Νέα Ελληνικά Γ´ ΕΠΑΛ: Η φιλία(Κριτήριο αξιολόγησης)
Α. Μη λογοτεχνικό κείμενο
[Η φιλία]
Το παρακάτω άρθρο (απόσπασμα) υπογράφεται από την Ναθαναηλίδου Φανή και δημοσιεύθηκε στον ιστοχώρο psychologi cal notions.blogspot.gr.
Ένα μεγάλο και πολύ σημαντικό μέρος της ζωής μας είναι οι φίλοι. Παντελώς άγνωστοι άνθρωποι μεταξύ τους, χωρίς παρελθόν, χωρίς συγγένεια συναντιούνται και αποκτούν ισχυρούς δεσμούς φιλίας. Αλήθεια, τί είναι η φιλία; Θαρρώ πως ο κάθε ένας μας αποδίδει διαφορετικά νοήματα στην έννοια γεγονός που δείχνει την πολυδιάστατη και σύνθετη όψη που έχει και κατ’ επέκταση την τρομερή αξία της. Λέω τρομερή διότι αν το σκεφτεί κανείς είναι όντως τρομερό δύο άγνωστοι να συναντηθούν και να παλεύουν να μάθουν ο ένας τον άλλον αλληλεπιδρώντας σε διάφορους τομείς. Θέλει κότσια και μαγκιά να δημιουργήσεις μια αληθινή φιλία. Θέλει θάρρος και θράσος για να φτάσεις να γνωρίσεις έναν άνθρωπο και μέσα από αυτόν να αντικρίσεις όψεις του εαυτού σου. Λέω τρομερή διότι ακόμη και όταν βρεις έναν άνθρωπο και συνάψεις φιλική σχέση μαζί του είναι δύσκολο να διατηρήσεις αυτή την σχέση αναλλοίωτη· ως γνωστόν ο χρόνος φθείρει τα συναισθήματα. […]
Θαρρώ πως στις μέρες μας είναι σπάνια η αυθεντική φιλία. Όχι πως είναι δύσκολο να πλάσεις μια υγιή σχέση με ισχυρά θεμέλια. Αντιθέτως είναι δύσκολο να βρεις έναν άνθρωπο πρόθυμο να κάνει πίσω τον εγωισμό του, να ακούσει τι έχεις να πεις, να καταλάβει, να ρισκάρει για σένα, να σου δείξει με έργα τι νιώθει, να σου σταθεί στα δύσκολα, να νιώθει πλήρης παρά την ασυμφωνία χαρακτήρων σας, να κατανοεί τον διαφορετικό τρόπο σκέψης και να σέβεται το είναι σου κτλ. Μπορώ να γράφω σελίδες για το τι είναι δύσκολο να κάνει ένας άνθρωπος, αλλά δε θα το κάνω γιατί είναι λίγο τρομακτικό έτσι. Και η αλήθεια είναι ότι όσο τρομακτικό κι αν είναι, όταν βρεις τον κατάλληλο άνθρωπο όλα γίνονται απλά και εύκολα. Αρκεί να είσαι πρόθυμος να γνωρίσεις το καινούριο και το διαφορετικό χωρίς να κριτικάρεις ή να σνομπάρεις. Για να είσαι πρόθυμος λοιπόν να κάνεις μια γνωριμία οφείλεις πρώτα να είσαι φίλος με τον εαυτό σου. Μόνον έτσι οι πιθανότητες δημιουργίας μια ισχυρής φιλίας θα αυξηθούν δραματικά. Επομένως, για να είναι μια φιλία αληθινή και να αντέξει στο χρόνο χρειάζεται γερές βάσεις και ανιδιοτελή κίνητρα. Η διαδικασία αυτή έχει μεγάλη χρονική διάρκεια μέχρι να φτάσει κανείς στο επιθυμητό αποτέλεσμα, γι’ αυτό πρέπει να διέπεται από υπομονή, μεθοδικότητα και αργά-σταθερά βήματα. […]
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1η δραστηριότητα
Α1. Να χαρακτηρίσεις τις ακόλουθες προτάσεις, γράφοντας δίπλα στον αριθμό που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση, τη λέξηΣωστό, αν η πρόταση συμφωνεί με το νόημα του κειμένου, ή τη λέξη Λάθος, αν όχι.
- Όλοι οι άνθρωποι αποδίδουν ακριβώς το ίδιο νόημα στην έννοια της φιλίας.
- Ακόμα κι όταν δημιουργηθεί μια φιλική σχέση, είναι δύσκολο να διατηρηθεί αναλλοίωτη, καθώς ο χρόνος φθείρει τα συναισθήματα.
- Στις μέρες μας είναι εύκολο να βρει κανείς έναν άνθρωπο πρόθυμο να παραμερίσει τον εγωισμό του και να ρισκάρει για τον άλλον.
- Προϋπόθεση για να είναι κάποιος έτοιμος για μια νέα γνωριμία είναι να τα έχει βρει πρώτα με τον εαυτό του («να είναι φίλος με τον εαυτό του»).
- Η δημιουργία μιας αληθινής φιλίας που αντέχει στον χρόνο είναι μια γρήγορη και απλή διαδικασία που δεν απαιτεί υπομονή.
