Site icon Φιλολογικός Ιστότοπος

Ιστορία Β´ Γυμνασίου: Ο Ιουστινιανός και το έργο του (Σχεδιαγραμματική παρουσίαση)

Μανόλης Μαυρακάκης

ΙΙ.ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

1.Ο Ιουστινιανός και το έργο του

α. Η πολιτική του Ιουστινιανού

Πολιτικό πρόγραμμα:

 

β. Εσωτερική πολιτική

 

ΘΡΗΣΚΕΙΑ-ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

 

ΘΡΗΣΚΕΙΑ: Προσπάθησε να επιβάλει την ορθοδοξία (πώς;)

 

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ: Κωδικοποίηση ρωμαϊκού δικαίου

Γιατί; οι αντιφάσεις των νόμων δυσκόλευαν την ομαλή απονομή της δικαιοσύνης

α. Ιουστινιάνειος κώδικας

β. Πανδέκτης (γνώμες Ρωμαίων ειδικών)

γ. Εισηγήσεις (εγχειρίδιο για αρχάριους σπουδαστές νομικής)

δ. Νεαρές(νέοι νόμοι, μετά το 534, στα ελληνικά)

Ποια η σημασία του νομοθετικού έργου Ιουστινιανού (Ιουστινιάνειο Δίκαιο); αποτέλεσε τη βάση του Δικαίου της Νεότερης Ευρώπης

 

γ. Εξωτερική πολιτική

Ποιους πολέμησε;

Τι έγινε με τους Πέρσες;

 

Τι έγινε με τους Σλάβους;

 

Ποια ήταν τα αποτελέσματα της εξωτερικής πολιτικής του Ιουστινιανού;

 

δ. Κτίσματα και Αγία Σοφία 

Πώς χαρακτηρίζεται το οικοδομικό πρόγραμμα Ιουστινιανού; φιλόδοξο

Ποια έργα οικοδομήθηκαν;

Ποια από αυτά άντεξαν στον χρόνο;

 

Ποιο ήταν το λαμπρότερο κτίσμα που σώζεται ως σήμερα; Η Αγία Σοφία

 

Αγία Σοφία

            Βασιλική μετά τρούλου-περιγραφή:

 

 

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ – ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

 

α. Η πολιτική του Ιουστινιανού

1.Σε ποια αρχή στηριζόταν το πολιτικό πρόγραμμα του Ιουστινιανού;

Το πολιτικό πρόγραμμα του Ιουστινιανού ήταν ένα κράτος, μια εκκλησία, μια νομοθεσία.

β. Εσωτερική πολιτική

1.Ποια είναι τα εσωτερικά προβλήματα που είχε να αντιμετωπίσει ο Ιουστινιανός και πώς τα αντιμετωπίζει;

 

2.Ποιο είναι το νομοθετικό έργο του Ιουστινιανού;

 

Το Ιουστινιάνειο Δίκαιο αποτέλεσε τη βάση του Δικαίου της Νεότερης Ευρώπης.

 

γ. Εξωτερική πολιτική

1.Ποια είναι τα αποτελέσματα της φιλόδοξης εξωτερικής πολιτικής του Ιουστινιανού;

Η εξωτερική πολιτική του Ιουστινιανού απέβλεπε στην αποκατάσταση της Ρωμαϊκής Οικουμένης, δηλαδή στην ανόρθωση της ρωμαϊκής εξουσίας στη Δύση. Ήταν σύμφωνη με τη ρωμαϊκή παράδοση αλλά ξεπερνούσε τις οικονομικές δυνατότητες του κράτους. Οι πόλεμοι του στη Δύση και στην Ανατολή απογύμνωσαν τις ευρωπαϊκές επαρχίες από στρατεύματα και άδειασαν τα κρατικά ταμεία. Αυτή η κατάσταση είχε σαν αποτέλεσμα το Βυζάντιο να χάσει μεγάλο μέρος του εδάφους του εν συνεχεία.

 

δ. Κτίσματα και Αγία Σοφία

1.Ποιο είναι το οικοδομικό πρόγραμμα του Ιουστινιανού;

Κατασκευάστηκε μεγάλος αριθμός έργων που ήταν χρήσιμα στην άμυνα (φρούρια και τείχη, τη θρησκεία (ναοί), την υποδομή και την κοινή ωφέλεια (δρόμοι, γέφυρες, υδραγωγεία, αποθήκες σιτηρών).

