Νέα Ελληνικά Γ´ ΕΠΑΛ: Φιλία (Κριτήριο αξιολόγησης)

Νέα Ελληνικά Γ´ ΕΠΑΛ: Φιλία (Κριτήριο αξιολόγησης) 

Α.ΜΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

 

Φιλία με το δελτίο

 

Πόσο φίλος αντέχεις να είσαι σήμερα; Στην Ελλάδα της κρίσης, η φιλία υπόκειται και αυτή στη γενικευμένη «χουβεροποίηση» (εκ του «hooverization», από τα πικρά χρόνια του αμερικανού προέδρου Χούβερ, κάτι σαν «φτωχοποίηση», όταν όλα διατίθενται πλέον «με το δελτίο»).

Πρώτον, δεν υπάρχει χώρος και χρόνος να ανθήσει, εκτός αν είσαι 0-18 χρόνων. Οι περισσότεροι είμαστε υπερβολικά επιβαρυμένοι (με υποχρεώσεις, συμβιβασμούς, διάψευση προσδοκιών κ.ο.κ.) για να φροντίσουμε ήδη «κατακτημένες» σχέσεις (που δεν αφορούν γονείς, παιδιά, συντρόφους), πόσω μάλλον να επενδύσουμε σε νέες. Στο κάτω-κάτω, είναι πολύ πιο εύκολο να αναβάλεις το ποτό με έναν φίλο που έχεις να δεις έξι μήνες από το να αναβάλεις την επίσκεψη στους κατάκοιτους γονείς ή στο open class του μπαλέτου της κόρης σου. Το πολύ οι έξι μήνες να γίνουν επτά.

Δεύτερον, ακόμη και όταν βρεις χρόνο και ενέργεια για να βγεις να πιεις έναν καφέ ή ένα ποτό με έναν φίλο/η, ανακαλύπτεις ότι η κουβέντα αναλώνεται σε αυτή τη σχεδόν ηδονοθηρική ανταλλαγή συμφορών («Και τι θα γίνει τώρα που απολύθηκες;», «Ειλικρινά, δεν γνωρίζω αν θα καταφέρω να τα βγάλω πέρα την επόμενη χρονιά», «Χωρίζουμε», «Η μητέρα του είναι ξανά στο νοσοκομείο» κ.λπ.). Δεν υπάρχει φρέσκο υλικό για να γίνει ένα κάποιο «rewiring», συνήθως οι περισσότεροι αρκούμαστε στο απάγκιο του κοινού παρελθόντος: όταν ήμασταν (πιο) νέοι, ξέγνοιαστοι, είχαμε λεφτά, χρόνο, οράματα και διάθεση.

Τρίτον, όταν η καθημερινότητα είναι τόσο ασφυκτική, ο αναιμικός πλέον φιλικός δεσμός είναι ο πρώτος που θα εγκαταλειφθεί και δη αμαχητί. Μια λάθος κουβέντα, ένα κακό timing, ένα like που δεν έγινε ποτέ, ένα «Γιατί δεν με παίρνεις ποτέ ένα τηλέφωνο;» ή «Ποτέ δεν ήρθες εκείνη την Τετάρτη το βράδυ να τα πούμε και ας ήξερες ότι την επομένη έφευγα» και το «defriend» είναι ζήτημα ενός «κλικ» του μυαλού. Και τουλάχιστον στους 20 και κάτι, όταν βλέπεις τον άλλον κάπως πιο συχνά (επειδή τυγχάνει να μοιράζεστε ακόμη κάτι, μαθήματα στο ίδιο αμφιθέατρο ή τις διακοπές στην Ιο το καλοκαίρι), είναι πιο εύκολο να σωθεί η κατάσταση. Στους 35 και άνω, μια φαινομενικά μικρή αμυχή μπορεί να κακοφορμίσει και να αποβεί μοιραία. Κάντε ένα γκάλοπ γύρω σας και δείτε πόσες φιλικές σχέσεις έχουν διαταραχθεί ή και καταρρεύσει την τελευταία δεκαετία.

