Νέα Ελληνικά Γ´ ΕΠΑΛ: Ο ρόλος της Τέχνης στην εποχή μας (Κριτήριο αξιολόγησης)

Νέα Ελληνικά Γ´ ΕΠΑΛ: ρόλο της Τέχνης στην εποχή μας (Κριτήριο αξιολόγησης)

Α. Μη λογοτεχνικό κείμενο

Τι είναι Τέχνη; Ένα κείμενο για αρχάριους

Το (ελαφρώς διασκευασμένο) απόσπασμα από το κείμενο με τίτλο «Τέχνες και Γράμματα. Οπτικές και προοπτικές.» του Δημήτρη Μυταρά (1934-2017), ζωγράφου, σκηνογράφου, καθηγητή της Α.Σ.Κ.Τ. και ακαδημαϊκού, αντλήθηκε από τα «Τετράδια Πολιτισμού, τ. 3-4»  (Υπουργείο Πολιτισμού, 2008).

 

Η τέχνη μοιάζει με κοινωνικό φαινόμενο, αλλά στην ουσία είναι σχεδόν φυσικό φαινόμενο, κάτι σαν ηφαιστειακή έκρηξη. Η τέχνη είναι ο έρωτας, με την πλατύτερη σημασία της λέξης, είναι η έκφραση και το ξεχείλισμα μιας πληρότητας. Δεν υπακούει σε θεωρίες, έχει τη δική της λογική και δεν ερμηνεύεται με λόγια. Η τέχνη δεν είναι μαχητική ή ήρεμη, αλλά είναι σαν τον άνεμο, που άλλοτε είναι άγριος και δυνατός και άλλοτε γαλήνιος. Η τέχνη δεν μορφώνει, αλλά κάνει κάτι περισσότερο, σε συνδέει με το μυστήριο της ύπαρξης.

Η τέχνη απευθύνεται σε ελεύθερους ανθρώπους, αλλά είναι πολύ δύσκολο να καταλάβει κανείς ποιοι είναι οι ελεύθεροι άνθρωποι. Η τέχνη δεν ερμηνεύεται ούτε με πολιτικά, ούτε με καλλιτεχνικά μανιφέστα. Οι σχολές, οι τεχνοτροπίες, οι κοινωνικές ανακατατάξεις, οι συζητήσεις, οι φιλοσοφίες και τα κείμενα ασχολούνται μόνο με τα ερεθίσματα που δημιουργούν την τέχνη. Η τέχνη δεν έχει καμία σχέση με το μάρκετινγκ, τους πλειστηριασμούς και τις τιμές –όλα αυτά είναι ξένα σώματα. Την ίδια όμως, τίποτε απολύτως δεν την ερμηνεύει. Σπάνια οι πρωτοπόροι πιστεύουν ότι είναι πρωτοπόροι. Για την πρωτοπορία τους σίγουροι είναι αυτοί που τους ακολουθούν. «Όταν ξύσεις ένα αληθινό έργο τέχνης, θα τρέξει λίγο αίμα», λέει κάποιος.

Πολλά πράγματα μιμούνται την τέχνη και πολλοί μιμούνται τους καλλιτέχνες. Πολλοί καλλιτέχνες απαντούν σε ερωτήσεις που δεν υποψιάζονται. Απαντούν σε ανθρώπους που δεν γνώριζαν την ερώτηση. Άλλο είναι η μόρφωση και άλλο η καλλιέργεια του πνεύματος. Η τέχνη ερμηνεύεται μόνο με τέχνη από τον ελεύθερο άνθρωπο, όπως ο πιανίστας ερμηνεύει τη μουσική σύνθεση. Η τέχνη δεν προοδεύει ποτέ, μην τη συγχέουμε με την επιστήμη, απλώς αλλάζει πρόσωπα και τρόπους για να πει κάθε φορά τα ίδια πράγματα. Η τέχνη είναι κάτι πολύ απλό και ο καλλιτέχνης ένας σοφός.