Μονάδες 15
2η δραστηριότητα
Α2. α) διότι, Αντιθέτως, λοιπόν, Επομένως, γι’ αυτό. Τι δηλώνουν οι παραπάνω λέξεις που συμβάλλουν στη συνοχή του κειμένου;
β) Να βρείτε τον τρόπο ανάπτυξης της πρώτης παραγράφου του κειμένου: «Ένα μεγάλο και πολύ σημαντικό … τα συναισθήματα.» και να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.
γ) σύνθετη, αληθινή, αναλλοίωτη, θα αυξηθούν, ανιδιοτελή. Να γράψετε ένα αντώνυμο για κάθε μία από τις παραπάνω λέξεις.
Μονάδες 15
3η δραστηριότητα
Α3. Ποιο ή ποια από τα χαρακτηριστικά της φιλίας που περιγράφει το κείμενο θεωρείς πιο σημαντικό; Να γράψεις ένα άρθρο(200 – 250 λέξεων) που θα δημοσιευθεί στο ηλεκτρονικό περιοδικό του σχολείου σου στο οποίο θα παρουσιάζεις την άποψή σου για το θέμα αναφέροντας και τους λόγους που ενδεχομένως σε εμποδίζουν να συνάψεις μια ουσιαστική σχέση φιλίας.
Μονάδες 20
Β. Λογοτεχνικό κείμενο
Σπύρος Πλασκοβίτης (1917 – 2000)
Απόσπασμα από το μυθιστόρημα του Σπύρου Πλασκοβίτη Η κυρία της Βιτρίνας, εκδ. Κέδρος, Αθήνα: 1990.
Όταν ο Νικίας Ζαβόλης έπιανε μια καινούρια ιδέα, το ‘βλεπες αμέσως στα μάτια του. Είχαν μια έξαψη, μια φλογίτσα μυτερή στη μέση της κόρης, σαν εκείνη της γάτας. Η Αγγελίνα το πρόσεξε πάλι σήμερα, πριν ακόμα ο ξενοδόχος καβαλήσει ανάποδα την απέναντί της καρέκλα με την ψηλή νησιώτικη ράχη και σέρνοντάς την έρθει έτσι πολύ κοντά στην Αγγελίνα κι ακουμπήσει το πηγούνι του στη ράχη της καρέκλας με μια έκφραση οικειότητας κι εμπιστοσύνης για την υπάλληλό του.
-Να, ότι είχα δίκιο που σου έλεγα πως μας χρειάζεται η μικρή! άρχισε. Εννοώ τη μουλάτρα του κυρίου Χαιρέτη. Σαν να το προαισθανόμουν… Αυτός, πιστεύω, θα είναι κι ο λόγος που της έγινες κολλητή αυτές τις μέρες – κάτι θα μάντεψες κι εσύ… ή κάνω λάθος; Καλά, καλά, μη με διακόπτεις! Έστω κι αν δεν είναι αυτός ο λόγος, η φιλία μας έρχεται στην ώρα της.
– Δεν ξέρω τι νόμισες, διαμαρτυρήθηκε η Αγγελίνα, αλλά δε μ’ αρέσει να μου μιλούν έτσι.
– Εντάξει, το παίρνω πίσω! Τότε λοιπόν; Θα υπάρχει κάποια άλλη εξήγηση που τα παράτησες όλα με την πρώτη, για ν’ αφοσιωθείς στη σοκολατένια κούκλα του κύριου κυβερνητικού. Μα δεν το λέω για να σε θίξω…
– Εσύ δε με παρακάλεσες;
– Κι έδειξες αμέσως τόση προθυμία! Φυσικό δεν ήταν λοιπόν να υποθέσω πως με είχες καταλάβει; Αν όχι, θα πρέπει να υπήρχε κάποιο δικό σου ενδιαφέρον, γιατί να σ’ ενοχλεί;
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1η δραστηριότητα
Β1. Ποια στοιχεία της εξωτερικής συμπεριφοράς και της στάσης του σώματος του Νικία Ζαβόλη αποκαλύπτουν τον χαρακτήρα του και τη σχέση που διατηρεί με την Αγγελίνα, πριν καν αρχίσει να της μιλάει;
Μονάδες 15
2η δραστηριότητα
α) Στο Κείμενο αξιοποιείται ο διάλογος μεταξύ άλλων ως τεχνική/τρόπος αφήγησης. Ποια είναι η λειτουργία του;(μονάδες 9)
β) Να εντοπίσεις και να καταγράψεις στο τετράδιό σου δύο μεταφορές και μία παρομοίωση. (μονάδες 6)
Μονάδες 15
3η δραστηριότητα
Β3. Να ερμηνεύσεις τα κίνητρα της φιλικής σχέσης για την οποία γίνεται λόγος στο απόσπασμα. Ποια είναι, κατά τη γνώμη σου, η επικαιρότητα των νοημάτων του κειμένου; Να καταγράψεις την απάντησή σου σε ένα κείμενο 100-150 λέξεων.
Μονάδες 20
Public Αγοράστε σχολικά είδη και πάρτε -20% επιστροφή στο Wallet για αγορές άνω των 99€! Ισχύει για αγορές έως 06/09/2026.
