Αδίδακτο κείμενο: Πλάτων, Ἐπιστολαί 324d –325a
Στην έβδομη επιστολή του ο Πλάτων προχωρά στον απολογισμό του για τα τρία ταξίδια που είχε πραγματοποιήσει στη Σικελία. Στο συγκεκριμένο απόσπασμα διατυπώνει την άποψή του για το καθεστώς των τριάκοντα τυράννων, άποψη που είχε ήδη διαμορφώσει, όταν πραγματοποίησε το πρώτο του ταξίδι στη Σικελία (390 ή 389 π.Χ.).
Τούτων [τῶν τριάκοντα] δή τινες οἰκεῖοί τε ὄντες καί γνώριμοι ἐτύγχανον ἐμοί, καί δή καί παρεκάλουν εὐθύς ὡς ἐπί προσήκοντα πράγματά με. Καὶ ἐγώ θαυμαστόν οὐδέν ἔπαθον ὑπό νεότητος· ᾠήθην γάρ αὐτούς ἔκ τινος ἀδίκου βίου ἐπί δίκαιον τρόπον ἄγοντας διοικήσειν δή τήν πόλιν, ὥστε αὐτοῖς σφόδρα προσεῖχον τόν νοῦν, τί πράξοιεν. Και ὁρῶν δήπου τούς ἄνδρας ἐν χρόνῳ ὀλίγῳ χρυσόν ἀποδείξαντας τὴν ἔμπροσθεν πολιτείαν —τά τε ἄλλα καί φίλον ἄνδρα ἐμοί πρεσβύτερον Σωκράτη, ὃν ἐγώ σχεδόν οὐκ ἂν αἰσχυνοίμην εἰπών δικαιότατον εἶναι τῶν τότε, ἐπί τινα τῶν πολιτῶν μεθ᾽ἑτέρων ἔπεμπον, βίᾳ ἄξοντα ὡς ἀποθανούμενον, ἵνα δή μετέχοι τῶν πραγμάτων αὐτοῖς, εἴτε βούλοιτο εἴτε μή· ὁ δ᾽ οὐκ ἐπείθετο, πᾶν δέ παρεκινδύνευσεν παθεῖν πρίν ἀνοσίων αὐτοῖς ἔργων γενέσθαι κοινωνός — ἃ δή πάντα καθορῶν καί εἴ τιν᾽ἄλλα τοιαῦτα οὐ σμικρά, ἐδυσχέρανά τε και ἐμαυτόν ἐπανήγαγον ἀπό τῶν τότε κακῶν.
- καὶ δὴ καὶ παρεκάλουν εὐθὺς ὡς ἐπὶ προσήκοντα πράγματά με: με παρακινούσαν, λοιπόν, εξαρχής να συμμετέχω στις ενέργειές τους, με τον ισχυρισμό ότι πρόκειται για πράγματα που μου ταιριάζουν
- ἐπανήγαγον ἀπὸ τῶν τότε κακῶν: αποτραβήχτηκα από κείνα τα κακά
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
Γ1. Να μεταφράσετε στη Νέα Ελληνική το απόσπασμα: «Καὶ ὁρῶν δήπου… ἀπὸ τῶν τότε κακῶν».