Τέταρτον, όλη αυτή η συσσωρευμένη αγανάκτηση εναντίον παντός υπευθύνου βρίσκει εντελώς απροσδόκητες διεξόδους. Ένας γνωστός μου, που τα τελευταία χρόνια ζει στο εξωτερικό, μου εξηγούσε πόση εντύπωση του κάνει ότι οι πάντες στην Ελλάδα είναι έτοιμοι να αρπαχτούν με το παραμικρό. Είτε θα αρχίσεις να βλαστημάς κάποιον άγνωστο στον δρόμο (π.χ. κρίση road rage στην Κηφισίας) ή αν τύχει και μιλήσεις με τον ακριβοθώρητο πια «κολλητό» σου, θα εκτονώσεις εκεί, ύπουλα και σαδιστικά, ένα μέρος από όλο αυτό το μένος για την παλιοζωή και την παλιοκοινωνία.

Πέμπτον, η κρίση έχει δοκιμάσει και την ποιότητα των φιλικών σχέσεων. Εδώ και αν μιλάμε για «χουβεροποίηση». Μέσα από αυτό το συναισθηματικό «roller coaster» («τρενάκι του τρόμου») που βιώνουμε οι περισσότεροι τα τελευταία χρόνια, με τα απύθμενα downs και τα ολίγα, χλιαρά ή και ενοχικά ups, πολλές φιλίες σταδιακά, σχεδόν νομοτελειακά, εκφυλίζονται. Κοιτάζεις γύρω σου και παρατηρείς π.χ. πόσο πρόθυμοι είναι κάποιοι να σου κάνουν «πατ πατ» στην πλάτη όταν ζεις έναν επαγγελματικό ή προσωπικό ή άλλον Αρμαγεδδώνα. Και πόσο δυσκολεύονται να αγκαλιάσουν μια απρόσμενη θετική λοξοδρόμηση της δικής σου τύχης. Οχι απαραιτήτως από κακή πρόθεση. Αλλά επειδή από τα απανωτά χτυπήματα της κρίσης έχει στερέψει η ικανότητά τους να αντέχουν τις επιτυχίες του άλλου.

Μάλλον η φιλία στα χρόνια της κρίσης δεν είναι εύκολη υπόθεση. Θέλει guts[1] να την κρατάς, όπως έλεγε ο βρετανός συγγραφέας Σάμιουελ Τζόνσον, «in constant repair» («σε συνεχή ανακαίνιση»).

Λένα Παπαδημητρίου, Το Βήμα

 

Παρατηρήσεις

1^η Δραστηριότητα

Α1. Ποιο πρόβλημα θίγει η αρθρογράφος στο κείμενό της; Να δώσετε δυο παράγοντες μέσα από το κείμενο που ευθύνονται γι᾽ αυτό.(50-60 λέξεις)

Μονάδες 15

 

2^η Δραστηριότητα

 

Β1. Να ελέγξετε τη συνοχή του κειμένου. Γιατί επιλέγει τον συγκεκριμένο τρόπο η αρθρογράφος;

Μονάδες 5

Β2. ανθήσει, φρέσκο, ξέγνοιαστοι, καταρρεύσει, απροσδόκητες. Να γράψετε τα συνώνυμα των παραπάνω λέξεων.

Μονάδες 5

Β3. Να βρείτε πέντε λέξεις/φράσεις του κειμένου με μεταφορική χρήση της γλώσσας.

 

3^η Δραστηριότητα

 

Γ. Σε ένα άρθρο (200-250 λέξεων) να αναφέρετε γιατί είναι σημαντική και απαραίτητη η φιλία καθώς και γιατί είναι δύσκολο να δημιουργηθούν πραγματικές φιλίες στις μέρες μας.

