Νέα Ελληνικά Γ´ ΕΠΑΛ: Κριτήρια επιλογής εργασίας (Κριτήριο αξιολόγησης)
Α. Μη λογοτεχνικό κείμενο
Το νέο γραφείο
Απόσπασμα από την ετήσια έκθεση της Μάριαν Σάλζμαν, η οποία είναι πολυβραβευμένο στέλεχος των δημοσίων σχέσεων και θεωρείται πρωτοπόρος της κοινωνικής αλλαγής και της τεχνολογικής επανάστασης, https://www.kathimerini.gr/k/k-magazine/561669391/22-taseis-gia-to-2022, (Διασκευή)
Το μέλλον της εργασίας διαγράφεται εντελώς διαφορετικό από ό,τι γνωρίζαμε έως τώρα. Όπως λέει χαρακτηριστικά (η συντάκτρια της έκθεσης), «το νέο γραφείο είναι μια καρέκλα», η οποία μπορεί να βρίσκεται στο σπίτι, στον εργασιακό χώρο, οπουδήποτε. «Οι άνθρωποι που μπορούν να δουλέψουν από το σπίτι θα το κάνουν πολύ πιο συχνά. […] Αυτή η αλλαγή θα επηρεάσει την εργάσιμη ημέρα μας και θα πρέπει να είμαστε αυστηροί στον τρόπο με τον οποίο την οριοθετούμε, ώστε να διασφαλίσουμε ισορροπία με την προσωπική μας ζωή και να προστατεύσουμε την ψυχική μας υγεία», σημειώνει.
Τη ρωτώ αν η νέα εργασιακή πραγματικότητα θα φέρει αλλαγές και στους κανόνες και στις προσδοκίες των επιχειρήσεων. «Απαιτείται να αλλάξει ο τρόπος που διαχειριζόμαστε τους εργαζομένους», απαντά. «Νομίζω ότι πρέπει να δείξουμε ακόμα περισσότερο σεβασμό στους ανθρώπους μας. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι έχουν παιδιά, συζύγους, γονείς και έχουν ανάγκη να τους βοηθήσουμε, να τους στηρίξουμε, να τους ζητήσουμε να κάνουν την καλύτερη δουλειά που μπορούν, δίνοντάς τους ταυτόχρονα την ελευθερία να ζήσουν». Σαν χιονοστιβάδα, οι αλλαγές αυτές, συμφωνεί, θα οδηγήσουν στη διαφοροποίηση του ορισμού της επιτυχίας για όλους μας: «Είδαμε πολύ πλούτο να συγκεντρώνεται από κάποιους ανθρώπους στη διάρκεια μιας δύσκολης συγκυρίας και είδαμε και πολλούς ανθρώπους να λένε ‘μισό λεπτό, δεν χρειάζομαι τον τρόπο ζωής στη μεγάλη πόλη, θέλω να ζω σε ένα μέρος με δέντρα, όπου τα παιδιά μου θα είναι ασφαλή’.Επομένως, πιστεύω ότι θα κάνουμε επιλογές που δεν θα προσανατολίζονται στα χρήματα τόσο όσο στο παρελθόν. Το μέτρο της επιτυχίας θα είναι η ψυχική μας υγεία, αν αισθανόμαστε ασφαλείς, αν νιώθουμε ότι μπορούμε να προστατεύσουμε και να θρέψουμε τα παιδιά και την οικογένειά μας, αν έχουμε γείτονες και φίλους στους οποίους μπορούμε να στραφούμε σε μια κρίση, αν υπάρχουν κοντά μας άνθρωποι για να μας στηρίξουν».
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1η δραστηριότητα
Α1. α) Ποιο είναι το θέμα του κειμένου και ποια η θέση της Μάριαν Σάλζμαν αναφορικά με το θέμα;
β) Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως Σωστές (Σ) ή Λανθασμένες (Λ), με βάση το περιεχόμενο του κειμένου.
- Σύμφωνα με τη συντάκτρια της έκθεσης, το «νέο γραφείο» περιορίζεται αποκλειστικά στον χώρο της επιχείρησης.
- Η συντάκτρια θεωρεί ότι, καθώς η εργασία από το σπίτι θα γίνει συχνότερη, χρειάζεται αυστηρότητα στην οριοθέτηση της εργάσιμης ημέρας.
- Κατά τη συντάκτρια, οι επιχειρήσεις δεν χρειάζεται να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζονται τους εργαζομένους.
- Η συντάκτρια υποστηρίζει ότι οι εργοδότες πρέπει να θυμούνται τις οικογενειακές υποχρεώσεις των εργαζομένων και ταυτόχρονα να ζητούν από αυτούς να κάνουν την καλύτερη δυνατή δουλειά.
- Κατά τη συντάκτρια, στο μέλλον το μέτρο της επιτυχίας θα είναι κυρίως το χρηματικό κέρδος και ο πλούτος.
