Λατινικά Γ´ Λυκείου: Μάθημα L(50ο): Η φτώχεια και οι απληστία είναι κακοί σύμβουλοι της εξουσίας

Λατινικά Γ´ Λυκείου: Μάθημα L(50ο): Η φτώχεια και οι απληστία είναι κακοί σύμβουλοι της εξουσίας(Μετάφραση-Συντακτική ανάλυση-Λεξιλόγιο-Απαντήσεις στις ασκήσεις σχολικού βιβλίου-Πρόσθετες ασκήσεις)

ΚΕΙΜΕΝΟ

Η κατάχρηση εξουσίας από τους κυβερνήτες των ρωμαϊκών επαρχιών δεν ήταν σπάνιο φαινόμενο. Οι πιο συνηθισμένες περιπτώσεις αφορούσαν τον παράνομο πλουτισμό σε βάρος των κατοίκων της επαρχίας. Στο κείμενο που ακολουθεί αναφέρεται μια έντονη συζήτηση στη Σύγκλητο το 144 π.Χ. γύρω από το ποιος από τους δύο υπάτους, ο Σέρβιος Σουλπίκιος Γάλβας ή ο Αυρήλιος Κόττας, έπρεπε να σταλεί για να καταστείλει την εξέγερση του Βιριάθου στην Ιβηρική χερσόνησο. Παρεμβαίνοντας ο Σκιπίωνας ο Αιμιλιανός πρότεινε να μη σταλεί κανείς από τους δύο, με το σκεπτικό ότι η αδυναμία του ενός ήταν η φτώχεια του και του άλλου η απληστία. Η πρότασή του έγινε δεκτή[1].

 

 

Cum Servius Sulpicius Galba et Aurēlius Cotta consules in senātu contenderent uter adversus Viriāthum in Hispaniam mitterētur, magna inter patres conscriptos dissensio erat, aliis pro Galbā et aliis pro Cottā dicentibus; solus P. Scipio Aemiliānus cum toto senātu dissensit: «Neutrum» inquit «mihi mitti placet, quia alter nihil habet, alteri nihil est satis». Nam Scipio Aemiliānus aeque malam imperii magistram iudicābat inopiam atque avaritiam. Quā sententiā graviter et sine ullā malevolentiā dictā Scipio obtinuit, ut neuter in provinciam mitterētur.

 

 

 

ΚΕΙΜΕΝΟ

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

Cum Servius Sulpicius Galba et Aurēlius Cotta consules contenderent in senātu uter mitterētur in Hispaniam, adversus Viriāthum magna dissensio erat inter patres conscriptos, aliis dicentibus pro Galbā et aliis pro Cottā; solus P. Scipio Aemilianus cum toto senāto dissensit:  “Neutrum” inquit “mihi placet mitti, quia alter nihil habet, alteri nihil est satis”. Nam Scipio Aemiliānus iudicābat malam aeque magistram imperii  inopiam atque avaritiam. Quā sententiā Scipio dictā graviter et sine ullā malevolentiā obtinuit, ut neuter mitterētur in provinciam.

Όταν ο Σέρβιος Σουλπίκιος Γάλβας και ο Αυρήλιος Κόττας, οι ύπατοι, αντιδικούσαν στη Σύγκλητο, για το ποιος απ’ τους δύο θα στελνόταν στην Ισπανία εναντίον του Βιριάθου, υπήρχε μεγάλη διαφωνία ανάμεσα στους Συγκλητικούς, καθώς άλλοι υποστήριζαν το Γάλβα και άλλοι τον Κόττα. Μόνος ο Πόπλιος Σκιπίωνας ο Αιμιλιανός με ολόκληρη τη Σύγκλητο διαφώνησε: «Ούτε ο ένας ούτε ο άλλος» είπε «κρίνω ότι δεν πρέπει να σταλεί, γιατί ο ένας δεν έχει τίποτα και στον άλλο τίποτα δεν είναι αρκετό. Δηλαδή ο Σκιπίωνας ο Αιμιλιανός θεωρούσε το ίδιο κακούς συμβούλους της εξουσίας και τη φτώχεια και την απληστία. Επειδή την άποψή του αυτή ο Σκιπίωνας την είπε με σοβαρότητα και χωρίς καμιά κακοβουλία πέτυχε ώστε κανείς από τους δύο να μη σταλεί σ’  αυτή την επαρχία.