Μονάδες 20

 

 

B. ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚO ΚΕIΜΕΝΟ

Ο μικρός πρίγκιπας,

“Ο Μικρός Πρίγκιπας” είναι συμβολικό και διαχρονικό παραμύθι με ποιητική γραφή και αυτοβιογραφικά στοιχεία του Γάλλου συγγραφέα Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο αφηγητής αναγκάζεται να προσγειωθεί στη Σαχάρα και προσπαθεί να επιδιορθώσει το αεροπλάνο του. Εκεί συναντιέται με τον μικρό πρίγκιπα, ο οποίος εγκαταλείπει τον πλανήτη του και θέλει να γνωρίσει τον κόσμο. Μολονότι θεωρείται παιδικό βιβλίο, απευθύνεται σε όλους.

 

[…]

– Ποια είσαι συ; είπε ο μικρός πρίγκιπας. Είσαι πολύ όμορφη …

– Είμαι μια αλεπού, είπε η αλεπού.

– Έλα να παίξεις μαζί μου, της πρότεινε ο μικρός πρίγκιπας. Είμαι τόσο λυπημένος …

– Δεν μπορώ να παίξω μαζί σου, είπε η αλεπού, δεν είμαι εξημερωμένη.

– Α! συγνώμη, έκανε ο μικρός πρίγκιπας. Μα, αφού σκέφτηκε λίγο, πρόσθεσε:

– Τι πάει να πει «εξημερωμένη»;

– Δεν θα είσαι από ‘δω, είπε η αλεπού, τι ψάχνεις να βρεις;

– Ψάχνω να βρω τους ανθρώπους, είπε ο μικρός πρίγκιπας. Τι σημαίνει εξημερωμένη;

– Οι άνθρωποι, είπε η αλεπού, έχουν τουφέκια και κυνηγούν. Αυτό είναι πολύ ενοχλητικό. Ακόμη ανατρέφουν κότες. Είναι το μόνο που τους ενδιαφέρει. Μήπως ψάχνεις για κότες;

– Όχι, είπε ο μικρός πρίγκιπας, ψάχνω για φίλους. Τι σημαίνει «εξημερώνω»;

– Είναι κάτι ξεχασμένο για τα καλά, τώρα πια, είπε η αλεπού. Αυτό σημαίνει «δημιουργώ δεσμούς».

– Δημιουργώ δεσμούς;

– Ναι, βέβαια, είπε η αλεπού. Για μένα εσύ δεν είσαι ακόμη παρά ένα αγοράκι όμοιο με εκατό χιλιάδες άλλα μικρά αγόρια. Και δεν έχω την ανάγκη σου. Κι εσύ το ίδιο δεν έχεις την ανάγκη μου. Για σένα, δεν είμαι παρά μια αλεπού όμοια με εκατό χιλιάδες άλλες αλεπούδες. Μα, αν εσύ με εξημερώσεις, θα ‘χουμε ανάγκη ο ένας τον άλλο. Θα ‘σαι για μένα μοναδικός στον κόσμο. Θα ‘μαι για σένα μοναδική στον κόσμο…

– Αρχίζω να καταλαβαίνω, είπε ο μικρός πρίγκιπας. Υπάρχει ένα λουλούδι… νομίζω πως μ’ έχει εξημερώσει…

– Καθόλου απίθανο, είπε η αλεπού. Πάνω στη Γη βλέπει κανείς κάθε λογής πράματα …

– Ω! Αυτό δεν έγινε στη Γη, είπε ο μικρός πρίγκιπας. Η αλεπού φάνηκε να ενδιαφέρεται πολύ.

– Σ’ ένα άλλο πλανήτη;

-Ναι.

– Υπάρχουν κυνηγοί σε κείνο εκεί τον πλανήτη;

– Όχι.

– Αυτό είναι πολύ ενδιαφέρον! Και κότες;

– Όχι.

