Νέα Ελληνικά Γ´ ΕΠΑΛ: Το σχολείο οφείλει να καλλιεργεί και την πολιτική σκέψη(Κριτήριο αξιολόγησης)

Νέα Ελληνικά Γ´ ΕΠΑΛ: Το σχολείο οφείλει να καλλιεργεί και την πολιτική σκέψη(Κριτήριο αξιολόγησης)

Α. Μη λογοτεχνικό κείμενο

Το σχολείο οφείλει να καλλιεργεί και την πολιτική σκέψη

Το παρακάτω κείμενο αποτελεί απόσπασμα άρθρου γνώμης που δημοσιεύτηκε στον ιστότοπο Offline Post από τη Σοφία Ζαφειροπούλου στις 5 Μαΐου 2021.

 

Είναι συχνό φαινόμενο στην καθημερινότητά μας να συναντάμε ανθρώπους που κατηγορούν για όλα την εκάστοτε κυβέρνηση και το πολιτικό σύστημα, όμως οι ίδιοι παραβλέπουν ότι εν τέλει είναι μέρος του προβλήματος. Η πλειοψηφία των πολιτών στερούνται πολιτικής συνείδησης και κριτικής σκέψης και αυτό τους καθιστά βορά[1] στις ορέξεις του κάθε δημαγωγού και για αυτό μεγάλη ευθύνη έχει το εκπαιδευτικό σύστημα.

Αδιαμφισβήτητα, μετά την οικογένεια, το σχολείο είναι ο σημαντικότερος φορέας διάπλασης του αυριανού πολίτη, είναι ένας ζωντανός οργανισμός που οφείλει να εξελίσσεται και να προσαρμόζεται. Μέσω του σχολείου για πρώτη φορά το παιδί μαθαίνει την συμβίωση και την συνεργασία έναντι του ατομικισμού. Το σχολείο πρέπει να σκοπεύει στην πολύπλευρη μόρφωση των μαθητών και στην προετοιμασία τους για την είσοδό τους στην «ενήλικη κοινωνία». Αντ’ αυτού το σχολείο αναλώνεται σε ένα στείρο κυνήγι βαθμών και κάλυψης μίας ατελείωτης ύλης που εν τέλει δεν αφομοιώνεται από το σύνολο των μαθητών. Η πολιτική εκπαίδευση σήμερα εξαιτίας του τρόπου που υλοποιείται περιορίζεται στην αποστήθιση γεγονότων και θεωριών. Το μάθημα της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής, το οποίο θεωρητικά θα έπρεπε να πρωτοστατούσε στην καλλιέργεια πολιτικής συνείδησης, περιορίζεται στο να διδάσκει στον μαθητή την έννοια του πολιτεύματος, αντί να καλλιεργεί την πολιτική σκέψη, προκειμένου να διαμορφώσει έναν ελεύθερο και υπεύθυνο πολίτη, που θα κατανοεί την αξία της Δημοκρατίας.

Σκοπός του πρέπει να είναι να δημιουργήσει σκεπτόμενους πολίτες με τεκμηριωμένες απόψεις για την διεθνή και εθνική επικαιρότητα. Αυτό δεν θα γίνει μόνο με την εκμάθηση της φυσικής, της χημείας και των λατινικών. Οι μαθητές πρέπει να μάθουν να ενημερώνονται για τις τρέχουσες ειδήσεις, και κυρίως για τα προβλήματα που αφορούν το σύνολο των ανθρώπων, όπως το προσφυγικό ζήτημα, την οικονομική κρίση, την φτώχεια κ.λπ. Τα προβλήματα είναι αναγκαίο να συζητιούνται εντός της τάξης, καθώς έτσι τα παιδιά θα έχουν την ευκαιρία να υποστηρίξουν τις απόψεις τους και να ακούσουν την γνώμη των συμμαθητών τους. Κατά αυτόν τον τρόπο καλλιεργείται ο προβληματισμός και η γόνιμη αμφισβήτηση, αφού δεν έχει νόημα να προβληθεί μια συγκεκριμένη άποψη, αλλά ο πλουραλισμός που θα οδηγήσει σε μία σφαιρική άποψη. Εξελίσσοντας το προαναφερθέν, η συμμετοχή των μαθητών σε κοινωνικές δράσεις, όπως η παροχή βοήθειας σε ανθρώπους που έχουν ανάγκη, θα τους φέρει σε επαφή με το πρόβλημα και θα βοηθήσει να το συνειδητοποιήσουν ότι είναι αληθινό και όχι απλά ένα γεγονός στην εφημερίδα που δεν τους επηρεάζει. Τότε είναι που γεννιέται η πολιτική συνείδηση του ατόμου. […]

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

 

 

1^η δραστηριότητα

 

Α1. Να χαρακτηρίσεις τις ακόλουθες προτάσεις, γράφοντας δίπλα στον αριθμό που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση, τη λέξηΣωστό, αν η πρόταση συμφωνεί με το νόημα του κειμένου, ή τη λέξη Λάθος, αν όχι.

1. Το σχολείο θεωρείται ο σημαντικότερος φορέας διάπλασης του αυριανού πολίτη, πριν ακόμη και από την οικογένεια.

2. Σήμερα, το σχολείο αναλώνεται στο κυνήγι των βαθμών και στην κάλυψη μιας ατελείωτης ύλης.

