Νέα Ελληνικά Γ´ ΕΠΑΛ: Τηλεργασία(Κριτήριο αξιολόγησης)

Νέα Ελληνικά Γ´ ΕΠΑΛ: Τηλεργασία(Κριτήριο αξιολόγησης)

Α. Μη λογοτεχνικό κείμενο

Ιδέες ευάλωτες στην απόσταση

Απόσπασμα από το ομότιτλο άρθρο της Τασούλας Καραϊσκάκη, που δημοσιεύτηκε στις 07.08.2022 στην εφημερίδα «Καθημερινή»: https://www.kathimerini.gr/opinion/561989719/idees-eyalotes-stin-apostasi/

 

            Η τηλεργασία λιγοστεύει την έμπνευση, μειώνει τον ζήλο, λένε ερευνητές, όμως το δρομολογημένο αύριο επιφυλάσσει άλλες απαντήσεις. Υποβαθμίζεται η ποιότητα των ιδεών όταν οι άνθρωποι συνεργάζονται από απόσταση; Θολώνει ο όγκος του μόχθου που έχει οικοδομηθεί χιλιόμετρα μακριά από την εργασιακή εστία; Λιγοστεύει η απουσία προσωπικής επαφής τις ευφυείς λύσεις; Είναι η επικοινωνία στον κυβερνοχώρο μια σκιά, ένα θραύσμα της πραγματικής ζωής;

            Δεκάδες έρευνες και άρθρα μετρούν τις κερδοζημιές της τηλεργασίας. Μισοάδεια τα γραφεία, για πολλούς το εργασιακό σύμπαν ακόμη συμπυκνώνεται στην οθόνη του υπολογιστή. Το έργο αποστέλλεται άμεσα, καθαρά, πληθωρικό σε λέξεις ή ήχους και εικόνες, δεν φτάνει με σήματα καπνού, περιστέρια, ημεροδρόμους[1], μπουκάλια, τηλεβόες, φρυκτωρίες[2], αερόστατα, τηλεγράφους, ασυρμάτους, αλλά μέσω δορυφόρων αυτοστιγμεί· ή ξεδιπλώνεται σε μακροσκελείς βιντεοσυνομιλίες και τηλεδιασκέψεις. Όμως ως τελικό προϊόν υφίσταται κριτική. Ομάδα του Πανεπιστημίου του Μπέρκλεϊ μελέτησε, κατά παραγγελία της Microsoft, την επικοινωνία 60.000 εργαζομένων και διαπίστωσε ότι ενώ αυξήθηκε ο αριθμός των μηνυμάτων μεταξύ συναδέλφων, περιορίστηκε δραστικά η ουσία της πληροφορίας. Ερευνητές από το MIT, όπως αναφέρει το The Atlantic, διαπίστωσαν ότι εργαζόμενοι που είχαν περισσότερες ώρες προσωπικής συνεργασίας κατοχύρωσαν περισσότερα διπλώματα ευρεσιτεχνίας. Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature συμπεραίνει πως ομάδες που συνεργάστηκαν ψηφιακά παρήγαγαν λιγότερες και ασθενέστερεςιδέες από τις ομάδες οι οποίες έδρασαν ζωντανά. Το συνολικό πόρισμα; Τα εικονικά σαλόνια, τα διαδικτυακά πηγαδάκια δεν γονιμοποιούν με τον ίδιο τρόπο τη διασταύρωση ανθρώπων από διαφορετικά κοινωνικά περιβάλλοντα. Οι τηλεδιασκέψεις είναι σαν το πρόχειρο φαγητό. Εύκολο και βολικό, αλλά κατώτερο του κανονικού γεύματος. Και είναι εξουθενωτικές. Ατελείς συνδέσεις, απουσία γλώσσας του σώματος, συνδιαλλαγή με πολλά πρόσωπα, παράλληλες εργασίες –έλεγχος email, κουβεντούλες στο κινητό, αναζήτηση πληροφοριών σε άλλες ιστοσελίδες–, πλημμελής συμμετοχή στη διάσκεψη. Οι ελεύθερες εξισωτικές συζητήσεις στο γραφείο, οι λέξεις που λέγονται πρόσωπο με πρόσωπο, ακόμη και τα πειράγματα, οι εκμυστηρεύσεις, τα επιφωνήματα, τα αστεία, η συμφιλίωση του σώματος και του πνεύματος, του χθεσινού και του σημερινού, του καινούργιου και του παλιού βαθαίνουν την εμπιστοσύνη, εκκολάπτουν την καινοτομία. Και ενώ η δουλειά από οπουδήποτε είναι ευεργετική για τους βετεράνους υπαλλήλους, αφήνει αζύμωτους τους νέους, που δεν έχουν σμιλευτεί μέσα στην εργασιακή ομήγυρη και στο χωρικό της σύμπαν.

