Νέα Ελληνικά Γ´ ΕΠΑΛ: Erasmus: η καρδιά της Ευρωπαϊκής εκπαιδευτικής εξωστρέφειας(Κριτήριο αξιολόγησης)
ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ
Α. Μη λογοτεχνικό κείμενο
Erasmus: η καρδιά της Ευρωπαϊκής εκπαιδευτικής εξωστρέφειας
Το κείμενο έχει γραφεί από τον Νίκο Ευσταθίου στις 24 – 03 – 2021, και έχει δημοσιευθεί στην εφημερίδα Καθημερινή. Διασκευή συντομευμένη για τις ανάγκες της εξέτασης.
Στο ταξίδι των 40 χρόνων της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, υπάρχουν αμέτρητα απτά οφέλη – από γέφυρες και δρόμους, μέχρι χρηματοδοτούμενα προγράμματα και ιστορικές νομοθετικές εξελίξεις. Υπάρχουν, ωστόσο, και λιγότερο ευδιάκριτεςδιαχρονικές αλλαγές – κεκτημένα που έχουν μεταμορφώσει τον τρόπο ζωής, παρότι θεωρούνται πολλές φορές δεδομένα – ανάμεσα τους η ελευθερία της μετακίνησης, η κινητικότητα και η αλληλεπίδραση του πληθυσμού των κρατών μελών. Στην καρδιά όλων αυτών συναντά κανείς το, ίσως εμβληματικότερο, πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης: το υπερδημοφιλές Erasmus.
Το Erasmus, σήμερα γνωστό ως το ευρύτερο πρόγραμμα της ΕΕ για τη στήριξη μιας βεντάλιας πρωτοβουλιών στην εκπαίδευση, την κατάρτιση, την νεολαία και τον αθλητισμό με προϋπολογισμό που ξεπερνά τα 14 δισ. ευρώ, ξεκίνησε σχετικά ταπεινά, στις αρχές της δεκαετίας του ‘80, με μερικές πιλοτικές ανταλλαγές σπουδαστών. Βαφτίστηκε έτσι ως φόρος τιμής στον Ολλανδό φιλόσοφο Έρασμο, τον γνωστό «αντίπαλό του δογματισμού» που έζησε και εργάστηκε σε δεκάδες μέρη στην Ευρώπη, τοποθετώντας από την αρχή την έννοια της πολιτισμικής πολυμορφίας στην καρδιά του εγχειρήματος. Παρά το μετρημένο ξεκίνημα του, η πορεία του Erasmus υπήρξε αστρονομική. Το 1987 μόλις 3.244 μαθητές συμμετείχαν στο πρόγραμμα ανταλλαγής – μεταξύ τους και 37 Έλληνες φοιτητές που αποφάσισαν να παρακολουθήσουν ένα εξάμηνο σπουδών στο εξωτερικό. […] Στα πρώτα 20 του χρόνια, πάνω από δύο εκατομμύρια Ευρωπαίοι φοιτητές συνολικά επωφελήθηκαν από τις υποτροφίες Erasmus.