 

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Cum Servius Sulpicius Galba et Aurēlius Cotta consules in senātu contenderent: Δευτερεύουσα επιρρηματική χρονική πρόταση, που λειτουργεί ως επιρρηματικός προσδιορισμός του χρόνου στο περιεχόμενο της κύριας πρότασης με ρήμα το erat. Εισάγεται με τον ιστορικό cum ο οποίος χρησιμοποιείται στις διηγήσεις του παρελθόντος. Εκφέρεται με υποτακτική(contenderent), γιατί ο ιστορικός cum υπογραμμίζει τη βαθύτερη σχέση της κύριας και της δευτερεύουσας και δημιουργεί ανάμεσά τους μια σχέση αιτίου και αιτιατού ανάμεσά τους (είναι φανερός ο ρόλος του υποκειμενικού στοιχείου της υποτακτικής). Συγκεκριμένα, με υποτακτική παρατατικού, γιατί εξαρτάται από ρήμα ιστορικού χρόνου (erat) και δηλώνει το σύγχρονο στο παρελθόν.

• contenderent: ρήμα.
• Servius Sulpicius Galba et Aurelius Cotta: υποκείμενα του ρήματος contenderent.
• consules: παράθεση στα υποκείμενα Servius Sulpicius Galba et Aurelius Cotta.
• in senatu: εμπρόθετος προσδιορισμός της στάσης σε τόπο στο contenderent.

uter adversus Viriāthum in Hispaniam mitterētur: Δευτερεύουσα ουσιαστική πλάγια ερωτηματική πρόταση μερικής αγνοίας ως αντικείμενο στο ρήμα της χρονικής πρότασης contenderent. Εισάγεται με την ερωτηματική αντωνυμία uter και εκφέρεται με υποτακτική(mitterētur), γιατί θεωρείται ότι η εξάρτηση δίνει υποκειμενική χροιά στο περιεχόμενο της δευτερεύουσας πρότασης. Συγκεκριμένα, εκφέρεται με υποτακτική παρατατικού, γιατί εξαρτάται από ρήμα ιστορικού χρόνου (contenderent) και δηλώνει το σύγχρονο στο παρελθόν.

• mitteretur: ρήμα.
• uter: υποκείμενο του ρήματος mitteretur.
• adversus Viriathum: εμπρόθετος προσδιορισμός της εναντίωσης[2] στο mitteretur.
• in Hispaniam: εμπρόθετος προσδιορισμός της κατεύθυνσης/ κίνησης σε τόπο στο mitteretur.

magna inter patres conscriptos dissensio erat, aliis pro Galba et aliis pro Cotta dicentibus: Κύρια πρόταση(κρίσεως)

 

• erat: ρήμα.
• dissensio: υποκείμενο στο erat.
• magna: επιθετικός προσδιορισμός στο dissensio.
• inter patres: εμπρόθετος προσδιορισμός του «μεταξύ» (ή της κοινωνίας) στο erat.
• conscriptos: επιθετική μετοχή, ως επιθετικός προσδιορισμός στο patres.
• dicentibus: γνήσια αφαιρετική απόλυτη, αιτιολογική (ή χρονική) μετοχή που δηλώνει το σύγχρονο στο παρελθόν.
• aliis [et] aliis: υποκείμενα στη μετοχή dicentibus, σε αφαιρετική.
• pro Galba [et] pro Cotta: εμπρόθετοι προσδιορισμοί της υπεράσπισης στη μετοχή dicentibus.

 

solus P. Scipio Aemilianus cum toto senatu dissensit: Κύρια πρόταση(κρίσεως)

• dissensit: ρήμα.
• Scipio Aemilianus: υποκείμενο στο dissensit.
• solus: κατηγορηματικός προσδιορισμός στο P. Scipio Aemilianus.
• cum senatu: εμπρόθετος προσδιορισμός εχθρικής διάθεσης στο dissensit.
• toto: επιθετικός προσδιορισμός[3] στο senatu.