Δείτε τα πρόσωπα των ανθρώπων, καθώς περνούν από τις διαβάσεις των πεζών. Δείτε τους φθαρμένους τοίχους με τις σχισμένες αφίσες και τα πολύχρωμα συνθήματα. Δείτε το απέναντι δέντρο, καθώς βγαίνουν οι μικροί βλαστοί περιμένοντας την άνοιξη. Θα έχετε κάνει μια καλή αρχή και υπάρχει ελπίς να αισθανθείτε τα έργα όλων των εποχών. Το μήνυμα του έργου τέχνης είναι πάντα ποιητικό. Δεν είναι υποχρεωτικό να αισθάνεστε και να αγαπάτε την τέχνη. Απλώς είναι ένα προνόμιο. Αλλά τι προνόμιο!

 

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

1^η δραστηριότητα

Α1. α) Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στην Τέχνη και την Επιστήμη ως προς την εξέλιξή τους, και πώς ορίζεται η αληθινή σχέση της Τέχνης με τον άνθρωπο;

 

β) Να χαρακτηρίσεις τις ακόλουθες προτάσεις, γράφοντας δίπλα στον αριθμό που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση, τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση συμφωνεί με το νόημα του κειμένου, ή τη λέξη Λάθος, αν όχι.

1. Η τέχνη είναι μια μορφή έκφρασης των συναισθημάτων του ανθρώπου.
2. Η ερμηνεία της τέχνης απαιτεί εξειδικευμένες γνώσεις.
3. Ο αληθινός καλλιτέχνης πρέπει να είναι συνειδητά πρωτοπόρος.
4. Η τέχνη παρουσιάζει πρόοδο με το πέρασμα των χρόνων.
5. Η εξοικείωση με την τέχνη ξεκινά από την αναγνώριση της ομορφιάς σε απλά, καθημερινά πράγματα.

Μονάδες 15

2^η δραστηριότητα

Α2. α) «Η τέχνη ερμηνεύεται μόνο με τέχνη από τον ελεύθερο άνθρωπο, όπως ο πιανίστας ερμηνεύει τη μουσική σύνθεση.»: να μετατρέψεις την ενεργητική σύνταξη σε παθητική και την παθητική σε ενεργητική. Να δηλώσεις τη λειτουργία της σύνταξης σε κάθε περίπτωση.

 

β) Να γράψετε ένα συνώνυμο για κάθε μία από τις υπογραμμισμένες λέξεις του κειμένου: ερμηνεύεται, απολύτως, πιστεύουν, φθαρμένους, υποχρεωτικό.

 

γ) Να εντοπίσεις ένα χωρίο του κειμένου, στο οποίο χρησιμοποιείται η μονή παύλα και ένα άλλο, στο οποίο χρησιμοποιούνται τα εισαγωγικά (μονάδες 2) και να εξηγήσεις τη χρήση τους (μονάδες 3).

Μονάδες 15

 

3^η δραστηριότητα

Α3. Σε άρθρο (200-250 λέξεων) που θα αναρτηθεί στον διαδικτυακό ιστότοπο του σχολείου σου να αναφερθείς στον ρόλο της Τέχνης στην εποχή μας. Ποια είναι τα οφέλη της για την κοινωνία και το άτομο; Ενδιαφέρονται οι νέοι άνθρωποι για την Τέχνη και με ποιους τρόπους;

Μονάδες 20

 

Β. Λογοτεχνικό κείμενο

ΤΖΕΝΗ ΚΑΡΕΖΗ (1934 – 1992)

[Και το δωμάτιο γεμίζει μάγια]

Το απόσπασμα προέρχεται από την αυτοβιογραφία της Τζένης Καρέζη, μεγάλης πρωταγωνίστριας του ελληνικού θεάτρου και κινηματογράφου, με τίτλο «Τετράδια ζωής» (εκδ. Καστανιώτη, 1993).

 

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Η Θεσσαλονίκη μου!

