Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Α´ Λυκείου: Νεανική παραβατικότητα (Κριτήριο Αξιολόγησης)

Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Α´ Λυκείου: Νεανική παραβατικότητα (Κριτήριο Αξιολόγησης)

Κείμενο 1.

 

Έγκλημα και Ηλικία: αύξηση της παραβατικότητας από αγόρια και κορίτσια.

Το κείμενο είναι απόσπασμα άρθρου της Αγγελικής Καρδαρά και δημοσιεύτηκε στις 20 Απριλίου 2020 στην ειδησεογραφικού χαρακτήρα ιστοσελίδα: https://www.postmodern.gr .

 

Από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 στην Ευρωπαϊκή Ένωση παρατηρείται η συνεχής αύξηση της χαρακτηριζόμενης «μικρομεσαίας εγκληματικότητας». Δυστυχώς, σε αυτή την εξέλιξη η παραβατικότητα των ανήλικων κατέχει τα πρωτεία σε όλες τις χώρες της Ε.Ε. Σε χώρες, όπως η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία και η Μεγάλη Βρετανία, η παραβατικότητα των ανήλικων ξεπερνά το 20% της συνολικής εγκληματικότητας.

Η βία μεταξύ των νέων (youth violence) θεωρείται ότι αποτελεί ένα παγκόσμιο πρόβλημα δημόσιας υγείας. Περιλαμβάνει μια σειρά πράξεων, από εκφοβιστικές συμπεριφορές στο σχολείο και συμπλοκές, μέχρι σεξουαλική και σωματική επίθεση ως την βαρύτερη μορφή εγκληματικότητας που είναι η ανθρωποκτονία. Αξιοσημείωτα είναι τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, σύμφωνα με τα οποία υπολογίζεται πως 200.000 ανθρωποκτονίες διαπράττονται μεταξύ νέων ηλικίας 10-29 ετών, ποσοστό που αντιπροσωπεύει το 43% του συνολικού αριθμού ανθρωποκτονιών κατά έτος. Οι ανθρωποκτονίες αποτελούν την 4η κύρια αιτία θανάτου νέων ανθρώπων ηλικίας 10-29 και σε ποσοστό 83% των ανθρωποκτονιών θύματα είναι άνδρες. Επίσης, σε όλες τις χώρες η συντριπτική πλειοψηφία των δραστών είναι άνδρες. Για κάθε νεαρό άτομο, που δολοφονείται, πολλοί περισσότεροι υφίστανται σοβαρούς τραυματισμούς που απαιτούν νοσηλεία. Ακόμα κι όταν η βία μεταξύ των νέων δεν οδηγεί στον θάνατο, έχει μακροπρόθεσμες και συχνά μόνιμες συνέπειες τόσο στη σωματική όσο και στην ψυχική υγεία των εμπλεκόμενων νέων. Τέλος, αυξάνει σημαντικά το κόστος των υπηρεσιών υγείας, πρόνοιας και ποινικής δικαιοσύνης.

Όλα τα στοιχεία, επομένως, οδηγούν στο ότι πρέπει να δώσουμε το βάρος στην πρόληψη. Ειδικά για την Ελλάδα, παρά το γεγονός ότι η έκταση της νεανικής παραβατικότητας φαίνεται ότι κινείται στο πλαίσιο της χαμηλής και μεσαίας βαρύτητας, προκαλεί έντονο προβληματισμό η αύξηση των αδικημάτων βίας μεταξύ νέων σε ηλικία ατόμων και η μείωση του ορίου ηλικίας, κατά το οποίο ξεκινά η εμπλοκή των ανήλικων με τον ποινικό νόμο. Παράλληλα, διαπιστώνονται πολλαπλά και πολύ σοβαρά προβλήματα στον πυρήνα των οικογενειών των παραβατών, ανήλικων και νέων: κοινωνικά , οικονομικά, προβλήματα ψυχικής υγείας, εξαρτήσεις και εμπλοκή των ίδιων των γονέων με τον ποινικό νόμο.

Τα παραπάνω καθιστούν εμφανές ότι το φαινόμενο της νεανικής παραβατικότητας και σε εθνικό επίπεδο είναι πολυσύνθετο, πολυδιάστατο και απαιτεί οργανωμένη και συντονισμένη προσπάθεια, προκειμένου να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά, με ταυτόχρονη ενίσχυση του ρόλου του σχολείου και της τοπικής κοινότητας. Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δοθεί στην πρόληψη, καθώς αποτελεί τον πιο αποτελεσματικό τρόπο αντιμετώπισης του φαινομένου.