Σήμερα, για μια γενιά που γαλουχήθηκε πλέον με αυτό, το Erasmus θεωρείται σχεδόν συνώνυμο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Την τελευταία εξαετία, το πλέον διευρυμένο Erasmus+ παρείχε σε περισσότερα από 4 εκατομμύρια άτομα την ευκαιρία να αποκτήσουν εκπαιδευτική ή επαγγελματική εμπειρία στο εξωτερικό. Ανάμεσα τους βρίσκονται 2 εκατομμύρια φοιτητές και 650.000 σπουδαστές επαγγελματικής εκπαίδευσης, αλλά και πάνω από 800.000 λέκτορες και καθηγητές και μισό εκατομμύριο νέοι που συμμετέχουν σε χρηματοδοτούμενα προγράμματα εθελοντισμού ή ανταλλαγής. […]
Στο ταξίδι των 40 χρόνων της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή οικογένεια υπάρχει μια ασταμάτητη εξέλιξη – τόσο της χώρας όσο παράλληλα και της ίδιας της Ένωσης – ωστόσο μια από τις βασικές προτεραιότητες του εγχειρήματος παραμένει ακλόνητη: η οικοδόμηση μιας κοινής Ευρωπαϊκής ταυτότητας, βασισμένης σε κοινές αξίες και ιδεώδη. Και εκεί, το Erasmus φαίνεται να σφυρηλατεί – ίσως – την ισχυρότερη αίσθηση του «ανήκειν» στην Ευρωπαϊκή Ένωση. […]
«Για μένα η δυνατότητα να ταξιδέψω στην Ευρώπη με άλλους ανθρώπους, που μας ένωνε η ίδια αγάπη για την εξερεύνηση, ήταν αδιαπραγμάτευτα το σπουδαιότερο σημείο του Erasmus» αναφέρει χαρακτηριστικά ο 27χρονος δικηγόρος Γιάννης Σταθάκης, ο οποίος θυμάται με πηγαία αγάπη την εμπειρία του στο Αλμπί της Γαλλίας. «Το να κάθεσαι στο έδρανο ενός πανεπιστημίου άλλου κράτους μέλους είναι μια υπέροχη εμπειρία από μόνη της. Αλλά το να περνάς το ένα σύνορο μετά το άλλο, το να γνωρίζεις τις γεύσεις και τις συνήθειες των γειτόνων σου, μόνο με την ελληνική ταυτότητα και τα ίδια -τσαλακωμένα- χαρτονομίσματα στην τσέπη, αυτό είναι που με έκανε να νιώσω πραγματικά πολίτης της ΕΕ.»
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1η δραστηριότητα
Α1. α) Ποιος είναι ο βασικός ρόλος του προγράμματος Erasmus, σύμφωνα με το κείμενο, στην Ευρωπαϊκή Ένωση;
β) Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως Σωστές (Σ) ή Λάθος (Λ), σύμφωνα με το κείμενο.
- Το πρόγραμμα Erasmus ξεκίνησε με μεγάλο προϋπολογισμό και χιλιάδες συμμετέχοντες από την αρχή.
- Το Erasmus πήρε το όνομά του από έναν Ολλανδό φιλόσοφο που υποστήριζε την πολιτισμική πολυμορφία.
- Το 1987 συμμετείχαν στο πρόγραμμα περισσότεροι από 30.000 Έλληνες φοιτητές.
- Το Erasmus+ δίνει ευκαιρίες όχι μόνο σε φοιτητές αλλά και σε εκπαιδευτικούς και νέους εθελοντές.
- Σύμφωνα με το κείμενο, το Erasmus συμβάλλει στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής ταυτότητας.
Μονάδες 15
2η δραστηριότητα
Α2. α) Να γράψετε ένα συνώνυμο για κάθε μία από τις υπογραμμισμένες του κειμένου: ευδιάκριτες, ασταμάτητη, ακλόνητη, ισχυρότερη, σπουδαιότερο.
β) ωστόσο, έτσι, Σήμερα, παράλληλα, Αλλά. Τι δηλώνουν οι παραπάνω διαρθρωτικές λέξεις που συμβάλλουν στη συνοχή του κειμένου.
γ) Να μεταφέρετε από το κείμενο στο τετράδιό σας τρεις (3) φράσεις συνυποδηλωτικής (μεταφορικής) χρήσης της γλώσσας.
δ) Να αιτιολογήσετε τη χρήση των σημείων στίξης (εισαγωγικά) στις παρακάτω περιπτώσεις:
- -από γέφυρες και δρόμους, μέχρι χρηματοδοτούμενα προγράμματα και ιστορικές νομοθετικές εξελίξεις.
- «Για μένα η δυνατότητα να ταξιδέψω στην Ευρώπη με άλλους ανθρώπους, που μας ένωνε η ίδια αγάπη για την εξερεύνηση, ήταν αδιαπραγμάτευτα το σπουδαιότερο σημείο του Erasmus»
- «ανήκειν»
Μονάδες 15
3η δραστηριότητα
Α3. Διαβάζοντας το άρθρο, εντυπωσιάζεσαι από αυτά που γράφει για τα προγράμματα erasmus και γράφεις μια επιστολή (200-250 λέξεων) σ’ έναν φίλο σου αναλύοντας του τις θετικές προοπτικές που θα δώσει σε εσάς ως συμμετέχοντες μαθητές ή ως μελλοντικούς φοιτητές η παρακολούθηση ενός τέτοιου προγράμματος στη διάρκεια των μαθητικών ή των φοιτητικών σας χρόνων.
