Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Β´ Λυκείου: Επαγγελματική προσαρμοστικότητα (Κριτήριο αξιολόγησης)
Κείμενο 1
Επαγγελματική προσαρμοστικότητα
Το κείμενο της Κατερίνας Αργυροπούλου είναι δημοσιευμένο στην Επιθεώρηση Συμβουλευτικής-Προσανατολισμού, τ. 102, Οκτώβριος 2013-Δεκέμβριος 2013, σσ. 24-33.
Οι ραγδαίες κοινωνικές και οικονομικές αλλαγές, οι οποίες χαρακτηρίζουν τη σύγχρονη πραγματικότητα, επηρεάζουν με απρόβλεπτο τρόπο τη σταδιοδρομία του ατόμου. Οι στόχοι, οι ευκαιρίες, οι επιλογές και οι προοπτικές επαναπροσδιορίζονται διαρκώς σε κάθε επίπεδο της καθημερινή ζωής, ενώ παράλληλα αναδεικνύεται όλο και περισσότερο η σημασία των «προσόντων» πέραν εκείνων που απαιτούνται πλέον στο βιογραφικό σημείωμα. Η σταδιοδρομία αποδίδεται με τους όρους «απρόβλεπτη», «πολύπλευρη», «ασταθής», «κυκλική» και «μεταβατική» (Hearne, 2010).
Κάτω από τις νέες συνθήκες οικονομικής κρίσης και κοινωνικής αστάθειας η απόκτηση βασικών γνώσεων και ικανοτήτων θεωρείται αναγκαία, ωστόσο, για να κάνει κανείς σχέδια για το μέλλον, να αντιληφθεί την προοπτική μιας δεύτερης ή μιας τρίτης σταδιοδρομίας, να εξελιχθεί ή, ακόμη, να αναπτυχθεί, χρειάζεται να διαθέτει ένα πλέγμα πολύπλευρων δεξιοτήτων (Nathan & Hill, 2006). Οι δεξιότητες αυτές θεωρούνται σημαντικά «εφόδια» στην προσωπική και επαγγελματική ανάπτυξη του ατόμου, προκειμένου το άτομο να διαχειριστεί τις περίπλοκες μεταβάσεις που χαρακτηρίζουν το σύγχρονο κόσμο της εργασίας, να διερευνήσει πιθανές ευκαιρίες και προσωπικές δυνατότητες, να ενδυναμώσει την προσωπική του επάρκεια και να αναζητήσει έναν εργασιακό τρόπο ζωής πολύ διαφορετικό από το παραδοσιακό πρότυπο.
Είναι γεγονός ότι οι ταχύτατες αλλαγές ασκούν ακραίες πιέσεις, όχι μόνο στα άτομα που προσπαθούν να κινηθούν προς και μέσω των αγορών εργασίας, αλλά και σε εκείνους που παρέχουν υποστήριξη για αυτές τις μεταβολές. Αναφύεται, λοιπόν, το ερώτημα «πώς οι σύμβουλοι επαγγελματικού προσανατολισμού μπορούν να διαχειριστούν τις νέες συνθήκες και να στηρίξουν το άτομο να σχεδιάσει τη σταδιοδρομία του σε μια αγορά εργασίας που υφίσταται διαρκείς αλλαγές και ανακατατάξεις, χωρίς να χάσει την αίσθηση του εαυτού και της κοινωνικής του ταυτότητας;». Σε αυτή τη σύνθετη ανάπτυξη σταδιοδρομίας ο επαγγελματικός σύμβουλος καλείται να ενθαρρύνει το άτομο να δώσει προσωπικό νόημα στην σταδιοδρομία του, αναπτύσσοντας μια ενισχυμένη αίσθηση ταυτότητας και ουσιαστική επαγγελματική δράση (Young & Collin, 2004). Θετικά αποτελέσματα μπορούν να επιτευχθούν μέσω της υιοθέτησης κατάλληλων παρεμβάσεων που οδηγούν από τη διερεύνηση των περιστασιακών επιλογών στην αναζήτηση του σχεδιασμού ζωής, από τη συνειδητοποίηση των χαρακτηριστικών της προσωπικότητας στη διαμόρφωση της ταυτότητας και από την αναγνώριση των γεγονότων στην αξιολόγηση προοπτικών. Όλα τα παραπάνω προκάλεσαν την ανάδυση της έννοιας της επαγγελματικής προσαρμοστικότητας ως το «κλειδί» για την αντιμετώπιση των νέων κοινωνικών συνθηκών (Savickas, 2013).