Μονάδες 15
2η δραστηριότητα
Α2. α) Αντιστοιχίστε κάθε λέξη της στήλης Α με το συνώνυμό της από τη στήλη Β. (Μία λέξη από τη στήλη Β περισσεύει).
|
Στήλη Α |
Στήλη Β |
|
|
1. διαγράφεται |
α. ζητούμενο |
|
|
2. οριοθετούμε |
β. ελπίδες |
|
|
3. προσδοκίες |
γ. διαφαίνεται |
|
|
4. στηρίξουμε |
δ. προσδιορίζουμε |
|
|
5. συγκυρία |
ε. περίσταση |
|
|
στ. βοηθήσουμε |
β) Να τρέψετε τον πλάγιο λόγο σε ευθύ στην πρόταση: «Τη ρωτώ αν η νέα εργασιακή πραγματικότητα θα φέρει αλλαγές και στους κανόνες και στις προσδοκίες των επιχειρήσεων.» Σε ποια από τις δύο περιπτώσεις, στον ευθύ ή στον πλάγιο λόγο, επιτυγχάνεται μεγαλύτερη πειστικότητα και γιατί;
γ) «Αυτή η αλλαγή θα επηρεάσει την εργάσιμη ημέρα μας» (πρώτη παράγραφος): Στο παραπάνω απόσπασμα ο η συντάκτρια εκφράζει την άποψή της δηλώνοντας α) αναγκαιότητα ή β) πιθανότητα; Να ξαναγράψετε την πρόταση έτσι ώστε να δηλώνεται το αντίθετο από αυτό που εκφράζεται τώρα.
Μονάδες 15
3η δραστηριότητα
Α3. Αξιοποιώντας τις θέσεις του κειμένου, να γράψεις ένα άρθρο 200-250 λέξεων για την ιστοσελίδα του σχολείου σου, προκειμένου να εκφράσεις τη δική σου στάση ζωής σε ό,τι αφορά τις μελλοντικές επαγγελματικές συνθήκες και τις κοινωνικές σχέσεις των νέων. Ποια πρέπει να είναι, κατά τη γνώμη σου, τα κριτήρια επιλογής εργασίας και για ποιους λόγους;
Μονάδες 20
Β. Λογοτεχνικό κείμενο
ΑΝΝΑ ΜΠΑΛΝΤΑΤΖΗ
Μάτια – account director[1]
Απόσπασμα από το έργο της σύγχρονης συγγραφέως, η οποία -αφού σπούδασε Γερμανική φιλολογία στο ΕΚΠΑ- εργάστηκε ως κειμενογράφος[2] στον χώρο της διαφήμισης και ως μεταφράστρια, https://www.fractalart.gr/matia-account-director, (Διασκευή)
(Η διευθύντρια) στέκεται μπροστά στο γραφείο μου, κρατώντας τα χαρτιά της, σκύβει και βάζει το πρόσωπό της πολύ κοντά στο δικό μου. Με καρφώνει με γαλάζια μάτια. «Εγώ ζήτησα να την διώξουν» μου λέει. Έχει ατσάλι στα μάτια, καθόλου θυμό, και συνεχίζει κοιτώντας με κατάματα: «Στο λέω για να μην σε κοροϊδεύω. Δεν πήγαινε άλλο». Μ’ αιφνιδιάζει. Δεν έχει κανένα λόγο να μου δώσει λογαριασμό. Είναι μεγαλοστέλεχος κι εγώ η υπάλληλος (που αφηγούμαι τα γεγονότα). Ανήκουμε σε άλλα τμήματα και σε άλλους κόσμους. […] Εγώ πληρώνομαι να κατεβάζω τρελές ιδέες, και εκείνη πληρώνεται να τις πουλάει με λογικά επιχειρήματα. Εγώ παλεύω με λέξεις κι εκείνη με νούμερα. Εγώ με τη φαντασία μου κι εκείνη με τη λογική. Μπορεί να γράφω για μέρες και να τ’ απορρίπτει σε μερικά λεπτά. […] Παίρνει κάτι ασύλληπτα νούμερα σε μισθό, κι εγώ κάτι παραπάνω από το βασικό. Βλέπει τα παιδιά της αργά το βράδυ, κι εμένα έρχεται και με παίρνει ο φίλος μου από τη δουλειά στις έξη. Παρ’ όλες τις διαφορές μας, συνεννοούμαστε. Με αντιμετωπίζει σαν εξωτικό φυτό, κι εγώ σαν κάτοικο του Άρη. Δεν έχουμε φιλικές σχέσεις, ούτε συμπάθειες. Κάνω υπάκουα ό,τι μου ζητάει και το δέχεται κεφάτα. Είναι απαιτητική, αλλά λογική. Εξηγεί καλά, γράφει αναλυτικά, διευθύνει το γκρουπ της αποτελεσματικά. Είναι πρόσχαρη, αλλά δεν έχω απορίες τι θα πάθω, αν δεν έχω έτοιμη την δουλειά στην ώρα μου.