– Τίποτε δεν είναι τέλειο, αναστέναξε η αλεπού. Όμως, η αλεπού ξαναγύρισε στην ιδέα της:

– Η ζωή μου είναι μονότονη. Κυνηγώ κότες, οι άνθρωποι κυνηγούν εμένα. Όλες οι κότες μοιάζουν μεταξύ τους κι όλοι άνθρωποι μοιάζουν το ίδιο. Λοιπόν, κι εγώ κάπως βαριέμαι. Όμως, αν με εξημερώσεις, η ζωή μου θα μοιάζει σαν να την πλημμύρισε ο ήλιος. Θα γνωρίσω ένα θόρυβο από βήματα διαφορετικά απ’ όλα τ’ άλλα. Τα άλλα βήματα με κάνουν να καταχωνιάζομαι μέσα στη γη. Το δικό σου θα με φωνάζει να βγω έξω από την τρύπα μου, σαν να ‘ναι μια μουσική. Κι ύστερα, κοίταξε! Βλέπεις εκεί κάτω τα σταροχώραφα; Εγώ δεν τρώω ψωμί. Για μένα, το σιτάρι δεν χρησιμεύει σε τίποτε. Κι αυτό είναι θλιβερό! Μα εσύ έχεις χρυσαφένια μαλλιά. Θα ‘ναι υπέροχα όταν θα μ’ έχεις εξημερώσει! Το στάρι που είναι χρυσαφένιο, εσένα θα μου θυμίζει. Και θ’ αγαπώ το θόρυβο του ανέμου καθώς θα περνάει ανάμεσα από τα στάχυα του σταριού.

Η αλεπού σώπασε και βάλθηκε να κοιτάζει το μικρό πρίγκιπα για πολλή ώρα.

– Σε παρακαλώ, εξημέρωσέ με, είπε!

– Πολύ το θέλω, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, μα δεν έχω καιρό. Έχω ν’ ανακαλύψω φίλους και να γνωρίσω πολλά πράγματα.

– Δεν ξέρουμε παρά εκείνα που μας δίνουν την δυνατότητα να δημιουργούμε δεσμούς, είπε η αλεπού. Οι άνθρωποι δεν έχουν πια καιρό να μάθουν κάτι. Αγοράζουν πράγματα ετοιματζίδικα, φτιαγμένα μέχρι και την τελευταία λεπτομέρεια από τους εμπόρους. Και καθώς δεν υπάρχουν ποτέ έμποροι που να γίνονται φίλοι, οι άνθρωποι δεν έχουν πια φίλους. Αν θέλεις ένα φίλο, εξημέρωσε με!

– Τι πρέπει να κάνω; είπε ο μικρός πρίγκιπας.

– Πρέπει να είσαι πολύ υπομονετικός, απάντησε η αλεπού. Στην αρχή θα πρέπει να καθίσεις κάπως μακριά από μένα, όπως κάνω τώρα εγώ, πάνω στο χορτάρι. Θα σε κοιτάζω με την άκρη του ματιού μου και συ δεν θα λες τίποτε.

Η κουβέντα γίνεται αιτία να δημιουργηθούν παρεξηγήσεις. Όμως, κάθε μέρα, θα μπορείς να ‘ρχεσαι και να κάθεσαι κάπως πιο κοντά σε μένα …[…]

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ, Ο μικρός πρίγκιπας, Εκδόσεις Ενδυμίων 2007

 

Παρατηρήσεις

1η Δραστηριότητα

Α1. Να επιβεβαιώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω προτάσεων (ΣΩΣΤΟ – ΛΑΘΟΣ)

α) Η αλεπού είναι πρόθυμη να την προσεγγίσει ο μικρός πρίγκιπας.

β) Εξημερώνω σύμφωνα με την αλεπού σημαίνει δημιουργώ δεσμούς.

γ) Ο μικρός πρίγκιπας είναι πρόθυμος να εξημερώσει την αλεπού.

δ) Οι άνθρωποι δεν έχουν χρόνο πλέον για να δημιουργήσουν φιλίες.

ε) Η εξημέρωση είναι μια χρονοβόρα διαδικασία.