 

(P. Scipio Aemilianus)                      inquit: Κύρια πρόταση(κρίσεως)-παρενθετική

• inquit: ρήμα.
• (P. Scipio Aemilianus): υποκείμενο στο inquit.

 

«Neutrum mihi mitti placet»: Κύρια πρόταση(κρίσεως)

• placet: ρήμα.
• mitti: υποκείμενο στο απρόσωπο ρήμα placet, τελικό απαρέμφατο.
• mihi: δοτική προσωπική στο απρόσωπο placet.
• Neutrum: υποκείμενο στο απαρέμφατο mitti.

 

quia alter nihil habet : Δευτερεύουσα επιρρηματική αιτιολογική πρόταση, ως επιρρηματικός προσδιορισμός της αιτίας στο placet. Εισάγεται με τον αιτιολογικό σύνδεσμο quia και εκφέρεται με οριστική(est) γιατί δηλώνει αντικειμενική αιτιολογία. Συγκεκριμένα οριστική χρόνου ενεστώτα γιατί αναφέρεται στο παρόν.

• habet: ρήμα.
• alter: υποκείμενο στο habet.
• nihil: αντικείμενο στο habet.

 

(quia) alteri nihil est satis: Δευτερεύουσα επιρρηματική αιτιολογική πρόταση, ως επιρρηματικός προσδιορισμός της αιτίας στο placet. Εισάγεται με τον αιτιολογικό σύνδεσμο quia και εκφέρεται με οριστική(est) γιατί δηλώνει αντικειμενική αιτιολογία. Συγκεκριμένα οριστική χρόνου ενεστώτα γιατί αναφέρεται στο παρόν.

• satis est: ρήμα (απρόσωπη έκφραση[4]).
• nihil: υποκείμενο στο satis est.
• alteri: δοτική προσωπική στην απρόσωπη έκφραση satis est[5].

 

Nam Scipio Aemilianus aeque malam imperii magistram iudicabat inopiam: Κύρια πρόταση(κρίσεως)

• iudicabat: ρήμα.
• Scipio Aemilianus: υποκείμενο στο iudicabat.
• inopiam: αντικείμενο στο iudicabat.
• magistram: κατηγορούμενο στο αντικείμενο inopiam μέσω του iudicabat.
• malam: επιθετικός προσδιορισμός στο magistram.
• imperii: γενική αντικειμενική στο magistram.
• aeque: επιρρηματικός προσδιορισμός του τρόπου στο iudicabat.

 

 

atque avaritiam: Δευτερεύουσα ελλειπτική απλή παραβολική που δηλώνει ισότητα, ομοιότητα και λειτουργεί συντακτικά ως β΄ όρος σύγκρισης με α΄ όρο την κύρια πρόταση. Εισάγεται με τον σύνδεσμο atque, (σχηματίζει παραβολικό ζεύγος με το επίρρημα aeque της κύριας πρότασης). Εκφέρεται με οριστική(iudicabat), γιατί η σύγκριση αφορά δυο πράξεις ή καταστάσεις που είναι (ή θεωρούνται ως) αντικειμενική πραγματικότητα.

• (iudicabat): ρήμα.
• (Scipio Aemilianus): υποκείμενο στο εννοούμενο ρήμα iudicabat.
• avaritiam: αντικείμενο στο εννοούμενο ρήμα iudicabat.
• (magistram): κατηγορούμενο στο αντικείμενο avaritiam μέσω του iudicabat.
• (malam): επιθετικός προσδιορισμός στο (magistram).
• (imperii): γενική αντικειμενική στο (magistram).