Και τώρα μ’ αιφνιδιάζει η ευθύτητα της διευθύντριας. Κανείς δε λέει «εγώ ζήτησα να την απολύσουν (την Όλια)». Αλλά πιο πολύ μ’ αιφνιδιάζει η διαπίστωση που κάνω άθελά μου: Έχει καθαρή ματιά. Έχει αθωότητα. Δεν μπορώ να της θυμώσω, έτσι όπως μου μιλάει. Τρομάζω μόνο. Δεν έχει ενοχές, δεν θέλει να δικαιολογηθεί, δεν θέλει να κρυφτεί. Στον πλανήτη της οι συναισθηματισμοί στη δουλειά είναι εκτός θέματος.[…] Σε πέντε λεπτά διαλύεται κι η αυταπάτη μου: Πως είμαστε μια παρέα, πως είμαστε και λίγο φίλοι, και πως ο φωνακλάς διευθυντής δημιουργικού, «που δεν σηκώνει μύγα στο σπαθί του», μας προστατεύει.
Ήταν περήφανη κι ατίθαση σαν πουλάρι,[3] η Όλια. […] Όταν σταμάταγε τα γέλια και τις ερωτήσεις, κατέβαζε το κεφάλι, και με τις μπούκλες να της κρύβουν το χαρτί έγραφε με πείσμα και πάθος. Έσβηνε, έγραφε, έσκιζε χαρτιά με λύσσα και τα πέταγε με περιφρόνηση στο καλάθι, λες και της φταίξαν, και δώστου. Αφού βασανιζόταν αρκετά, σήκωνε το κεφάλι με θριαμβευτικό χαμόγελο και τα παρουσίαζε. Ο ενθουσιασμός κρατούσε βέβαια μέχρι τα κείμενα να φτάσουν στα γαλάζια μάτια της account director. Η απογοήτευση της Όλιας δεν ήξερε από διακριτικότητες. Φωνές, ταραχή και ενίοτε δάκρυα. Αλλά η αντίπαλος ήταν ισχυρότερη. Και αμείλικτη.
Τον έφαγε απροειδοποίητη (η Όλια) τον πυροβολισμό. […]Τραντάχτηκε. Όχι πως θα πείναγε. Όχι πως δεν θα έβρισκε δουλειά. Την περίμενε όποτε ήθελε η θεσάρα στην οικογενειακή επιχείρηση. Ήταν που δεν θα ξαναδούλευε κειμενογράφος. Δεν την λυπήθηκα ακριβώς. Το πάθος της λυπήθηκα. Πληγώθηκε το πουλάρι. Πληγωθήκαμε κι εμείς.
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1η δραστηριότητα
Β1. Διαβάστε το κείμενο και χαρακτηρίστε κάθε πρόταση ως Σωστή (Σ) ή Λάθος (Λ). Να αιτιολογήστε την απάντησή σας με βάση το κείμενο.
- Η αφηγήτρια και η διευθύντρια έχουν στενή φιλική σχέση και μοιράζονται συμπάθειες.
- Η διευθύντρια εκφράζει με θυμό και ένταση την απόφασή της να απολυθεί η Όλια.
- Η αφηγήτρια αιφνιδιάζεται, γιατί η διευθύντρια, ενώ δεν είχε υποχρέωση να της δώσει εξηγήσεις, της μιλά με ευθύτητα.
- Η Όλια αντιμετώπιζε με ψυχραιμία και διακριτικότητα την απόρριψη των κειμένων της.
- Μετά την απόλυση της Όλιας, η αφηγήτρια λυπάται κυρίως επειδή η Όλια θα μείνει χωρίς εργασία και χωρίς χρήματα.
Μονάδες 15
2η δραστηριότητα
Β2. α) Να αναγνωρίσετε το είδος του αφηγητή και να εντοπίσετε δύο αφηγηματικούς τρόπους δίνοντας από ένα παράδειγμα μέσα από το κείμενο για καθέναν από αυτούς.
β) Να εντοπίσεις και να καταγράψεις στο τετράδιό σου μία παρομοίωση, μία μεταφορά, μία αντίθεση, μία προσωποποίηση και ένα ασύνδετο σχήμα.
Μονάδες 15
3η δραστηριότητα
Β3. Να σχολιάσεις τη συμπεριφορά της διευθύντριας της διαφημιστικής εταιρείας απέναντι στις δύο υπαλλήλους/κειμενογράφους, δηλαδή στην αφηγήτρια και τη νεαρή Όλια. Να συμπληρώσεις τον σχολιασμό σου με τα συναισθήματα και τις σκέψεις που σού δημιουργήθηκαν από την ανάγνωση του αποσπάσματος. Να καταγράψεις την απάντησε ή σου σε ένα κείμενο 100-150 λέξεων.
Μονάδες 20
[1] Διευθυντής, υπεύθυνος για τους λογαριασμούς και τα κέρδη μιας εταιρείας
[2] Επάγγελμα, ο άνθρωπος που ασχολείται με τη συγγραφή διαφημιστικών κειμένων
[3] Το μικρό του αλόγου, το αλογάκι