Μονάδες 5

Α2. Οι άνθρωποι δεν έχουν….Αν θέλεις ένα φίλο, εξημέρωσε με! Να σχολιάσετε το περιεχόμενο του παραπάνω αποσπάσματος σε 50-60 λέξεις

Μονάδες 10

2η Δραστηριότητα

Β1. Ποιος είναι ο βασικός αφηγηματικός τρόπος που κυριαρχεί στο κείμενο; Να σχολιάσετε τη λειτουργία του.

Μονάδες 5

Β2. Να βρείτε δύο διαφορετικά εκφραστικά μέσα που υπάρχουν στο απόσπασμα κείμενο και να σχολιάσετε τη λειτουργία τους.

Μονάδες 5

Β3. Στο απόσπασμα κυριαρχεί το α´ ενικό πρόσωπο. Ωστόσο σε κάποια σημεία μεταβάλλεται σε γ´ πληθυντικό. Αφού δώσετε παραδείγματα που να επιβεβαιώνουν την πιο πάνω διαπίστωση να επισημάνετε τι δηλώνει αυτή η εναλλαγή των ρηματικών προσώπων;

Μονάδες 5

 

3η Δραστηριότητα

Γ. «Πρέπει να είσαι πολύ υπομονετικός, απάντησε η αλεπού». Ποιες προϋποθέσεις απαιτούνται, εκτός από την υπομονή, για να δημιουργηθούν σταθερές και γνήσιες φιλίες. (100-150 λέξεις)

Μονάδες 20

 

 

[1] κότσια, θάρρος

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Α. ΜΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

 

1^η Δραστηριότητα

Α1. Η αρθρογράφος θίγει το πρόβλημα της «φτωχοποίησης» της φιλίας στη σύγχρονη Ελλάδα που μαστίζεται από την οικονομική κρίση, αναζητώντας τους παράγοντες που ευθύνονται γι᾽ αυτήν. Μεταξύ άλλων  υποστηρίζει ότι ευθύνεται η έλλειψη ελεύθερου χρόνου που δεν επιτρέπει στους ανθρώπους να επενδύσουν σε παλιές ή νέες φιλίες (Οι περισσότεροι είμαστε… να επενδύσουμε σε νέες.). Επίσης, η κρίση έχει επηρεάσει τις ανθρώπινες σχέσεις με συνέπεια να εμποδίζει τους ανθρώπους να συμπεριφέρονται με τρόπο που καλλιεργεί ουσιαστικές σχέσεις («Πέμπτον…επιτυχίες του άλλου»)

Α2. Το κείμενο είναι άρθρο. Δημοσιογραφικό κείμενο που πραγματεύεται ένα ειδικό, επίκαιρο θέμα γενικού ενδιαφέροντος. Συγκεκριμένα θίγεται το θέμα της φτωχοποίησης της φιλίας και τοποθετείται στην Ελλάδα της κρίσης (επικαιρικός χαρακτήρας). Το ύφος του κείμενου είναι σοβαρό και γίνεται χρήση κυρίως γ´ προσώπου («έχουν διαταραχθεί») γιατί κινείται στο χώρο της ερμηνευτικής δημοσιογραφίας. Επίσης, άλλο χαρακτηριστικό είναι ο τίτλος («Φιλία με το δελτίο»). Τέλος, έχει δημοσιευθεί σε εφημερίδα («Το Βήμα»)

 

2^η Δραστηριότητα

Β1. Οι παράγραφοι του κειμένου συνδέονται με μεταβατικές λέξεις που δηλώνουν απαρίθμηση («Πρώτον…Δεύτερον…Τρίτον…Τέταρτον…Πέμπτον…»). Η αρθρογράφος επιλέγει αυτό τον τρόπο, γιατί ουσιαστικά απαριθμεί τους παράγοντες που ευθύνονται για τη φτωχοποίηση της φιλίας σήμερα.

 

Β2. ανθήσει=αναπτυχθεί, φρέσκο= νέο, ξέγνοιαστοι= αμέριμνοι, καταρρεύσει= γκρεμιστεί, απροσδόκητες= απρόσμενες.