Κατοχή. Πείνα, βομβαρδισμοί και καταφύγια. Κι ένα κοριτσάκι, η Ευγενούλα, πολύ άρρωστο. […] Η μαμά του δεν μπορεί να το σηκώσει από το κρεβάτι. Και κείνο φοβάται. Ακούει τους άλλους να τρέχουνε, τα άλλα παιδάκια να φωνάζουνε, τις μπόμπες να πέφτουνε, βλέπει τη γιαγιά του και τον πατέρα του να φεύγουνε τρομαγμένοι, με τους άλλους, και το πιάνουνε τα κλάματα. Και τότε η μαμά του, για να το παρηγορήσει, πάει και βάζει στο γραμμόφωνο την Ενάτη του Μπετόβεν. Και το δωμάτιο γεμίζει μάγια. Κάτι ήχοι απίστευτοι και η ομορφιά και η ευτυχία να εισβάλλουνε ξαφνικά από παντού. Πού είναι η απελπισία, πού ο τρόμος; Πού οι πανικόβλητοι άνθρωποι; Πού πήγε όλη αυτή η τρομάρα; Πώς έγινε; Τι έγινε; Τι όμορφα που είναι όλα! Να τα λοιπόν τα παραμύθια. Να τα τα πριγκιπόπουλα, οι πριγκηπέσες και οι μάγισσες. Όλα εδώ κοντά της. Δικά της. Όλη η μαγεία της ζωής δικιά της. Η Ευγενία σκουπίζει τα μάτια της, αφήνει τη μαμά της να της αλλάξει την πετσέτα στο μέτωπό της, της πιάνει το χέρι και ακούει τον Μπετόβεν. Και αυτή είναι η πρώτη επαφή της με την Τέχνη.

Δεν ξέρω, αλλά νομίζω ότι εκείνη η στιγμή σηματοδότησε και περιχαράκωσε όλη τη ζωή μου. Κατάλαβα, σαν μέσα σ’ ένα θαύμα, ότι πέρα απ’ όλα, πάνω απ’ όλα, έξω από κάθε λογική και μέσα στην πιο απίστευτη χυδαιότητα, όπως και ανάμεσα σε διάφορα υπαρξιακά ερωτηματικά, διαδρομές υπόγειες, απορίες και ξαφνιάσματα και πληγές άφθονες, απ’ αυτές που κάθε μέρα μάς κερνάει η ζωή, υπάρχει κάτι που είναι σαν καταφύγιο και σε καλεί κάθε στιγμή να το ανακαλύψεις και να γιατρευτείς. Κι αυτό είναι η Τέχνη. Και μόνο. Πέραν αυτής… ουδέν!

Αυτή ήτανε πάντα η ιδεολογία η δική μου. Από τότε. Πριν από πολλά, πολλά χρόνια. Πάνω σ’ αυτό τίποτα για μένα δεν άλλαξε, δεν αλλοιώθηκε ή δε μεταλλάχτηκε. Σε στιγμές μαύρες, όπως και σε εποχές ευφορίας, πάντα εκεί καταφεύγω. Δεν έχω άλλη διαφυγή, ούτε άλλη επιλογή. Με αφήνει εντελώς αδιάφορη η λογική και η σοφία. Κρατάω μόνο το συναίσθημα, αυτό το φτερούγισμα της ψυχής, και είναι, νομίζω, το καλύτερο μέσον για να πλησιάσω το όνειρο. Δηλαδή την Τέχνη.

 

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

 

1^η δραστηριότητα

Β1. Να εντοπίσεις τον τόπο, τον χρόνο και τα πρόσωπα της αφήγησης. Πώς συνδέονται μεταξύ τους; Να τεκμηριώσεις την απάντησή σου με στοιχεία του κειμένου.

Μονάδες 15

2^η δραστηριότητα

Β2. α) Να διακρίνεις το είδος του αφηγητή ως προς το πρόσωπο και την οπτική γωνία στη δεύτερη και στην τρίτη παράγραφο του κειμένου. Θεωρείς επιτυχημένες τις επιλογές αυτές; Να αιτιολογήσεις και να τεκμηριώσεις τις απαντήσεις σου κάνοντας σχετικές αναφορές.

 

β) Να εντοπίσεις και να καταγράψεις στο τετράδιό σου μία μεταφορά, μια προσωποποίηση και μια εικόνα.

Μονάδες 15

3^η δραστηριότητα

Β3. Γιατί η αφήγηση παρουσιάζει την πρώτη επαφή της μικρής ηρωίδας με την κλασική μουσική ως «παραμύθι» και «μαγεία της ζωής»; Ποιος είναι ο ρόλος της μουσικής, κατά τη γνώμη σου, στη ζωή των συνομηλίκων σου; Να καταγράψεις την απάντησή σου σε ένα κείμενο 100-150 λέξεων.