            Όμως η τηλεργασία ριζώνει στα θεμέλια του μέλλοντος. Πώς εξαλείφεται το αίσθημα απομόνωσης, μικρότερης πρόσβασης στη γνώση, απομάκρυνσης από τον χώρο που λειτουργεί ως κίνητρο απόδοσης; Μια ομάδα επιστημόνων αποφαίνεται πως δεν εξαλείφεται. Η προσωπική επαφή είναι αναντικατάστατη. Τα ψηφιακά εικονίδια δεν φανερώνουν τους ανθρώπους, τους μετατρέπουν σε καρικατούρες· η ψηφιακή επικοινωνία είναι ένα κακέκτυπο της ζωντανής ανθρώπινης επαφής. Μια άλλη ομάδα ειδικών πιστεύει πως η τεχνολογία λύνει τα προβλήματα που δημιουργεί. Το νέο είναι εκ φύσεως μεταβατικό, μια αδιαμόρφωτη συνθήκη που χάνει τη ρευστότητά της μόλις εγκατασταθεί. Η τηλεργασία είναι μια δεξιότητα που αποκτάται. Για χρόνια πολλά, επιστημονικές ομάδες σε διαφορετικές χώρες που συνεργάζονταν από απόσταση είχαν πέντε φορές λιγότερες πιθανότητες να πρωτοπορήσουν από εκείνες σε ζωντανή αλληλεπίδραση. Την τελευταία δεκαετία, η εικόνα αντιστράφηκε. […] Ένας άλλος κόσμος καιροφυλακτεί. Όμως, ίσως, θα θέλουμε πάντα να είμαστε κάτι περισσότερο από άβαταρ που συνδιαλέγονται σε ψηφιακά γραφεία, να ψηλαφούμε το εγκόσμιο σώμα, να επιστρέφουμε στον θνητό χρόνο, να διατρέχουμε την πεζή απτή Εδέμ[3] που εξαντλήσαμε.

 

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

1^η δραστηριότητα

Α1. α) Γιατί οι τηλεδιασκέψεις θεωρούνται λιγότερο αποτελεσματικές από τη δια ζώσης συνεργασία, σύμφωνα με το κείμενο;

 

β) Να χαρακτηρίσεις ως σωστή (Σ) ή λανθασμένη (Λ) καθεμία από τις παρακάτω περιόδους με βάση το Κείμενο:

1. Σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου του Μπέρκλεϊ, η τηλεργασία μείωσε τον αριθμό των μηνυμάτων μεταξύ συναδέλφων.
2. Έρευνες από το MIT έδειξαν ότι η προσωπική συνεργασία συνδέεται με περισσότερα διπλώματα ευρεσιτεχνίας.
3. Οι ψηφιακά συνεργαζόμενες ομάδες παρήγαγαν περισσότερες και ισχυρότερες ιδέες από τις ομάδες που εργάστηκαν δια ζώσης.
4. Οι τηλεδιασκέψεις περιγράφονται ως εύκολες και βολικές, αλλά κατώτερες από τη δια ζώσης επικοινωνία.
5. Όλοι οι ερευνητές συμφωνούν ότι η τηλεργασία δεν μπορεί ποτέ να βελτιωθεί μέσω της τεχνολογίας.