Κείμενο 2
Το καφέ σακκάκι
Ο ποιητής Βάκης Λοϊζίδης (1965- ) γεννήθηκε στη Λευκωσία και έχει πλούσιο ποιητικό έργο, μέρος του οποίου περιλαμβάνεται στο εκπαιδευτικά εγχειρίδια Μέσης Εκπαίδευσης για τη Λογοτεχνία του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού της Κύπρου. Το ποίημα «Το καφέ σακκάκι» ανθολογείται στη Μεγάλη Ανθολογία της Σύγχρονης Ελληνικής Λογοτεχνίας, έκδοση της «Εφημερίδας των συντακτών».
Στο μουντό Λονδίνο
τον έδιωξαν από τη δουλειά
γιατί φορούσε καφέ σακκάκι.
Χρώμα αντιεπαγγελματικό
όπως του εξήγησαν.
Δείλιασε να τους πει
ότι καφέ είναι οι κορμοί των δέντρων,
καφέ είναι και η γη που κατοικούμε.
Φόρεσε γκρι κουστούμι κι επέστρεψε
επαγγελματίας στη δουλειά.
Στη μέσα τσέπη είχε
τα ποιήματα του Κώστα Καρυωτάκη.
ΘΕΜΑΤΑ
ΘΕΜΑ 1
1ο υποερώτημα
Να παρουσιάσεις σε μια παράγραφο 40-50 λέξεων τον ρόλο του συμβούλου επαγγελματικού προσανατολισμού στο εργασιακό πεδίο, σύμφωνα με το Κείμενο 1.
Μονάδες 10
2ουποερώτημα
Στην 3η παράγραφο του Κειμένου 1 διατυπώνεται ένα ερώτημα. Μπορείς να εξηγήσεις τον ρόλο του στη δομή της παραγράφου;
Μονάδες 10
3ουποερώτημα
Να επιλέξεις τον σωστό, κατά τη γνώμη σου, χαρακτηρισμό για το ύφος λόγου του Κειμένου 1: α. χιουμοριστικό, β. ειρωνικό, γ. σοβαρό, δ. οικείο (μονάδες 5) και να αιτιολογήσεις αυτόν τον χαρακτηρισμό με δύο γλωσσικές επιλογές του κειμένου (μονάδες 10).
Μονάδες 15
ΘΕΜΑ 2
Το κείμενο που διαβάσατε αναφέρεται στην ανάγκη «κοινωνικής προσαρμοστικότητας» που επηρεάζει άμεσα και την επαγγελματική σταδιοδρομία των σύγχρονων ανθρώπων. Με αφορμή αυτό, αναλαμβάνετε να εκφωνήσετε μία ομιλία στα πλαίσια συζήτησης για τον σχολικό επαγγελματικό προσανατολισμό , στην οποία παρουσιάζετε:
α) τα αναγκαία, κατά τη γνώμη σας, εφόδια που οφείλει να διαθέτει ο νέος ώστε να μπορέσει να ανταποκριθεί στις σύγχρονες συνθήκες που αφορούν την επαγγελματική του πορεία και
β) πώς πιστεύετε ότι μπορεί να αξιοποιήσει προς όφελός του τις δυνατότητες που του παρέχουν οι νέες τεχνολογίες και το διαδίκτυο για την επαγγελματική του σταδιοδρομία. (350-400 λέξεις)
Μονάδες 30
ΘΕΜΑ 3
α) Να εντοπίσετε στο Κείμενο 2 μία (1) εικόνα καταγράφοντας το αντίστοιχο χωρίο (μον. 4) και να αιτιολογήσετε την χρήση της (μον.6).
β) Να εντοπίσετε δύο διαφορετικά σχήματα λόγου στο ποίημα (μον.4) και να προσδιορίσετε τη λειτουργία τους (μον.6).
Μονάδες 20
ΘΕΜΑ 4
Να ερμηνεύσεις τη στάση του προσώπου για το οποίο γίνεται λόγος στο Κείμενο 2 και να εκφράσεις τη συμφωνία ή τη διαφωνία σου με αυτή σε ένα κείμενο 100-150 λέξεων.
Μονάδες 15
«Το/τα θέμα/τα προέρχεται και αντλήθηκε/αν από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας που αναπτύχθηκε (MIS5070818-Tράπεζα θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Γενικό Λύκειο-ΕΠΑΛ) και είναι διαδικτυακά στο δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) στη διεύθυνση (http://iep.edu.gr/el/trapeza-thematon-arxiki-selida)».