Μονάδες 20

 

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Α. Μη Λογοτεχνικό κείμενο

1^η δραστηριότητα

Α1. α) Σύμφωνα με το κείμενο, η τέχνη ορίζεται ως ένα αυθόρμητο φυσικό φαινόμενο που, παρόμοια με μια ηφαιστειακή έκρηξη ή τον έρωτα, εκφράζει το «ξεχείλισμα μιας πληρότητας» και δεν υποτάσσεται σε λογικές θεωρίες ή κοινωνικά μανιφέστα. Η ουσιώδης διαφορά της από την επιστήμη έγκειται στο ότι η τέχνη δεν προοδεύει γραμμικά, αλλά αλλάζει προσωπεία για να επικοινωνήσει διαχρονικά τις ίδιες αλήθειες, συνδέοντας τον άνθρωπο με το μυστήριο της ύπαρξης. Τελικά, η κατανόησή της δεν επιτυγχάνεται μέσω της τυπικής μόρφωσης ή των κανόνων της αγοράς, αλλά αποτελεί ένα σπάνιο προνόμιο για όποιον διαθέτει ελεύθερο πνεύμα και την ικανότητα να την αναγνωρίζει στις απλές, καθημερινές λεπτομέρειες της ζωής.

 

β)

1. Σωστό
2. Λάθος
3. Λάθος
4. Λάθος
5. Σωστό

 

2^η δραστηριότητα

Α2. α) «Ο ελεύθερος άνθρωπος ερμηνεύει την τέχνη μόνο με τέχνη, όπως η μουσική σύνθεση ερμηνεύεται από τον πιανίστα.»

Λειτουργία ενεργητικής σύνταξης: τονίζεται το υποκείμενο του ρήματος.

Λειτουργία παθητικής σύνταξης: τονίζεται η ενέργεια/ η πράξη που δηλώνει το ρήμα.

 

β)

ερμηνεύεται: εξηγείται, διασαφηνίζεται.

απολύτως: εντελώς, τελείως.

πιστεύουν: θεωρούν, νομίζουν.

φθαρμένους: αλλοιωμένους, παλικατεστραμμένους.

υποχρεωτικό: αναγκαίο, απαραίτητο.

 

γ) «Η τέχνη δεν έχει καμία σχέση με το μάρκετινγκ, τους πλειστηριασμούς και τις τιμές –όλα αυτά είναι ξένα σώματα.»: Η μονή παύλα χρησιμοποιείται για να προσθέσει ένα σχόλιο του συγγραφέα πάνω σε όσα προηγήθηκαν.

 «Όταν ξύσεις ένα αληθινό έργο τέχνης, θα τρέξει λίγο αίμα»: Τα εισαγωγικά χρησιμοποιούνται για να αποδώσουν αυτούσια λόγια κάποιου άλλου.

 

 

 

3^η δραστηριότητα

 

Α3. Ενδεικτικοί άξονες της απάντησης:

Ρόλος της Τέχνης στην εποχή μας – οφέλη της για την κοινωνία και το άτομο:

