταιριαστό και σε ποιον εργασιακό τομέα θα μπορέσει να εργαστεί με όρεξη και όραμα για δημιουργία ώστε να ανταμειφθεί τόσο υλικά όσο και ηθικά.» O τρόπος με τον οποίο αποδίδεται το μήνυμα στο χωρίο αυτό του Κειμένου 1 εκφράζει: α. μετριοπάθεια

β. χιουμοριστική διάθεση  

γ. ειρωνεία

δ. αναγκαιότητα

Μονάδες 15

 

ΘΕΜΑ 2 (μονάδες 30)

 

Η επιλογή επαγγέλματος αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αποφάσεις στη ζωή ενός νέου, ιδιαίτερα σε μια εποχή οικονομικής αβεβαιότητας και αυξημένης ανεργίας. Με αφορμή το παραπάνω κείμενο, να γράψετε άρθρο (300 περίπου λέξεις) που θα δημοσιευθεί σε σχολική εφημερίδα, στο οποίο να αναδείξετε τη σημασία του επαγγελματικού προσανατολισμού στην επιλογή επαγγέλματος.

Μονάδες 30

 

 

 

 

ΘΕΜΑ 3 (μονάδες 20)

 

Να εντοπίσετε δύο (2) διαφορετικά εκφραστικά μέσα του ποιήματος και να σχολιάσετε τη λειτουργία τους.

Μονάδες 20

 

 

 

ΘΕΜΑ 4 (μονάδες 15)

Να παρουσιάσεις, γράφοντας ένα κείμενο 120 περίπου λέξεων, τη συναισθηματική κατάσταση των ανέργων αξιοποιώντας τις κατάλληλες λέξεις ή φράσεις από το Κείμενο 2.  

Μονάδες 15

 

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1^ο υποερώτημα

 

Οι παράγοντες που πρέπει να συνεκτιμήσει ο νέος κατά τη διαδικασία επιλογής εργασίας, σύμφωνα με το Κείμενο 1, είναι:

• οι τομείς που παρουσιάζουν καλή απορρόφηση και γρήγορη επαγγελματική αποκατάσταση των πτυχιούχων των αντίστοιχων τμημάτων,
• τα ατομικά ενδιαφέροντα, τα ταλέντα, και οι κλίσεις του,
• συνυπολογισμός τόσο των προσωπικών χαρακτηριστικών, όσο και των διαθέσιμων εναλλακτικών λύσεων,
• η συνεχής προσπάθεια, η αδιάκοπη εξέλιξη, και η καλλιέργεια των προσόντων και ικανοτήτων του, καθώς οι επιλογές εργασίας περιορίζονται σημαντικά εξαιτίας των συνθηκών που επικρατούν στην αγορά εργασίας.

 

2^ο υποερώτημα

Με το ασύνδετο σχήμα συνδέονται με λιτό και επικοινωνιακά αποτελεσματικό τρόπο πληροφορίες. Ειδικότερα, παρουσιάζονται οι ενέργειες, τις οποίες θα πρέπει να κάνει ένας νέος προτού επιλέξει το επάγγελμα που θα ακολουθήσει. Ο συγγραφέας με το ασύνδετο σχήμα επιτυγχάνει να παραθέσει επιγραμματικά πληθώρα προϋποθέσεων για την ορθή επιλογή του επαγγέλματος.

 

3^ο υποερώτημα

1 α

2 β

3 α

4 β

5 δ

 

 

ΘΕΜΑ 2

Επαγγελματικός Προσανατολισμός: Η Πυξίδα για το μέλλον

Η επιλογή επαγγέλματος αποτελεί μία από τις πιο καθοριστικές αποφάσεις στη ζωή ενός νέου ανθρώπου. Στη σημερινή εποχή, που χαρακτηρίζεται από οικονομική αβεβαιότητα, ταχεία εξέλιξη της τεχνολογίας και αυξημένα ποσοστά ανεργίας, ο επαγγελματικός προσανατολισμός καθίσταται πιο αναγκαίος από ποτέ.

 

• Ο επαγγελματικός προσανατολισμός βοηθά τους μαθητές να γνωρίσουν καλύτερα τον εαυτό τους: τις κλίσεις, τα ενδιαφέροντα, τις δεξιότητες και τις αξίες τους.

 

• O σωστός επαγγελματικός προσανατολισμός ενημερώνει τους μαθητές για τις πραγματικές συνθήκες της αγοράς εργασίας (τις προοπτικές απασχόλησης, τις απαιτούμενες σπουδές και τις δεξιότητες του μέλλοντος) επιτρέποντάς τους να κάνουν πιο ρεαλιστικές και συνειδητές επιλογές.