 

2.Ποιο υπήρξε το λαμπρότερο κτίσμα της βυζαντινής τέχνης και τι γνωρίζετε γι᾽ αυτό;

Το λαμπρότερο κτίσμα θεωρείται η Αγία Σοφία, η οποία εκπροσωπεί τον νέο ρυθμό(βασιλική μετά τρούλου). Οι αρχιτέκτονες ήταν ο Ανθέμιος από τις Τράλλεις και ο Ισίδωρος από τη Μίλητο της Μ. Ασίας. Το κτίριο είναι σχεδόν τετράγωνο. Τέσσερις ογκώδεις πεσσοί (τετράγωνοι κίονες) σχηματίζουν το κεντρικό τετράγωνο. Οι πεσσοί συνδέονται με τόξα που σχηματίζουν ημισφαιρικά τρίγωνα και δημιουργούν ένα στεφάνι, πάνω στο οποίο στηρίζεται ο τεράστιος τρούλος. Ο τρούλος μοιάζει να κρέμεται από τον ουρανό. Το φως εισδύει(εισχωρεί, μπαίνει) από τα παράθυρά του και πλημμυρίζει το εσωτερικό του ναού. Η Αγία Σοφία έγινε σύμβολο και πηγή έμπνευσης για το μεσαιωνικό και νεότερο Ελληνισμό.

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

 

1.Έχει λεχθεί ότι ο Ιουστινιανός ήταν ο τελευταίος ρωμαίος αυτοκράτορας στον βυζαντινό θρόνο (G. Ostrogorsky). Μπορείς να εξηγήσεις τον χαρακτηρισμό;

Ο Ιουστινιανός Α’ σκέφτεται και δρα όπως οι μεγάλοι ρωμαίοι αυτοκράτορες. Επιδιώκει την αποκατάσταση του ρωμαϊκού μεγαλείου και του Ρωμαϊκού Κράτους στη Δύση, κωδικοποιεί και μεταρρυθμίζει το παλαιό Ρωμαϊκό Δίκαιο, ενισχύει την κεντρική εξουσία και αυξάνει τη λάμψη της και κτίζει εντυπωσιακά έργα ως άλλος Τραϊανός ή Αδριανός καθ’ όλη την έκταση της αυτοκρατορίας.

 

2.Γιατί ο Ιουστινιανός αναθεώρησε και κωδικοποίησε το ισχύον ρωμαϊκό Δίκαιο; Ποια ήταν η σημασία του νομοθετικού του έργου;

Τη μεταρρύθμιση των νόμων επέβαλαν η ασάφεια, η ανεπίτρεπτη πληθώρα, η εμφανής σύγ- χυση, οι αντιφάσεις και οι αποκλίσεις τους. Ο αυτοκράτορας θεράπευσε όλες αυτές τις αδυναμίες των νόμων και έδωσε στους νόμους διαρκή ισχύ. Η ιστορική σημασία του έργου του Ιουστινιανού είναι μεγάλη για τη σύγχρονη Ευρώπη, αφού το νομικό της σύστημα προέρχεται από το Ιουστινιάνειο Δίκαιο.

 

3.Ποιο είναι κατά τη γνώμη σου το στοιχείο της Αγίας Σοφίας που εντυπωσίαζε και εντυπωσιάζει ακόμη και σήμερα τον επισκέπτη;

Το στοιχείο της Αγίας Σοφίας που εντυπωσίαζε τους συμπολίτες του Ιουστινιανού Α’ και τους ξένους ταξιδιώτες και εξακολουθεί να εντυπωσιάζει και σήμερα ακόμη τους επισκέπτες είναι ο τρούλος που φαίνεται ότι κρέμεται από τον ουρανό και αφήνει να εισδύει από τα πολυάριθμα παράθυρά του το άπλετο φως του ήλιου, πλημμυρίζοντας το ναό, σε συνδυασμό με την εξαίσια διακόσμηση του εσωτερικού του ναού, που θυμίζει «ανθισμένο λειβάδι» σύμφωνα με τον Προκόπιο. Η τόσο φροντισμένη εσωτερική διακόσμηση έχει υπαγορευτεί από το γεγονός ότι η Θεία Λειτουργία τελούνταν μέσα στους χριστιανικούς ναούς, ενώ κατά την Αρχαιότητα οι τελετές γίνονταν έξω από τους ναούς που γι’ αυτό είχαν πολύ λιτό εσωτερικό.

Σχεδιαγράμματα
Από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη
Ο Ιουστινιανός και το έργο του
Ο Ηράκλειο και η δυναστεία του (610-717)
Οι Σλάβοι και οι σχέσεις τους με το Βυζάντιο

 

Exit mobile version