 

 

Qua sententia graviter et sine ulla malevolentia dicta Scipio obtinuit: Κύρια πρόταση(κρίσεως)

• dicta: ιδιάζουσα (ή νόθη) αφαιρετική απόλυτη, χρονική (ή αιτιολογική) μετοχή που δηλώνει το προτερόχρονο.
• sententia: υποκείμενο στη μετοχή dicta.
• Qua: επιθετικός προσδιορισμός στο sententia.
• graviter: επιρρηματικός προσδιορισμός του τρόπου στη μετοχή dicta.
• sine malevolentia: εμπρόθετος προσδιορισμός της εξαίρεσης[6] στη μετοχή dicta.
• ulla: επιθετικός προσδιορισμός στο malevolentia.
• obtinuit: ρήμα.
• Scipio: υποκείμενο στο obtinuit.

 

 

ut neuter in provinciam mitterētur: Δευτερεύουσα ουσιαστική συμπερασματική πρόταση που λειτουργεί συντακτικά ως αντικείμενο στο ρήμα obtinuit της κύριας πρότασης και εκφράζει αποτέλεσμα ή συνέπεια. Εισάγεται με τον συμπερασματικό σύνδεσμο ut, γιατί είναι καταφατική. Εκφέρεται με υποτακτική(mitteretur) γιατί το αποτέλεσμα θεωρείται πάντα μια υποκειμενική κατάσταση. Συγκεκριμένα εκφέρεται με υποτακτική χρόνου παρατατικού, γιατί εξαρτάται από ρήμα ιστορικού χρόνου (obtinuit) και δηλώνει το σύγχρονο στο παρελθόν. Υπάρχει ιδιομορφία στην ακολουθία των χρόνων γιατί το αποτέλεσμα είναι ιδωμένο τη στιγμή που εμφανίζεται στο μυαλό του ομιλητή και όχι τη στιγμή της πιθανής πραγματοποίησής του (συγχρονισμός κύριας με δευτερεύουσα πρόταση).

• mitteretur: ρήμα.
• neuter: υποκείμενο στο mitteretur.
• in provinciam: εμπρόθετος προσδιορισμός κατεύθυνσης/ κίνησης σε τόπο στο mitteretur.

 

ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ

 

ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ

• ego, tu, se= προσωπική αντωνυμία, εγώ, εσύ, αυτός.
• nemo, nemo, nihil= αόριστη ουσιαστική αντωνυμία, κανένας, καμία, τίποτε.
• qui-quae-quod= αναφορική αντωνυμία, ο οποίος-α-ο.
• uter, utra, utrum = ερωτηματική αντωνυμία(αντωνυμικό επίθετο), ποιος, -α, -ο από τους δυο.
• alius, alia, aliud = αόριστη αντωνυμία(αντωνυμικό επίθετο), άλλος, -η, -ο.
• neuter, neutra, neutrum = αόριστη αντωνυμία(αντωνυμικό επίθετο), κανένας από τους δυο.
• alter, altera, alterum = αόριστη αντωνυμία(αντωνυμικό επίθετο), ο άλλος (από δυο άτομα).
• ullus, ulla, ullum = αόριστη αντωνυμία(αντωνυμικό επίθετο), κάποιος, -α, -ο.
• solus, sola, solum = αντωνυμικό επίθετο, μόνος, -η, -ο.
• totus, tota, totum = αντωνυμικό επίθετο, όλος, -η, -ο.

 

ΕΠΙΘΕΤΑ

Δευτερόκλιτα

• magnus, -a, -um = μεγάλος.
• malus, -a, -um = κακός.
• aequus – a- um= ίσος, δίκαιος.

 

ΕΠΙΡΡΗΜΑΤΑ

• satis= αρκετά (ποσοτικό).
• aeque= εξίσου (τροπικό).
• graviter= με σοβαρότητα, με κύρος (τροπικό).

 

ΠΑΡΑΘΕΤΙΚΑ ΕΠΙΘΕΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΗΜΑΤΩΝ

ΘΕΤΙΚΟΣ	ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΣ	ΥΠΕΡΘΕΤΙΚΟΣ
magnus, -a, -um	maior, -ior, -ius	maximus, -a, -um
magnopere/ magno opere (επίρρ.)	magis	maxime
aequus –a –um	aequior, -ior –ius	aequissimus –a -um
aeque (επίρρ.)	aequius	aequissime
malus, -a, -um	peior, -ior, -ius	pessimus, -a, -um
satis (επίρρ.)	satius	–
graviter (επίρρ.)	gravius	gravissime