 

Κείμενο 2

Ανθρωπιά

Το ποίημα είναι του Μιχάλη Δελησάββα και περιλαμβάνεται στη συλλογή «Ποιητικό ημερολόγιο 2002» (Αθήνα, εκδ. Ιωλκός).

 

Μπορείς να την φωνάξεις με τ’ όνομά της                                                                             1

να την πεις Νίκη, Γιώργο, γιαγιά, Παναγιώτα …

Όλα δε χάθηκαν, βλέπεις.

Υπάρχει ακόμα. Κι αν την καλέσεις,

όταν σκοτεινιάζει γύρω σου ο κόσμος                                                                                               5

κι ανοίγει κάτω από τα πόδια σου

το χάος και σε μαυλίζει[1],

απλώνει το χέρι της και σε σώνει. 

 

 

ΘΕΜΑ 1 (μονάδες 35)

 

1^ο υποερώτημα (μονάδες 10)

Να αποδώσεις συνοπτικά τα στοιχεία και τους ισχυρισμούς, με βάση τους οποίους υποστηρίζεται στο Κείμενο 1 ότι η βία μεταξύ των νέων αποτελεί ένα παγκόσμιο – και ελληνικό – πρόβλημα.  (60-70 λέξεις).

Μονάδες 10

2^ουποερώτημα (μονάδες 10)

Να περιγράψεις με συντομία πώς τα στατιστικά στοιχεία που παραθέτει η συγγραφέας στην 2^η παράγραφο του Κειμένου 1 βοηθούν στην αλληλουχία των νοημάτων στις παραγράφους που ακολουθούν.

Μονάδες 10

3^ουποερώτημα (μονάδες 15)

Να γράψεις στο απαντητικό σου φύλλο ένα ομόρριζο, ένα συνώνυμο και ένα αντώνυμο για το καθένα από τα παρακάτω επίθετα (με έντονη γραφή στο Κείμενο 1). Κοίταξε και το παράδειγμα:

 

παραδειγμα: συνεχής    →    συνέχεια (ομόρριζο)

                                         →   αδιάκοπος (συνώνυμο)

                                         →  σποραδικός (αντώνυμο)

 

1. παγκόσμιο
2. εκφοβιστικές
3. συντριπτική
4. πολλαπλά
5. αποτελεσματικό

 

Μονάδες 15

ΘΕΜΑ 2 (μονάδες 30)

Υπόθεσε ότι συμμετέχεις ως μαθητής/τρια της Α΄ τάξης σε ημερίδα που διοργανώνουν ο Σύλλογος Διδασκόντων και ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων του σχολείου σας για τη νεανική παραβατικότητα. Να συντάξεις ομιλία 350 λέξεων με θέμα τον ρόλο του σχολείου στην πρόληψη των φαινομένων παραβατικής συμπεριφοράς των νέων.

Μονάδες 30

ΘΕΜΑ 3 (μονάδες 20)

 

Ποιο ρηματικό πρόσωπο κυριαρχεί στο ποίημα (κείμενο 2); Γιατί, κατά τη γνώμη σας, το ποιητικό υποκείμενο επιλέγει να το χρησιμοποιήσει;

Μονάδες 20

 

 

ΘΕΜΑ 4 (μονάδες 15)

Πώς επενεργεί η ανθρωπιά στην καθημερινή ζωή, σύμφωνα με το Κείμενο 2; Ποιος την εκπροσωπεί στο ποίημα και ποιος στη δική σου ζωή; Να αναπτύξεις την απάντησή σου σε 100 – 150 λέξεις.

Μονάδες 15

[1]Ξελογιαζει, γοητεύει

«Το/τα θέμα/τα προέρχεται και αντλήθηκε/αν από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας που αναπτύχθηκε (MIS5070818-Tράπεζα θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Γενικό Λύκειο-ΕΠΑΛ) και είναι διαδικτυακά στο δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) στη διεύθυνση (http://iep.edu.gr/el/trapeza-thematon-arxiki-selida)».

Ακολουθείστε μας και στο Tik Tok