Μονάδες 15

 

2^η δραστηριότητα

 

Α2. α) Στη δεύτερη παράγραφο «Δεκάδες έρευνες… στο χωρικό της σύμπαν.» ο συντάκτης του κειμένου καταφεύγει στην επίκληση στη λογική για να μας πείσει. Να αναφέρετε ένα είδος τεκμηρίου (παραδείγματα, γεγονότα, γενικές αλήθειες, αυθεντίες, έρευνες) χρησιμοποιεί εντοπίζοντας δύο (2) συγκεκριμένα στοιχεία από το κείμενο

 

β) Εργαζόμενοι που είχαν περισσότερες ώρες προσωπικής συνεργασίας κατοχύρωσαν περισσότερα διπλώματα ευρεσιτεχνίας.

1. Στην πιο πάνω πρόταση η σύνταξη είναι ενεργητική ή παθητική;
2. Να μετατρέψετε την πιο πάνω πρόταση στην αντίθετη συντακτική μορφή.

 

γ) Να γράψετε ένα αντώνυμο για κάθε μία από τις υπογραμμισμένες λέξεις του κειμένου: Υποβαθμίζεται, αυξήθηκε, περισσότερες, ασθενέστερες, αδιαμόρφωτη.

Μονάδες 15

 

 

3^η δραστηριότητα

 

Α3. Ποια ζητήματα που σχετίζονται με την τηλεργασία αναδεικνύει το κείμενο; Εκτιμάς ότι είναι πιο ωφέλιμος τρόπος εργασίας για το άτομο και την κοινωνία μακροπρόθεσμα και γιατί; Τις απόψεις σου να καταγράψεις σε ένα κείμενο 200-250 λέξεων που θα δημοσιευτεί σε νεανική ιστοσελίδα.

Μονάδες 20

 

Β. Λογοτεχνικό κείμενο

ΓΙΑΝΝΗΣ ΕΥΣΤΑΘΙΑΔΗΣ (1946 – )

ΠΕΡΙ ΤΗΝ ΔΩΔΕΚΑΤΗΝ

Εισαγωγή από το διήγημα του Γιάννη Ευσταθιάδη «Η σαρδέλα θα κολυμπήσει στην κονσέρβα». Περιλαμβάνεται στο βιβλίο του «Άνθρωποι από λέξεις» (εκδ. Μελάνι, Αθήνα, 2011, σσ. 55 -109). Απέσπασε το Κρατικό Λογοτεχνικό Βραβείο Διηγήματος-Νουβέλας 2012.

           

            Λίγο πριν το μεγάλο ρολόι του τοίχου, με τις ελαστικές κινήσεις των δεικτών, δείξει μεσάνυχτα, ο επιχειρηματίας Λεωνίδας Ραγούσης, ανάμεσα σε δύο ρουφηξιές τού επιμελώς υγραθέντος πούρου του, τσαλάκωσε με απότομη κίνηση το πολυσέλιδο υπόμνημα που είχε μπροστά του και, κάνοντάς το ένα άμορφο χάρτινο μπαλάκι, το εκσφενδόνισε στο παρακείμενο καλάθι, το οποίο, μολονότι δέκτης αχρήστων, ήταν φτιαγμένο από καλοδουλεμένο παλίσανδρο[4] με ανάγλυφες απολήξεις.

            «Να τελειώνουμε με τους ατάλαντους» μουρμούρισε -μια φράση που συχνά τη χρησιμοποιούσε για να χαρακτηρίσει τους υφισταμένους του και τις προτάσεις που κατά καιρούς του έκαναν. Ήταν ακριβώς 12.03′ – το βεβαίωναν και πάλι οι δείκτες με τις ελαστικές κινήσεις- όταν ο Λεωνίδας Ραγούσης, απαλλαγμένος από το βάρος των κοινότοπων εισηγήσεων, σηκώθηκε από την ανατομική διευθυντική πολυθρόνα του, ατένισε από την πανοραμική τζαμαρία του την κατάφωτη πόλη και, με ύφος θριαμβευτικό, αναφώνησε: «Τετέλεσται[5]!».