 

ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ

α΄ κλίση

• Galba, -ae = ο Γάλβας, αρσενικό, α΄ κλίσης (ΠΡΟΣΟΧΗ: Μόνο ενικός αριθμός).
• Cotta, -ae = ο Κόττας, αρσενικό, α΄ κλίσης (ΠΡΟΣΟΧΗ: Μόνο ενικός αριθμός).
• Hispania, -ae = η Ισπανία, θηλυκό, α΄ κλίσης (ΠΡΟΣΟΧΗ: Μόνο ενικός αριθμός).
• magistra, -ae = δασκάλα, σύμβουλος, θηλυκό, α΄ κλίσης.
• inopia, -ae = ένδεια, φτώχεια. δε σχηματίζει πληθυντικό, θηλυκό, α΄ κλίσης.
• avaritia, -ae = απληστία, πλεονεξία, θηλυκό, α΄ κλίσης.
• sententia, -ae = κρίση, άποψη, γνώμη, θηλυκό, α΄ κλίσης.
• malevolentia, –ae = κακοβουλία, θηλυκό, α΄ κλίσης (ΠΡΟΣΟΧΗ: Μόνο ενικός αριθμός).
• provincia, -ae = επαρχία, θηλυκό, α΄ κλίσης.

 

β΄ κλίση

• Servius, –ii/-i = ο Σέρβιος, αρσενικό, β΄ κλίσης.
• Sulpicius, -ii/-i = ο Σουλπίκιος, αρσενικό, β΄ κλίσης.
• Aurelius, -ii/-i = ο Αυρήλιος, αρσενικό, β΄ κλίσης.
• Viriathus, -i = ο Βιρίαθος, αρσενικό, β΄ κλίσης.
• Publius, -ii/-i = ο Πόπλιος, αρσενικό, β΄ κλίσης.
• Aemilianus, -i = ο Αιμιλιανός, αρσενικό, β΄ κλίσης.
• imperium, -ii/-i = εξουσία, ουδέτερο, β΄ κλίσης.

 

γ΄ κλίση

• consul, -is = ύπατος, αρσενικό, γ΄ κλίσης.  
• patres, -um = οι Συγκλητικοί, αρσενικό, γ΄ κλίσης (ΠΡΟΣΟΧΗ: Μόνο στον πληθυντικό αριθμό. Γενική πληθυντικού: patres, -um/patres conscripti= συγκλητικοί).
• dissensio, -onis = διαφωνία, θηλυκό, γ΄ κλίσης.
• Scipio, -ionis = o Σκιπίωνας.

 

ε΄ κλίση

• senatus, –us = η Σύγκλητος, αρσενικό, ε΄ κλίσης (ΠΡΟΣΟΧΗ: Μόνο ενικός αριθμός).

 

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ
	ΑΡΣΕΝΙΚΑ	ΘΗΛΥΚΑ	ΟΥΔΕΤΕΡΑ
Α΄ ΚΛΙΣΗ		provincia, malevolentia, sententia, avaritia, inopia, magistra, Hispania, Cotta, Galba
Β΄ ΚΛΙΣΗ	Servius, Sulpicius, Aurelius, Viriathus, Publius, Aemilianus		imperium
Γ΄ ΚΛΙΣΗ	Scipio, patres, consul	dissensio
Δ΄ ΚΛΙΣΗ
Ε΄ ΚΛΙΣΗ	senatus

 

ΠΡΟΘΕΣΕΙΣ

• in + αιτιατική=κίνηση σε τόπο.
• adversus + αιτιατική=εναντίωση.
• inter + αιτιατική=μεταξύ.
• pro+ αφαιρετική= υπεράσπιση.
• cum + αφαιρετική=εχθρική διάθεση.
• sine + αφαιρετική=εξαίρεση.

 

ΡΗΜΑΤΑ

α´ συζυγία

• iudico – iudicavi – iudicatum – iudicāre = κρίνω, θεωρώ, α´ συζυγία.