3. Το μάθημα της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής πετυχαίνει πλήρως τον σκοπό του να καλλιεργεί την πολιτική σκέψη των μαθητών.

4. Η συζήτηση σύγχρονων προβλημάτων μέσα στην τάξη βοηθά στην καλλιέργεια του προβληματισμού και του πλουραλισμού.

5. Η συμμετοχή των μαθητών σε κοινωνικές δράσεις δεν σχετίζεται με τη γέννηση της πολιτικής τους συνείδησης.

Μονάδες 15

 

2^η δραστηριότητα

Α2. α) Σκοπός του πρέπει να είναι να δημιουργήσει σκεπτόμενους πολίτες με τεκμηριωμένες απόψεις για την διεθνή και εθνική επικαιρότητα.

1. Στην πιο πάνω πρόταση η σύνταξη είναι ενεργητική ή παθητική;

2. Να μετατρέψετε την πιο πάνω πρόταση στην αντίθετη συντακτική μορφή

 

 

β) όμως, Αδιαμφισβήτητα, καθώς, αλλά, όπως. Τι δηλώνουν οι παραπάνω διαρθρωτικές λέξεις;

 

γ) Να ξαναγράψεις τις παρακάτω φράσεις αντικαθιστώντας καθεμία από τις υπογραμμισμένες λέξεις με μία συνώνυμη λέξη:

• Η πλειοψηφία των πολιτών

• στην πολύπλευρη μόρφωση των μαθητών

• Τα προβλήματα είναι αναγκαίο να συζητιούνται εντός της τάξης

• η γόνιμη αμφισβήτηση

• η συμμετοχή των μαθητών σε κοινωνικές δράσεις

Μονάδες 15

 

3^η δραστηριότητα

Α3. Τώρα που ολοκληρώνεις τη φοίτησή σου στο σχολείο, πώς πιστεύεις ότι μπορείς εσύ και οι συνομήλικοί σου να επιτελέσετε τον ρόλο του «υπεύθυνου πολίτη;» Πώς μπορεί, κατά τη γνώμη σου, το σχολείο να βοηθήσει τους μαθητές και τις μαθήτριες να διαμορφώσουν πολιτική συνείδηση; Να αναπτύξεις τις απόψεις σου σε ένα άρθρο 200-250 λέξεων που πρόκειται να δημοσιευθεί στο ιστολόγιο του σχολείου σου.

Μονάδες 20

 

Β. Λογοτεχνικό κείμενο

Ποιος είδε

Το παρακάτω ποίημα, που παρατίθεται αποσπασματικά, ανήκει στον Γεώργιο Σουρή (1853-1919), έναν από τους μεγαλύτερους σατιρικούς ποιητές της νεοελληνικής λογοτεχνίας, και δημοσιεύτηκε το 1880. Συμπεριλαμβάνεται στις εκδόσεις των Απάντων του ποιητή από τον Γιώργο Βαλέτα, καθώς και στην έκδοση «Σουρής: Τα καλύτερα ποιήματα» (εκδ. Βιβλιοβάρδια, 2002).

 

Ποιὸς εἶδε κράτος κλασσικὸ
σ’ ὅλη τὴ γῆ μοναδικό,
ἑκατὸ νὰ ἐξοδεύῃ
καὶ πενῆντα νὰ μαζεύῃ;

 

Νὰ τρέφῃ ὅλους τοὺς ἀργούς,
νἄχῃ ἑπτὰ Πρωθυπουργούς,
Ταμεῖο δίχως χρήματα,
καὶ δόξης τόσα μνήματα;

 

[…]

 

Νἄχῃ κλητῆρες γιὰ φρουρᾶ
καὶ νὰ σὲ κλέβουν φανερά,
κι’ ἐνῷ αὐτοὶ σὲ κλέβουνε
τὸν κλέφτη νὰ γυρεύουνε;

 

[…]

 

Νὰ θέλῃ δὰ κι’ ἀπ’ τὴν Τουρκιά,
χωρὶς νὰ ρίξῃ τουφεκιά,
χίλιες χιλιάδες στρέμματα,
ν’ αὐξήσῃ μὲ τὰ ψέμματα.

 

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

 

1^η δραστηριότητα

Β1. Ποιες βασικές αντιφάσεις και παθογένειες της νεοελληνικής πραγματικότητας στηλιτεύει ο ποιητής στο απόσπασμα;

Μονάδες 15

 

2^η δραστηριότητα

Β2. Τι επιτυγχάνει ο ποιητής με τη χρήση των ερωτημάτων στο ποίημα; (Μονάδες 9)

 

β) Να εντοπίσεις και να καταγράψεις στο τετράδιό σου μία μεταφορά, μια ειρωνεία και μία αντίθεση. (Μονάδες 6)

Μονάδες 15

 

 

 

3^η δραστηριότητα

Β3. Πώς θα ένιωθες αν ήσουν πολίτης ενός κράτους που δυσλειτουργεί σαν αυτό που περιγράφεται στο ποίημα και γιατί; Η απάντησή σου να εκτείνεται σε 100-150 λέξεις.

Μονάδες 20

 

 

 

 

[1] βορά: τροφή. Εδώ η έκφραση «βορά στις ορέξεις του κάθε δημαγωγού» χρησιμοποιείται μεταφορικά για να δηλώσει το φαινόμενο της πολιτικής εκμετάλλευσης-χειραγώγησης.