Αδίδακτο κείμενο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι 1 §§ 94-95
(έκδ. των Jones, H.S., Powell, J.E. Οξφόρδη: Clarendon Press, 1942, ανατ. 1970)
Στο παρακάτω απόσπασμα ο Θουκυδίδης αναφέρεται στην εκστρατεία των Ελλήνων κατά των Περσών με επικεφαλής τον Παυσανία μετά τους Περσικούς πολέμους. Ο ιστορικός παρουσιάζει τα γεγονότα που οδήγησαν στην ανάληψη της αρχηγίας από τους Αθηναίους.
Παυσανίας δὲ ὁ Κλεομβρότου ἐκ Λακεδαίμονος στρατηγὸς τῶν Ἑλλήνων ἐξεπέμφθη μετὰ εἴκοσι νεῶν ἀπὸ Πελοποννήσου· ξυνέπλεον δὲ καὶ Ἀθηναῖοι τριάκοντα ναυσὶ καὶ τῶν ἄλλων ξυμμάχων πλῆθος. Καὶ ἐστράτευσαν ἐς Κύπρον καὶ αὐτῆς τὰ πολλὰ κατεστρέψαντο, καὶ ὕστερον ἐς Βυζάντιον Μήδων ἐχόντων, καὶ ἐξεπολιόρκησαν ἐν τῇδε τῇ ἡγεμονίᾳ. Ἤδη δὲ βιαίου ὄντος αὐτοῦ οἵ τε ἄλλοι Ἕλληνες ἤχθοντο καὶ οὐχ ἥκιστα οἱ Ἴωνες καὶ ὅσοι ἀπὸ βασιλέως νεωστὶ ἠλευθέρωντο· φοιτῶντές τε πρὸς τοὺς Ἀθηναίους ἠξίουν αὐτοὺς ἡγεμόνας σφῶν γίγνεσθαι κατὰ τὸ ξυγγενὲς καὶ Παυσανίᾳ μὴ ἐπιτρέπειν, ἤν που βιάζηται. Οἱ δὲ Ἀθηναῖοι ἐδέξαντό τε τοὺς λόγους καὶ προσεῖχον τὴν γνώμην ὡς οὐ περιοψόμενοι τἆλλά τε καταστησόμενοι ᾗ φαίνοιτο ἄριστα αὐτοῖς. Έν τούτῳ δὲ οἱ Λακεδαιμόνιοι μετεπέμποντο Παυσανίαν ἀνακρινοῦντες ὧν πέρι ἐπυνθάνοντο· καὶ γὰρ ἀδικία πολλὴ κατηγορεῖτο αὐτοῦ ὑπὸ τῶν Ἑλλήνων τῶν ἀφικνουμένων, καὶ τυραννίδος μᾶλλον ἐφαίνετο μίμησις ἢ στρατηγία.
——–
κατεστρέψαντο: υπέταξαν
βιαίου ὄντος αὐτοῦ ἤχθοντο: δυσανασχετούσαν με τη βίαιη συμπεριφορά του
νεωστί: προσφάτως, προ ολίγου
ᾗ φαίνοιτο ἄριστα αὐτοῖς: με τον τρόπο που θα τους φαινόταν καλύτερος γι’ αυτούς
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
Γ1. Να μεταφράσετε στη Νέα Ελληνική το απόσπασμα: «Παυσανίας δὲ ὁ Κλεομβρότου … νεωστὶ ἠλευθέρωντο·».
Μονάδες 20
Γ2. Γιατί οι Ίωνες και οι άλλοι πρόσφατα απελευθερωμένοι Έλληνες δυσανασχετούσαν ιδιαίτερα με τη συμπεριφορά του Παυσανία;
Μονάδες 10
Γ3. α) Να γράψετε τους ζητούμενους τύπους:
τῶν Ἑλλήνων: ο ίδιος τύπος στον άλλο αριθμό
ναυσὶ: κλητική ενικού
ἡγεμόνας: ονομαστική ενικού
τυραννίδος: κλητική ενικού
μᾶλλον: υπερθετικός βαθμός
β) Να γράψετε τους ζητούμενους τύπους των ρηματικών τύπων:
ἐξεπέμφθη: το απαρέμφατο στον ίδιο χρόνο
γίγνεσθαι: ο ίδιος τύπος στον αόριστο β´
μετεπέμποντο: ο ίδιος τύπος στον αόριστο
ἠξίουν: ο ίδιος τύπος στον ενεστώτα
ἐδέξαντό: το β´ ενικό προστακτικής στον ίδιο χρόνο
Μονάδες 10
Γ4.
α. Να προσδιορίσετε την κύρια συντακτική λειτουργία των υπογραμμισμένων επιρρηματικών προσδιορισμών του κειμένου:
ἀπὸ Πελοποννήσου: είναι …………………………………………… στο ……………………………………
ἐς Κύπρον: είναι …………………………………………… στο ……………………………………
ὕστερον: είναι …………………………………………… στο ……………………………………
οὐχ ἥκιστα: είναι …………………………………………… στο ……………………………………
πρὸς τοὺς Ἀθηναίους: είναι …………………………………………… στο …………………………………..