 

Β3. «δεν υπάρχει χώρος και χρόνος να ανθήσει», «η καθημερινότητα είναι τόσο ασφυκτική», «ο αναιμικός πλέον φιλικός δεσμός», «είναι έτοιμοι να αρπαχτούν με το παραμικρό», «να αγκαλιάσουν μια απρόσμενη θετική λοξοδρόμηση»

 

3^η Δραστηριότητα

Γ. Παραγωγή λόγου

Επικοινωνιακό πλαίσιο: άρθρο

Ύφος κειμένου: σοβαρό, επίσημο

Γλώσσα: αναφορική λειτουργία γλώσσας

Πρόσωπο: γ´ ενικό-πληθυντικό, α´ πληθυντικό.

Τίτλος: νοηματικά ενεργός, σύντομος, περιεκτικός

 

 

 

Τίτλος: «Φιλία σε…κρίση»

Πρόλογος(Επικαιρική αφόρμηση)

Ο άνθρωπος είναι ένα κοινωνικό ον που έχει έμφυτη και αναγκαία την τάση να συνυπάρχει και να συμβιώνει με άλλους ανθρώπους. Στα πλαίσια αυτής της κοινωνικής συνύπαρξης αναπτύσσει φιλικούς δεσμούς με άλλους ανθρώπους. Η αξία της φιλίας είναι ανεκτίμητη.

Ειδικότερα/αναλυτικότερα/πιο συγκεκριμένα

 

Ερώτημα 1^ο : Γιατί είναι σημαντική-απαραίτητη η φιλία;

1. Ο άνθρωπος δημιούργησε κοινωνίες, όταν συνειδητοποίησε πως είναι αδύνατο να επιβιώσει σε ένα αφιλόξενο φυσικό περιβάλλον χωρίς την βοήθεια των άλλων. Η ανάγκη αυτή βρίσκει την πληρέστερη ικανοποίησή της στον θεσμό της φιλίας: ο αληθινός φίλος βρίσκεται πάντα στο πλάι του φίλου, μοιράζεται με αυτόν τις δυσκολίες και τις χαρές, ακούει και κατανοεί τα προβλήματά του, τον συμβουλεύει και του συμπαρίσταται στις δυσκολίες της ζωής. Έτσι του προσφέρει το αίσθημα της σιγουριάς και της ασφάλειας που είναι απαραίτητο, ώστε το άτομο να είναι αισιόδοξο και δημιουργικό.
2. Η δημιουργία φιλικών σχέσεων μεταξύ των ανθρώπων συμβάλλει στην ομαλή κοινωνική συμβίωση και τον περιορισμό φαινομένων κοινωνικής παθογένειας (βία, εγκληματικότητα)
3. Ο σύγχρονος άνθρωπος φαίνεται καταδικασμένος να απολαμβάνει στον ελεύθερο χρόνο του τα ευτελή πολιτιστικά υποπροϊόντα που του προσφέρει η μαζική κουλτούρα. Γι’ αυτόν τον λόγο η επαφή, η επικοινωνία και η συζήτηση με φίλους αποτελεί σήμερα όχι απλώς μια μορφή εκτόνωσης από τις πιέσεις της καθημερινότητας, αλλά και μια ευκαιρία για ουσιαστική περισυλλογή.
4. Η φιλία είναι ένας ψυχικός δεσμός που προϋποθέτει την ανιδιοτελή προσφορά. Έτσι ο άνθρωπος υπερνικά τον εγωισμό του και διαμορφώνει μια ηθική προσωπικότητα. Μέσω της φιλίας ικανοποιείται η ανάγκη του ανθρώπου για επικοινωνία, καταπολεμάται η καχυποψία και προβάλλεται η αγάπη, ο σεβασμός, η φιλαλληλία και η θυσία.