• μοιάζει με κοινωνικό φαινόμενο, είναι ο έρωτας για τη ζωή, με την ευρεία σημασία της λέξης, η έκφραση και το ξεχείλισμα μιας πληρότητας, συνδέει τον άνθρωπο με το μυστήριο της ύπαρξης, γιατί συνιστά μια βαθύτερη ανάγκη έκφρασης και επικοινωνίας του καλλιτέχνη με την εποχή του και το κοινό του,
• απευθύνεται σε ελεύθερους ανθρώπους, που δεν είναι δέσμιοι του εφησυχασμού,
• επεκτείνει τα όρια της αντίληψης του ατόμου, διευρύνοντας τους πνευματικούς του ορίζοντες και εμπλουτίζοντας την εμπειρία του με βιώματα και αγωνίες διαχρονικού χαρακτήρα, αλλά και ευαισθητοποιώντας το απέναντι στα σύγχρονα κοινωνικά και πολιτικά προβλήματα,
• καλλιεργεί την ευαισθησία και αναπτύσσει τη δεκτικότητα στα αισθητικά ερεθίσματα του περιβάλλοντος, καθιστώντας το άτομο ικανό να διακρίνει και να βιώνει το ωραίο,
• ψυχαγωγεί και εκλεπτύνει συναισθηματικά το άτομο, απομακρύνοντάς το από την πεζή και αγχογόνα καθημερινότητα,
• συμβάλλει στην ηθική συγκρότηση του ατόμου, προβάλλοντας διαχρονικά πρότυπα,
• φωτίζει τα βαθύτερα κίνητρα των ανθρώπινων συμπεριφορών και συντελεί στην αυτογνωσία και την κατανόηση της ανθρώπινης φύσης,
• προάγει τον πολιτισμό, αποτυπώνοντας συλλογικές αγωνίες και ανάγκες,
• ανανεώνει την παράδοση και την πολιτιστική κληρονομιά, αξιοποιώντας δημιουργικά στοιχεία του παρελθόντος και φωτίζοντας τις ιδιαίτερες πτυχές της ταυτότητας και της ιστορικής συνέχειας ενός λαού,
• συνιστά μια «παγκόσμια γλώσσα», οπότε καλλιεργεί την οικουμενικότητα και την αλληλεπίδραση των πολιτισμών,
• κινδυνεύει από τον καταναλωτισμό, την τάση εμπορευματοποίησης και τη μαζική κουλτούρα, αλλά μπορεί να διασωθεί χάρη στην πνευματικότητα και την ευαισθησία όσων την υπηρετούν με εντιμότητα και αυθεντικότητα.

Τρόποι εκδήλωσης ενδιαφέροντος των νέων για την Τέχνη:

• τάση να ακολουθούν την τυποποίηση που υπαγορεύει η μαζική κουλτούρα,
• επαφή ως επί το πλείστον με τα «καταναλωτικά προϊόντα» της Τέχνης (βιομηχανία του θεάματος),
• πρότυπα οι «διάττοντες αστέρες» κυρίως της μουσικής και της υποκριτικής,
• φωτεινές εξαιρέσεις όσοι μυούνται στην Τέχνη λόγω προσωπικής κλίσης ή ταλέντου ή/και όσοι γοητεύονται από τις διάφορες «δημοφιλείς» εκφάνσεις της και στη συνέχεια εμβαθύνουν και προβαίνουν σε ποιοτικές καλλιτεχνικές αναζητήσεις,
• πολλοί, ωστόσο, ακολουθούν νέες διαδρομές, αξιοποιώντας τα ψηφιακά και τεχνολογικά επιτεύγματα και δίνοντας φρέσκια πνοή στην καλλιτεχνική δημιουργία.

 

 

Β. Λογοτεχνικό κείμενο

 

1^η δραστηριότητα

Β1. Τόπος: Θεσσαλονίκη

Χρόνος: Κατοχή – Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος

Πρόσωπα: η κεντρική ηρωίδα, η μικρή σε ηλικία Ευγενία, και η μητέρα της

Σύνδεση: η συγγραφέας ξεκινά το αυτοβιογραφικό της έργο με μια αναδρομή στο απώτερο παρελθόν της, στη διάρκεια της παιδικής της ηλικίας, όταν, στη διάρκεια της Κατοχής, ζούσε στη Θεσσαλονίκη μαζί με την οικογένειά της. Η αναφορά στην πόλη αυτή με κεφαλαία στην αρχή και στη συνέχεια με το κτητικό «Η Θεσσαλονίκη μου» φανερώνει την αγάπη της για τον τόπο. Οι αναφορές στον χρόνο με λιτούς, αλλά χαρακτηριστικούς όρους (Κατοχή. Πείνα, βομβαρδισμοί και καταφύγια.) σκιαγραφούν μια ζοφερή και απέλπιδα κατάσταση, όπως, εξάλλου, ήταν πραγματικά η ιστορική αυτή περίοδος για όλη την Ελλάδα. Η μικρή Ευγενία είναι βαριά άρρωστη, οπότε η μητέρα της αδυνατεί να τη σηκώσει από το κρεβάτι, για να την οδηγήσει στο καταφύγιο, προκειμένου να προστατευθούν από τους βομβαρδισμούς. Μένουν οι δυο τους ολομόναχες και φοβισμένες στο σπίτι, καθώς τα άλλα μέλη της οικογένειας φεύγουν, για να σωθούν (βλέπει τη γιαγιά του και τον πατέρα του να φεύγουνε τρομαγμένοι, με τους άλλους, και το πιάνουνε τα κλάματα). Η μητέρα έχει τη φαεινή ιδέα να παρηγορήσει και να διασκεδάσει την κόρη της, βάζοντας στο γραμμόφωνο την Ενάτη του Μπετόβεν. Το σκηνικό μεταβάλλεται αυτομάτως στην αφήγηση. Η έμπνευση της μητέρας συναρπάζει τη νεαρή Ευγενία και σηματοδοτεί γι’ αυτήν ένα θαύμα που αποτέλεσε κίνητρο και πυξίδα για την υπόλοιπη ζωή της: την αγάπη για την Τέχνη.