 

β´ συζυγία

• placet – placuit, – , placēre = αρέσω, κρίνω, β´ συζυγία, απρόσωπο.
• habeo – habui – habitum – habēre = έχω, β´ συζυγία.
• obtineo (ob + teneo) – obtinui – obtentum – obtinēre = πετυχαίνω, β´ συζυγία.

 

γ´ συζυγία

• contendo (cum + tendo) – contendi – contentum – contenděre = φιλονικώ, γ´ συζυγία.
• mitto – misi – missum – mittěre = στέλνω, γ´ συζυγία.
• conscribo – conscripsi – conscriptum – conscriběre = γράφω, γ´ συζυγία.
• dico – dixi – dictum – dicěre = λέγω, γ´ συζυγία.

 

δ´ συζυγία

• dissentio (dis + sentio) – dissensi – dissensum – dissentīre = διαφωνώ, δ´ συζυγία.

 

Ανώμαλα

• sum – fui – esse= είμαι, ανώμαλο.
• inquam= λέω, ελλειπτικό, ανώμαλο.

 

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΡΗΜΑΤΩΝ
α´ συζυγία	iudico
β´ συζυγία	obtineo, habeo, placet
γ´ συζυγία	dico, conscribo, mitto, contendo
δ´ συζυγία	dissentio
Ανώμαλα	sum, inquam

 

ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΚΑ

• alius= άλλος, αλλοίωση.
• consriptus= σκαρίφημα.
• contendo= τείνω, τάση, τανάλια, τέντα.
• dico= δείχνω, δεικτικός, απόδειξη.
• graviter= βαρύς, γκουρού[7].
• imperium= ιμπεριαλισμός, ιμπεριαλιστής.
• inter= ίντερνετ[8].
• magister/magistra= μάστερ, μάστορας, μαέστρος, μάγιστρος[9].
• magnus=μεγάλος.
• malevolentia= βολονταρισμός, βολονταριστής, βούληση[10].
• mitto= μισεύω, μισεμός, κομισάριος[11].
• obtineo= τείνω, τάση, τανάλια, τέντα.
• patres= πατέρας, πατρικός.
• solus=σόλο, σολίστας[12].
• sum= είμαι, ον, ουσία, ουσιαστικός, ανούσιος, φουτουρισμός, φουτουριστικός.

 

 

ΘΕΩΡΙΑ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ & ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΥ

 

Τα αντωνυμικά επίθετα είναι τα εξής:

• unus-a-m : ένας, μία ένα
• solus-a-um: μόνος-η-ο
• ullus-a-um: κανείς, κάποιος-α-ο
• nullus-a-um: κανένας
• totus-a-um: όλος-η-ο
• alius-a-ud: άλλος-η-ο
• alter-a-um: ο άλλος-η-ο
• uter-tra-trum: ποιος από τους δύο
• neuter-tra-trum: κανένας από τους δυο

 

 

 

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

 

1. Να αναγνωριστούν όλοι οι τύποι των αντωνυμικών επιθέτων που υπάρχουν στο κείμενο. Να κλιθούν στο γένος και στον αριθμό που βρίσκονται.

 

uter: ονομαστική ενικού, αρσενικού γένους, του αντωνυμικού επιθέτου (ή ερωτηματικής αντωνυμίας σύμφωνα με τη σχολική γραμματική) uter, utra, utrum (= ποιος από τους δυο;).

 

aliis: αφαιρετική πληθυντικού, αρσενικού γένους, του αντωνυμικού επιθέτου (ή αόριστης αντωνυμίας σύμφωνα με τη σχολική γραμματική) alius, alia, aliud [(= άλλος, -η, -ο (από πολλούς)].

 

solus: ονομαστική ενικού, αρσενικού γένους, του αντωνυμικού επιθέτου solus, sola, solum (= μόνος).

 

toto: αφαιρετική ενικού, αρσενικού γένους, του αντωνυμικού επιθέτου totus, tota, totum (= όλος, ολόκληρος).

 

Neutrum: αιτιατική ενικού, αρσενικού γένους, του αντωνυμικού επιθέτου (ή αόριστης αντωνυμίας σύμφωνα με τη σχολική γραμματική) neuter, neutra, neutrum (= ουδέτερος, ούτε ο ένας ούτε ο άλλος).