 

Ερώτημα 2^ο : Γιατί είναι δύσκολο να δημιουργηθούν πραγματικές φιλίες στις μέρες μας;

1. Οι δυσκολίες της ζωής και η οικονομική κρίση που βιώνουν οι άνθρωποι είναι παράγοντες που δυσκολεύουν τη δημιουργία ειλικρινών φιλικών σχέσεων. Η πλειοψηφία των ανθρώπων έχει αφοσιωθεί σχεδόν ολοκληρωτικά στον αγώνα της επιβίωσης με συνέπεια να μην έχουν ελεύθερο χρόνο για ουσιαστική επαφή και επικοινωνία.
2. Το ανταγωνιστικό πνεύμα που εξακολουθεί να κυριαρχεί στη σημερινή κοινωνία δεν επιτρέπει στους ανθρώπους να δουν τους άλλους ως συνανθρώπους αλλά ως αντιπάλους. Το κυνήγι των υλικών αγαθών μετατρέπει τις ανθρώπινες σχέσεις σε καθαρά εμπορικές και η φιλία δεν βρίσκει πρόσφορο έδαφος να αναπτυχθεί.
3. Η αύξηση των κρουσμάτων βίας και εγκληματικότητας που κυριαρχεί κυρίως στις μεγαλουπόλεις σε συνδυασμό με φαινόμενα ρατσισμού και ξενοφοβίας που έχουν αναβιώσει λόγω των προσφυγικών ρευμάτων κάνουν τους ανθρώπους πιο επιφυλακτικούς απέναντι στο συνάνθρωπό τους.

 

Προϋποθέσεις φιλίας

Για να οικοδομηθεί μια στέρεη φιλία είναι αναγκαίο να υπάρχει ειλικρίνεια, αλήθεια, ανιδιοτέλεια, εμπιστοσύνη και αγάπη. Θα πρέπει να υπάρχει σεβασμός στην προσωπικότητα του άλλου και γενικότερα στην ανθρώπινη ύπαρξη και αξιοπρέπεια. Επιπλέον, κατανόηση και αμοιβαίες υποχωρήσεις αποτελούν τα θεμέλια πάνω στα οποία ο άνθρωπος μπορεί να εδραιώσει μια αληθινή και ειλικρινή σχέση.

 

Επίλογος

Παρά τις δυσκολίες της σύγχρονης ζωής που καθιστούν τη φιλία δυσεύρετο αγαθό είναι αναγκαίο ο άνθρωπος να καταβάλλει προσπάθειες για να δημιουργεί αληθινές φιλίες, καθώς μπορεί να αποκομίσει πολλά οφέλη.

 

 

 

Β. ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

1^η Δραστηριότητα

Α1. α) ΛΑΘΟΣ, β) ΣΩΣΤΟ, γ) ΛΑΘΟΣ, δ) ΣΩΣΤΟ, ε) ΣΩΣΤΟ

 

Α2. Η αλεπού αναφέρεται γενικότερα στην εμπορευματοποίηση των ανθρωπίνων σχέσεων:

• Στην έλλειψη ελεύθερου χρόνου που δεν επιτρέπει στον άνθρωπο να δημιουργήσει ουσιαστικές σχέσεις.
• Στον υλιστικό τρόπο ζωής του ανθρώπου που δεν επιτρέπει στους ανθρώπους «να πλησιάσουν» ο ένας τον άλλο.
• Στις απρόσωπες και επιφανειακές σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων που δεν τους επιτρέπουν να έχουν μια ουσιαστική επαφή και επικοινωνία.
• Στο αίσθημα της μοναξιάς που βιώνει ο άνθρωπος εξαιτίας της έλλειψης πραγματικών φίλων αλλά και ουσιαστικής επικοινωνίας.

 

2^η Δραστηριότητα

Β1. Ο βασικός εκφραστικός τρόπος που κυριαρχεί στο κείμενο είναι ο διάλογος. Κύριοι συνομιλητές είναι ο μικρός πρίγκιπας και η αλεπού. Ο διάλογος προσδίδει στο κείμενο ζωντάνια, αμεσότητα και παραστατικότητα και δίνει τη δυνατότητα στον αναγνώστη να βγάλει ο ίδιος συμπεράσματα για το ήθος και τα συναισθήματα των ηρώων.