 

• Ο επαγγελματικός προσανατολισμός μπορεί να μειώσει την άγνοια που συχνά συνοδεύει τις επιλογές καριέρας. Οι μαθητές που έχουν ενημερωθεί σωστά για τις επιλογές τους είναι λιγότερο πιθανό να νιώσουν άγχος και ανασφάλεια κατά την επιλογή τους. Αντί να ακολουθούν τυφλά τις επιταγές της κοινωνίας ή τις προσδοκίες άλλων, οι νέοι είναι σε θέση να χαράξουν τη δική τους πορεία.

 

 

Συμπερασματικά, ο επαγγελματικός προσανατολισμός δεν είναι πολυτέλεια αλλά αναγκαιότητα. Το σχολείο, η οικογένεια και η πολιτεία οφείλουν να στηρίζουν συστηματικά τους νέους σε αυτή τη σημαντική διαδικασία, ώστε η επιλογή επαγγέλματος να αποτελεί συνειδητή απόφαση και όχι τυχαίο βήμα ζωής.

 

ΘΕΜΑ 3

«δυο μάτια που σφάζουν»: μεταφορά
Η μεταφορά αυτή κάνει πολύ ζωντανό τον τρόπο με τον οποίο οι άνεργοι νιώθουν το βλέμμα του επιστάτη. Τα μάτια του δεν παρουσιάζονται απλώς αυστηρά, αλλά σκληρά και απάνθρωπα, σαν να «πληγώνουν». Έτσι τονίζεται η ψυχρότητα και η έλλειψη κατανόησης που δείχνει απέναντι στους ανθρώπους που περιμένουν με αγωνία και ελπίδα για μια δουλειά. Για τους άνεργους, αυτό το βλέμμα γίνεται σύμβολο της αδιαφορίας και της εξουσίας που συνθλίβει τον πόνο και την ανάγκη τους.

«σα να ψάχνουν να βρουν ένα βάραθρο»: παρομοίωση
Με την παρομοίωση αυτή ο ποιητής αποδίδει έντονα την απελπισία και το αδιέξοδο που αισθάνονται οι άνεργοι. Όταν ακούνε πως και σήμερα δεν θα βρουν δουλειά, κοιτάζουν γύρω τους χαμένοι, σαν να αναζητούν ένα βάραθρο. Δεν θέλουν να κλάψουν ούτε να ζητήσουν κάτι· θέλουν απλώς να ξεφορτωθούν τα χέρια τους, που χωρίς εργασία μοιάζουν άχρηστα. Η εικόνα αυτή δείχνει πόσο βαθιά είναι η απογοήτευση και η ψυχική τους κατάρρευση.

 

 

ΘΕΜΑ 4

Στο ποίημα του Ν. Βρεττάκου αποτυπώνεται μια θλιβερή σκηνή των ανθρώπων, οι οποίοι ψάχνουν να βρουν εργασία, καθώς και τα αρνητικά συναισθήματα που αυτοί νιώθουν σε αυτή τους την αναζήτηση. Οι άνεργοι διακατέχονται από αισθήματα ανυπομονησίας και αγωνίας περιμένοντας υπομονετικά τη σειρά τους. «Κρατούν την ανάσα, σκύβουν ν’ ακούσουν» αν θα προσληφθούν από τον διευθυντή, αν θα βρουν επιτέλους δουλειά στο εργοστάσιο. Όταν μαθαίνουν ότι ο διευθυντής δεν θα έρθει, στενοχωριούνται και απογοητεύονται («χαμηλώνουν τα πρόσωπα, στέκονται αμήχανα»). Ωστόσο, η απογοήτευση αυτή δεν τους δημιουργεί τη διάθεση να κλάψουν για τη δεινή κατάσταση στην οποία βρίσκονται. Είναι μια απογοήτευση, η οποία οφείλεται στο ότι αισθάνονται ότι είναι άχρηστοι, ότι δεν μπορούν να προσφέρουν στην κοινωνία («να βρουν ένα βάραθρο… χέρια τους»).

«Το/τα θέμα/τα προέρχεται και αντλήθηκε/αν από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας που αναπτύχθηκε (MIS5070818-Tράπεζα θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Γενικό Λύκειο-ΕΠΑΛ) και είναι διαδικτυακά στο δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) στη διεύθυνση (http://iep.edu.gr/el/trapeza-thematon-arxiki-selida)».

Ακολουθείστε μας και στο Tik Tok