Έν τούτῳ: είναι …………………………………………… στο ……………………………………
(μονάδες 6)
β. «Ἤδη δὲ βιαίου ὄντος αὐτοῦ οἵ τε ἄλλοι Ἕλληνες ἤχθοντο καὶ οὐχ ἥκιστα οἱ Ἴωνες καὶ ὅσοι ἀπὸ βασιλέως νεωστὶ ἠλευθέρωντο·» Να εντοπίσετε το ρήμα της κύριας πρότασης και να καταγράψετε τα υποκείμενα του συγκεκριμένου ρήματος. (μονάδες 4)
Μονάδες 10
Απάντηση
Γ1. Η Σπάρτη είχε διορίσει τον Παυσανία του Κλεομβρότου αρχηγό των ελληνικών δυνάμεων. Είχε στις διαταγές του είκοσι πελοποννησιακά καράβια. Τον ακολουθούσαν τριάντα αθηναϊκά καράβια και στρατός από τους άλλους συμμάχους. Έκαναν εκστρατεία στην Κύπρο όπου υπόταξαν το μεγαλύτερο μέρος του νησιού. Μετά πήγαν στο Βυζάντιο που το κρατούσαν πάντα οι Πέρσες και το κυρίεψαν ύστερα από πολιορκία, πάντα υπό την ηγεσία του Παυσανία. Ο βίαιος τρόπος του είχε αρχίσει να δυσαρεστεί τους Έλληνες και ιδιαίτερα τους Ίωνες και όσους άλλους είχαν πρόσφατα ελευθερωθεί από τον ζυγό του Βασιλέως.
Γ2. Οι Ίωνες και οι πρόσφατα απελευθερωμένοι Έλληνες δυσανασχετούσαν περισσότερο, επειδή μόλις είχαν απαλλαγεί από την περσική κυριαρχία και επιθυμούσαν να διατηρήσουν την ελευθερία τους. Η βίαιη και αυταρχική συμπεριφορά του Παυσανία τους δημιουργούσε τον φόβο ότι θα αντικατασταθεί η περσική εξουσία από μια νέα μορφή καταπίεσης, γεγονός που τους ώθησε να αντιδράσουν εντονότερα.
Γ3. α)
τῶν Ἑλλήνων: τοῦ Ἕλληνος
ναυσὶ: ναῦ
ἡγεμόνας: ἡγεμών
τυραννίδος: τυραννί
μᾶλλον: μάλιστα
β)
ἐξεπέμφθη: ἐκπεμφθῆναι
γίγνεσθαι: γενέσθαι
μετεπέμποντο: μετεπέμψαντο
ἠξίουν: ἀξιοῦσι
ἐδέξαντό: δέξαι
Γ4. α. ἀπὸ Πελοποννήσου: είναι (εμπρόθετος) επιρρηματικός προσδιορισμός του τόπου (της προέλευσης ή της τοπικής αφετηρίας) στο ρήμα ἐξεπέμφθη.
ἐς Κύπρον: είναι (εμπρόθετος) επιρρηματικός προσδιορισμός της εχθρικής κατεύθυνσης στο ρήμα ἐστράτευσαν.
ὕστερον: είναι επιρρηματικός προσδιορισμός του χρόνου στο ρήμα ἐστράτευσαν.
οὐχ ἥκιστα: είναι επιρρηματικός προσδιορισμός του ποσού στο ρήμα ἤχθοντο.
πρὸς τοὺς Ἀθηναίους: είναι (εμπρόθετος) επιρρηματικός προσδιορισμός του τόπου (της κατεύθυνσης) στη μετοχήφοιτῶντες.
Έν τούτῳ: είναι (εμπρόθετος) επιρρηματικός προσδιορισμός του χρόνου στο ρήμα μετεπέμποντο.
β. Το ρήμα της κύριας πρότασης είναι το ἤχθοντο. Τα υποκείμενα του ρήματος ἤχθοντο είναι οἱ Ἔλληνες, οἱ Ἴωνες και η δευτερεύουσα ονοματική αναφορική πρόταση ὅσοι ἀπὸ βασιλέως νεωστὶ ἠλευθέρωντο. (Βλ. παρατακτική σύνδεση τὲ … καὶ … καὶ)
«Το/τα θέμα/τα προέρχεται και αντλήθηκε/αν από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας που αναπτύχθηκε (MIS5070818-Tράπεζα θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Γενικό Λύκειο-ΕΠΑΛ) και είναι διαδικτυακά στο δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) στη διεύθυνση (http://iep.edu.gr/el/trapeza-thematon-arxiki-selida)».
Ακολουθείστε μας και στο Tik Tok