            Φαίνεται πως η χριστιανική παιδεία του -εικαστικό κατάλοιπο της οποίας ήταν ο παράταιρος με τη μοντέρνα διακόσμηση του γραφείου του Εσταυρωμένος που βρισκόταν πίσω από το κάθισμά του- τον είχε οδηγήσει σε μια δήλωση τελεσίδικου πένθους, αντί του ορθού -στην περίπτωσή του- «Εύρηκα!», το οποίο εξίσου θα εξέφραζε και τις πεποιθήσεις του περί των ενδόξων προγόνων του.

 

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

1^η δραστηριότητα

Β1. Να χαρακτηρίσεις ως σωστή (Σ) ή λανθασμένη (Λ) καθεμία από τις παρακάτω περιόδους με βάση το Κείμενο:

1. Η αναφορά στις «ελαστικές κινήσεις των δεικτών» συμβάλλει στη δημιουργία ατμόσφαιρας θεατρικότητας γύρω από τη σκηνή.
2. Το γεγονός ότι ο Ραγούσης καπνίζει πούρο υποδηλώνει την ανάγκη του να φαίνεται απλός και προσιτός.
3. Ο αφηγητής παρουσιάζει τον Ραγούση με απόλυτα ουδέτερο και αντικειμενικό τρόπο, χωρίς σχόλια.
4. Η επιλογή της λέξης «Τετέλεσται!» αποκαλύπτει μια σύγχυση ανάμεσα στη θρησκευτική και την επιχειρηματική του ταυτότητα.
5. Η αντίθεση ανάμεσα στο μοντέρνο γραφείο και τον Εσταυρωμένο ενισχύει την ειρωνική διάθεση του κειμένου.

Μονάδες 15

2^η δραστηριότητα

Β2. α) Να αναφερθείτε στο είδος του αφηγητή της ιστορίας (χαρακτηρισμός, ρηματικό πρόσωπο, εστίαση).

 

β) Αφού καταγράψετε ένα χωρίο του Κειμένου στο οποίο γίνεται χρήση ευθέος λόγου, να εξηγήσετε τι επιτυγχάνεται με αυτή την επιλογή.

Μονάδες 15

 

3^η δραστηριότητα

Β3. Πώς θα χαρακτήριζες τον επιχειρηματία Λεωνίδα Ραγούση, με βάση τα στοιχεία που δίνονται στο κείμενο; Πώς κρίνεις τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει τους υπαλλήλους του; Η απάντησή σου να εκτείνεται σε 100-150 λέξεις.

Μονάδες 20

[1] Αγγελιαφόρους, ταχυδρόμους.

[2] Σύστημα οπτικής επικοινωνίας με φρυκτούς, φλεγόμενους δηλ. πυρσούς ή δαυλούς, που χρησιμοποιήθηκε στην αρχαιότητα για τη μετάδοση μηνύματος από μακρινή απόσταση.

[3] Παράδεισος

[4] Ροδόξυλο. Προς εξαφάνιση στις μέρες μας, λόγω υπερεκμετάλλευσης για την κατασκευή πολυτελών αντικειμένων, εξ ου και ακριβό υλικό.

[5] Τελείωσε!

«Το/τα θέμα/τα προέρχεται και αντλήθηκε/αν από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας που αναπτύχθηκε (MIS5070818-Tράπεζα θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Γενικό Λύκειο-ΕΠΑΛ) και είναι διαδικτυακά στο δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) στη διεύθυνση (http://iep.edu.gr/el/trapeza-thematon-arxiki-selida)».

Ακολουθείστε μας και στο Tik Tok