 

alter: ονομαστική ενικού, αρσενικού γένους, του αντωνυμικού επιθέτου (ή αόριστης αντωνυμίας σύμφωνα με τη σχολική γραμματική) alter, altera, alterum (= ο άλλος, ο ένας από τους δυο).

 

alteri: δοτική ενικού, αρσενικού γένους, του αντωνυμικού επιθέτου (ή αόριστης αντωνυμίας σύμφωνα με τη σχολική γραμματική) alter, altera, alterum (= ο άλλος, ο ένας από τους δυο).

 

ullā: αφαιρετική ενικού, θηλυκού γένους, του αντωνυμικού επιθέτου (ή αόριστης αντωνυμίας σύμφωνα με τη σχολική γραμματική) ullus, ulla, ullum (= κάποιος, -α, -ο).

 

neuter: ονομαστική ενικού, αρσενικού γένους, του αντωνυμικού επιθέτου (ή αόριστης αντωνυμίας σύμφωνα με τη σχολική γραμματική) neuter, neutra, neutrum (= ουδέτερος, ούτε ο ένας ούτε ο άλλος).

 

	Ενικός αριθμός
Ονομαστική Γενική Δοτική Αιτιατική Κλητική Αφαιρετική	uter utrius utri utrum – utro	solus solius soli solum (sole) solo	totus totius toti totum – toto	neuter neutrius neutri neutrum – neutro	ulla ullius ulli ullam – ulla

 

	Πληθυντικός αριθμός
Ονομαστική Γενική Δοτική Αιτιατική Κλητική Αφαιρετική	alii aliorum aliis alios – aliis

 

 

1. Να αντικατασταθεί το αντωνυμικό επίθετο ullus (μαζί με την άρνηση) από το nullus σύμφωνα με το παράδειγμα που υπάρχει στις παρατηρήσεις.

 

Neque ullus servus venerat.

Neque ulla civitas melior est.

Neque ullus amicus ei erat.

Neque ullis locis hostes aderant.

 

Nullus servus venerat.

Nulla civitas melior est.

Nullus amicus ei erat.

Nullis locis hostes aderant.

 

 

 

• Να αναγνωριστούν (εξάρτηση, εισαγωγή, εκφορά, ακολουθία) οι παρακάτω προτάσεις .. mitterētur; quia… habet; ut… mitterētur

 

ΔΕΙΤΕ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

 

 

1. Να μεταφραστούν στα λατινικά οι προτάσεις:

a.Ούτε ο ένας ούτε ο άλλος είναι φίλος μου·

Neuter amicus meus est.

 

1. Πολεμούν (pugno) χωρίς καμιάν ελπίδα (spes).

Sine ullā spe/nullā spe pugnant.

 

 

 

 

 

ΠΡΟΣΘΕΤΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1. conscriptos. Να αναλύσετε την επιθετική μετοχή σε δευτερεύουσα αναφορική πρόταση.
2. Να αναλύσετε τις μετοχές στις αντίστοιχες δευτερεύουσες προτάσεις.

α) aliis pro Galba et aliis pro Cotta dicentibus

β) Qua sententia graviter et sine ulla malevolentia dicta Scipio dicta obtinuit

 

3. Servius Sulpicius Galba et Aurēlius Cotta Να αναλύσετε την παράθεση σε δευτερεύουσα αναφορική πρόταση.

 

4. malam Να αναλύσετε τον επιθετικό προσδιορισμό σε δευτερεύουσα αναφορική πρόταση.

 

5. Neutrum inquit mihi mitti placet, quia alter nihil habet. Να συμπτύξετε τη δευτερεύουσα αιτιολογική πρόταση σε αιτιολογική μετοχή.

 

6. adversus Viriathum. Να δηλώσετε τον προσδιορισμό της εναντίωσης με εναλλακτικό τρόπο εκφοράς.

 

7. Nam Scipio Aemilianus aeque malam imperii magistram iudicabat inopiam atque avaritiam. Να μετατρέψετε την ενεργητική σύνταξη σε παθητική.