 

2^η δραστηριότητα

Β2. α) Επικρατεί ο πρωτοπρόσωπος αφηγητής (Δεν ξέρω, αλλά νομίζω – Κατάλαβα – η ιδεολογία η δική μου – καταφεύγω – Δεν έχω – τίποτα για μένα δεν άλλαξε), ο αφηγητής – πρωταγωνιστής, καθώς είναι η η κεντρική ηρωίδα που αφηγείται. Καταγράφει από τη δική της οπτική γωνία (με εσωτερική εστίαση) προσωπικά βιώματα και εξομολογείται βαθύτερα συναισθήματα. Η επιλογή του συγκεκριμένου τύπου αφηγητή είναι επιτυχημένη, γιατί προσδίδει αληθοφάνεια, φυσικότητα και παραστατικότητα στην αφήγηση, ενώ ο λόγος καθίσταται άμεσος και προσωπικός, αποκτώντας εξομολογητικό τόνο.

 

 

β) Μεταφορά: «το δωμάτιο γεμίζει μάγια»

Προσωποποίηση: «η ζωή… μας κερνάει»

Εικόνα: «Ακούει τους άλλους να τρέχουνε, τα άλλα παιδάκια να φωνάζουνε, τις μπόμπες να πέφτουνε…»

 

 

3^η δραστηριότητα

Β3. Ενδεικτικοί άξονες της απάντησης:

Η Ενάτη Συμφωνία του Μπετόβεν αποτελεί έξοχο δείγμα κλασικής μουσικής, που για τη μικρή, άρρωστη και φοβισμένη ηρωίδα φαίνεται ως κάτι ονειρεμένο, γιατί:

• ακούει μια μελωδία μέσα στον ορυμαγδό των βομβαρδισμών, του ποδοβολητού, των έντρομων φωνών, του πανικού των ανθρώπων που προσπαθούν να σωθούν
• νιώθει ένα «φτερούγισμα της ψυχής», που της επιτρέπει να «ταξιδέψει» σε κόσμους παραμυθένιους και να εστιάσει στην ομορφιά και στο θαύμα που βιώνει και θα την ακολουθεί εφ’ όρου ζωής
• η αντίθεση ανάμεσα στο αίσθημα ανημπόριας κι εγκατάλειψης που σηματοδοτούν οι συνθήκες της κατοχής και η βαριά ασθένειά της και στη γλυκιά όψη της ζωής που αντιπροσωπεύει η μουσική τής δίνει δύναμη, ελπίδα για το μέλλον, που αρχίζει να φαντάζει ωραίο.

Ως προς το δεύτερο ερώτημα, η εκφώνηση επιτρέπει την καταγραφή προσωπικών ιδεών, αρκεί να είναι ολοκληρωμένες ως προς τη διατύπωση και τα νοήματα.

 

«Το/τα θέμα/τα προέρχεται και αντλήθηκε/αν από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας που αναπτύχθηκε (MIS5070818-Tράπεζα θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Γενικό Λύκειο-ΕΠΑΛ) και είναι διαδικτυακά στο δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) στη διεύθυνση (http://iep.edu.gr/el/trapeza-thematon-arxiki-selida)».

Ακολουθείστε μας και στο Tik Tok