Μονάδες 20
Β. Λογοτεχνικό κείμενο
Μέχρι τον διπλανό μου
Γιώργος Αγγελόπουλος, ηλεκτρονικό περιοδικό Fractal, 94o τεύχος.
Δεν βρίσκω αλλού τόση χαρά, όση στα ταξίδια.
Με κάθε ευκαιρία ν’ ανοίγω τα πανιά μου
και να ξεκινώ τη μακρινή πορεία
μέχρι τον διπλανό μου.
Μ’ ενθουσιασμό και με περιέργεια
να βγαίνω στ’ ανοιχτά τού μυαλού του
στον γλυκό κίνδυνο του αγνώστου του.
Αν χρειαστεί να ρίξω κι άγκυρα στο βυθό του.
Πώς αλλιώς θα μπορέσω να συλλέξω
ένα γεμάτο νόημα χαμόγελό του
ένα τρυφερό του βλέμμα
λίγες λέξεις του, που να ξεχειλίζουν
όνειρο, απελπισία κι αλήθεια.
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1η δραστηριότητα
Β1. Ποια συναισθήματα φαίνεται να βιώνει το ποιητικό υποκείμενο κατά τη διάρκεια των «ταξιδιών» του και με ποιες εικόνες του ποιήματος εκφράζονται αυτά;
Μονάδες 15
2η δραστηριότητα
α) Ποια είναι η λειτουργία του α΄ ενικού προσώπου στο ποίημα και πώς συμβάλλει στην έκφραση των σκέψεων και των συναισθημάτων του ποιητικού υποκειμένου;
β) Να εντοπίσεις και να καταγράψεις στο τετράδιό σου μία μεταφορά, μια εικόνα και ένα ασύνδετο σχήμα.
Μονάδες 15
3η δραστηριότητα
Β3. Να ερμηνεύσεις με στοιχεία από το ποίημα πώς εννοεί τα ταξίδια το ποιητικό υποκείμενο. Ποιες είναι οι δικές σου σκέψεις για την σχέση των «ταξιδιών» με τις διαπροσωπικές σχέσεις; Να καταγράψεις την απάντησή σου σ’ ένα κείμενο με 100 – 150 λέξεις.
Μονάδες 20
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
1η δραστηριότητα
Α1. α) Σύμφωνα με το κείμενο, ο βασικός ρόλος του προγράμματος Erasmus είναι να ενισχύει την κινητικότητα, τη συνεργασία και την αλληλεπίδραση μεταξύ των πολιτών των κρατών-μελών, συμβάλλοντας έτσι στην οικοδόμηση μιας κοινής ευρωπαϊκής ταυτότητας και στην ενίσχυση του αισθήματος του «ανήκειν» στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
β)
- Λάθος
- Σωστό
- Λάθος
- Σωστό
- Σωστό
Απάντηση: Το ποιητικό υποκείμενο βιώνει κυρίως χαρά, ενθουσιασμό και περιέργεια, αλλά και έναν γλυκό φόβο απέναντι στο άγνωστο. Αυτά τα συναισθήματα παρουσιάζονται μέσα από εικόνες ταξιδιού, όπως το «ν’ ανοίγω τα πανιά μου», που δείχνει διάθεση για ανακάλυψη, και το «να βγαίνω στ’ ανοιχτά τού μυαλού του», που φανερώνει επιθυμία για βαθιά γνωριμία με τον άλλον. Ο «γλυκός κίνδυνος του αγνώστου» δείχνει ότι η επαφή με τον άλλο άνθρωπο έχει και αβεβαιότητα, ενώ η «άγκυρα στο βυθό του» συμβολίζει την προσπάθεια για ουσιαστική σύνδεση.
«Το/τα θέμα/τα προέρχεται και αντλήθηκε/αν από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας που αναπτύχθηκε (MIS5070818-Tράπεζα θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Γενικό Λύκειο-ΕΠΑΛ) και είναι διαδικτυακά στο δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) στη διεύθυνση (http://iep.edu.gr/el/trapeza-thematon-arxiki-selida)».
Ακολουθείστε μας και στο Tik Tok