 

8. Να μετατρέψετε τις παρακάτω προτάσεις από την παθητική σύνταξη σε ενεργητική.

α) uter adversus Viriathum in Hispaniam mitteretur (a senatu).

β) ut neuter in provinciam mitteretur (a senatu)

 

 

9. magna inter patres conscriptos dissensio erat, aliis pro Galba et aliis pro Cotta dicentibus; Να μετατρέψετε τονευθύ σε πλάγιο λόγο με εξάρτηση Cicero scribit.

 

10. Neutrum inquit mihi mitti placet, quia alter nihil habet, alteri nihil est satis. Να μετατρέψετε τον ευθύ σε πλάγιο λόγο με εξάρτηση Scipio dicit/ dixit.

 

 

11. uter adversus Viriathum in Hispaniam mitteretur. Να μετατρέψετε τον πλάγιο λόγο σε ευθύ.

 

12. Να αντιστοιχίσετε τις λέξεις της Στήλης Α με τις ετυμολογικά συγγενείς τους της Στήλης Β.

 

Στήλη Α	Στήλη Β
1.     magna 2.     mitterētur 3.     malevolentiā 4.     conscriptos 5.     contenderent	α.     μισεμός β.      τάση γ.      σκαρίφημα δ.      μεγάλος ε.      βούληση

 

 

 

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΘΕΤΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

 

1. qui conscripti erant.
2. α) cum alii pro Galba et alii pro Cotta dicerent (χρονική)

quia alii pro Galba et alii pro Cotta dicebant (αιτιολογική)

β) Quia Scipio eam sententiam graviter et sine ulla malevolentia dixerat (αιτιολογική)

Cum Scipio eam sententiam graviter et sine ulla malevolentia dixisset (χρονική)

 

3. Servius Sulpicius Galba et Aurēlius Cotta, qui consules

 

4. magistram, quae mala erat.

 

5. Neutrum inquit mihi mitti placet, altero nihil habente.

 

6. contra Viriathum, cum Viriatho

 

7. Nam a Scipione Aemiliano aeque mala imperii magistra iudicabatur inopia atque

 

8. α) utrum adversus Viriathum in Hispaniam (senatus) mitteret.

β) ut neutrum in provinciam (senatus) mitteret.

 

9. Cicero scribit magnam inter patres conscriptos dissensionem esse, aliis pro Galba et aliis pro Cotta dicentibus;

 

10. Scipio dicit neutrum sibi mitti placere, quia alter nihil habeat, alteri nihil sit

Scipio neutrum sibi mitti placere, quia alter nihil haberet, alteri nihil esset satis.

 

11. Uter adversus Viriathum in Hispaniam mittatur?

 

12. δ., 2.α., 3.ε., 4.γ., 5.β.

[1] Πασχάλης, Μ., Σαββαντίδης, Γ., Λατινικά Β´ Λυκείου, Ομάδας Προσανατολισμού Ανθρωπιστικών Σπουδών, Τεύχος Α´, ΙΤΥΕ ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ, 2015.

 

[2] ή εχθρικής διάθεσης / εχθρικής κατεύθυνσης(study4exams).

[3] ή κατηγορηματικός προσδιορισμός.

[4] Βιβλίο Καθηγητή.

[5] Βιβλίο Καθηγητή.

[6] ή εμπρόθετος προσδιορισμός του τρόπου(study4exams).

[7] Γ. Μπαμπινιώτης, Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, Κέντρο Λεξικολογίας, 2002.

[8] Γ. Μπαμπινιώτης, Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, Κέντρο Λεξικολογίας, 2002.

[9] Γ. Μπαμπινιώτης, Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, Κέντρο Λεξικολογίας, 2002.

[10] Γ. Μπαμπινιώτης, Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, Κέντρο Λεξικολογίας, 2002.

[11] Γ. Μπαμπινιώτης, Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, Κέντρο Λεξικολογίας, 2002.

[12] Γ. Μπαμπινιώτης, Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, Κέντρο Λεξικολογίας, 2002.

Ακολουθείστε μας και στο Tik Tok