Μονάδες 20
Γ2. Γιατί ο συγγραφέας αρχικά έδειξε εμπιστοσύνη στους Τριάκοντα και τι τον έκανε τελικά να απομακρυνθεί από αυτούς;
Γ2. α) Να γράψετε τους ζητούμενους τύπους των παρακάτω τύπων:
τούς ἄνδρας: κλητική ενικού
βίου: δοτική πληθυντικού
τῶν πραγμάτων: ο ίδιος τύπος στον άλλο αριθμό
τὴν πολιτείαν: γενική πληθυντικού
τοιαῦτα: γενική ενικού
β) Να γράψετε τους ζητούμενους τύπους των παρακάτω τύπων:
ἐτύγχανον: ο ίδιος τύπος στον αόριστο β
ἔπαθον: ο ίδιος τύπος στον παρατατικό
πράξοιεν: ο ίδιος τύπος στον αόριστο
ἔπεμπον: απαρέμφατο παθητικού αορίστου α
ἐπανήγαγον: ο ίδιος τύπος στον παρατατικό
Μονάδες 10
Γ4. α. Να προσδιορίσετε την κύρια συντακτική λειτουργία των υπογραμμισμένων λέξεων- φράσεων του κειμένου:
oἰκεῖοι: είναι …………………………………………… στο …………………
εὐθύς: είναι …………………………………………… στο ……………………
θαυμαστόν: είναι …………………………………………. στο ……………………
ἐν χρόνῳ: είναι …………………………………………… στο …………………
τῶν πολιτῶν: είναι …………………………………………… στο ………………
τῶν πραγμάτων: είναι …………………………………………… στο …………
(μονάδες 6)
β. διοικήσειν, παθεῖν: Να αναγνωριστούν συντακτικά τα υπογραμμισμένα απαρέμφατα του κειμένου και να δηλωθεί το υποκείμενό τους. (μονάδες 4)
Μονάδες 10
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
Γ1. Και επειδή έβλεπα τους άνδρες αυτούς μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα να αποδεικνύουν πως η προηγούμενη διοίκηση ήταν χρυσάφι -πέρα από άλλα και έναν φίλο μου ηλικιωμένο, τον Σωκράτη, τον οποίο εγώ δεν ντρέπομαι να πω πώς τον θεωρούσα τον δικαιότερο όλων εκείνης της εποχής, έστελναν μαζί με άλλους εναντίον ενός πολίτη για να τον φέρουν με τη βία για να θανατωθεί, προκειμένου να συμμετάσχει στις πολιτικές τους ενέργειες είτε το ήθελε είτε όχι∙ εκείνος δεν πειθόταν, διακινδυνεύοντας να υποστεί το οτιδήποτε παρά να συμμετάσχει στα ανόσια έργα τους- έτσι, επειδή έβλεπα όλα αυτά και άλλα παρόμοιας φύσης, όχι λιγότερο σημαντικά, ενοχλήθηκα και απομάκρυνα τον εαυτό μου από τις αδικοπραξίες εκείνης της εποχής.
Γ2. Αρχικά ο συγγραφέας τούς εμπιστεύτηκε επειδή πίστευε ότι θα διοικούσαν την πόλη δίκαια, εγκαταλείποντας τον άδικο τρόπο ζωής τους. Ωστόσο, όταν διαπίστωσε μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα τις άδικες και ανόσιες πράξεις τους —ιδιαίτερα την προσπάθειά τους να εμπλέξουν τον Σωκράτη σε άδικη εκτέλεση— απογοητεύτηκε και απομακρύνθηκε από αυτούς και τις πράξεις τους.
Γ3. α)
τούς ἄνδρας: ὦ ἄνερ
βίου: βίοις
τῶν πραγμάτων: τοῦ πράγματος
τὴν πολιτείαν: τῶν πολιτειῶν
τοιαῦτα: τοιοῦτο(ν)
Γ4. β)
ἐτύγχανον: ἔτυχον
ἔπαθον: ἔπασχον
πράξοιεν: πράξαιεν(-ειαν)
ἔπεμπον: πεμφθῆναι
ἐπανήγαγον: ἐπανῆγον
α. ὄντες: κατηγορηματική μετοχή στο τινες (από το ρήμα ἐτύγχανον)
διοικήσειν: αντικείμενο (ειδικό απαρέμφατο) στο ᾠήθην
χρυσὸν: κατηγορούμενο στο (αντικείμενο) τὴν … πολιτείαν
ἀποδείξαντας: κατηγορηματική μετοχή στο τοὺς ἄνδρας (από τη μετοχή ὁρῶν)
τῶν πραγμάτων: (άμεσο) αντικείμενο στο ρήμα μετέχοι
ἃ: αντικείμενο στη μετοχή καθορῶν
β. ὥστε αὐτοῖς σφόδρα προσεῖχον τὸν νοῦν: δευτερεύουσα επιρρηματική συμπερασματική πρόταση ἵνα δὴ μετέχοι τῶν πραγμάτων αὐτοῖς: δευτερεύουσα επιρρηματική τελική πρόταση
«Το/τα θέμα/τα προέρχεται και αντλήθηκε/αν από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας που αναπτύχθηκε (MIS5070818-Tράπεζα θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Γενικό Λύκειο-ΕΠΑΛ) και είναι διαδικτυακά στο δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) στη διεύθυνση (http://iep.edu.gr/el/trapeza-thematon-arxiki-selida)».
Ακολουθείστε μας και στο Tik Tok