 

Β2. Προσωποποίηση: Η αλεπού η οποία παρουσιάζεται ανθρώπινες ιδιότητες. Η προσωποποίηση προσδίδει ζωντάνια, αμεσότητα και παραστατικότητα στον λόγο.

Παρομοίωση: «σαν να ‘ναι μια μουσική». Η παρομοίωση, όπως και η προσωποποίηση, προσδίδει στο κείμενο ζωντάνια, αμεσότητα και παραστατικότητα

 

Β3. Το απόσπασμα έχει διαλογική μορφή. Οι συνομιλητές χρησιμοποιούν στη μεταξύ τους συζήτηση κυρίως α´ ενικό πρόσωπο («Είμαι μια αλεπού», «Είμαι τόσο λυπημένος»). Το α´ ενικό πρόσωπο προσδίδει προσωπικό και εξομολογητικό τόνο στο κείμενο. Μέσω του α´ ενικού οι ήρωες εκφράζουν προσωπικές απόψεις. Επίσης, ο συγγραφέας χρησιμοποιεί ευθύ λόγο. Σε κάποια σημεία του κειμένου χρησιμοποιείται γ´ πληθυντικό πρόσωπο («Υπάρχουν κυνηγοί», «Οι άνθρωποι δεν έχουν»). Το γ´ πρόσωπο δηλώνει αντικειμενικότητα και ουδετερότητα. Επιπλέον, γίνεται προσπάθεια να αποστασιοποιηθεί ο ομιλητής από τα λεγόμενά του.

 

3^η Δραστηριότητα

 

Ερώτημα: Ποιες προϋποθέσεις απαιτούνται για να δημιουργηθούν σταθερές και γνήσιες φιλίες;

1. Απαραίτητη προϋπόθεση για να στεριώσει μια φιλία είναι να χαρακτηρίζεται από ειλικρίνεια και τιμιότητα. Το ψέμα, η προσποίηση και η κολακεία αποτελούν παράγοντες που εμποδίζουν τη δημιουργία ειλικρινών φιλικών σχέσεων.
2. Για να μπορέσει ο άνθρωπος να δημιουργήσει μια σταθερή φιλία απαιτείται, επίσης, διαλλακτικότητα, υποχωρητικότητα και κατανόηση. Οι φίλοι χρειάζονται να διακατέχονται από υπομονή και να δείχνουν διάθεση να ακούσουν, να υποχωρήσουν αλλά και να συγχωρήσουν τον φίλο τους σε περίπτωση που κάτι έχει διαταράξει τις σχέσεις τους.
3. Πολύ σημαντικός παράγοντας για τη δημιουργία μιας γνήσιας φιλίας θεωρείται η συνεχής και άμεση επαφή και επικοινωνία μεταξύ των ανθρώπων. Ωστόσο, σήμερα η άμεση επαφή έχει υποκατασταθεί από την απρόσωπη και επιφανειακή επικοινωνία των μέσων κοινωνικής δικτύωσης με συνέπεια να μην δημιουργούνται ειλικρινείς σχέσεις. Γι᾽ αυτό ο άνθρωπος αν θέλει να δημιουργήσει αληθινές φιλίες θα πρέπει να αφιερώσει περισσότερο χρόνο στους πραγματικούς του φίλους.
4. Δημιουργική αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου σε δραστηριότητες (θέατρο, κινηματογράφος, αθλητισμός κ.α.) που μπορούν να φέρουν τους ανθρώπους πιο κοντά και να βάλουν τις βάσεις για γνήσιες φιλίες. Άλλωστε, για να μπορέσει ο άνθρωπος να δημιουργήσει γνήσιες και ουσιαστικές φιλίες χρειάζεται άμεση επαφή και επικοινωνία με τον άλλο.