Διδαγμένο Κείμενο:
18.Oὐδεμιᾶς τοίνυν πώποτε τῶν ἄλλων στρατειῶν καὶ φρουρῶν ἀπελείφθην, ἀλλὰ πάντα τὸν χρόνον μετὰ τῶν πρώτων δια τετέλεκαμὲν τὰς ἐξόδους ποιούμενος, μετὰ τῶν τελευταίων δὲ ἀναχωρῶν καίτοι χρὴ σκοπεῖν τοὺς πολιτευομένους φιλοτίμως καὶ κοσμίως ἐκ τῶν τοιούτων, ἀλλ’ οὐκ εἴ τις κομᾷ μισεῖν διὰ τοῦτο τὰ μὲν γὰρ τοιαῦτα ἐπιτηδεύματα βλάπτει οὔτε τοὺς ἰδιώτας οὔτε τὸ κοινὸν τῆς πόλεως, ἐκ δὲ τῶν ἐθελόντων κινδυνεύειν πρὸς τοὺς πολεμίους ἅπαντες ὑμεῖς ὠφελεῖσθε.
19.ὥστε οὐκ ἄξιον ἀπ᾽ ὄψεως, ὦ βουλή, οὔτε φιλεῖν οὔτε μισεῖν οὐδένα, ἀλλ᾽ ἐκ τῶν ἔργων σκοπεῖν· πολλοὶ μὲν γὰρ μικρὸν διαλεγόμενοι καὶ κοσμίως ἀμπεχόμενοι μεγάλων κακῶν αἴτιοι γεγόνασιν, ἕτεροι δὲ τῶν τοιούτων ἀμελοῦντες πολλὰ κἀγαθὰ ὑμᾶς εἰσιν εἰργασμένοι.
Β. Παρατηρήσεις
- Να μεταφράσετε το απόσπασμα “καίτοι χρὴ σκοπεῖν…ἐκ τῶν ἔργων σκοπεῖν·”
Μονάδες 10
- Να αναφέρετε στοιχεία από το κείµενο τα οποία αναφέρονται στη στρατιωτική συµπεριφορά του Μαντιθέου. Πώς την κρίνετε;
Μονάδες 10
- Ὥστε οὐκ ἄξιον ἀπí ὄψεως, ὦ βουλή, οὔτε φιλεῖν οὔτε µισεῖν οὐδένα, ἀλλí ἐκ τῶν ἔργων σκοπεῖν: Να αναλύσετε την αντίθεση που υπάρχει στην άποψη αυτή του Μαντιθέου.
Μονάδες 10
- i)Να εντοπίσετε μέσα από το αρχαίο κείμενο τις αρχαίες λέξεις με τις οποίες έχουν ετυμολογική συγγένεια οι ακόλουθες της νέας ελληνικής: εκποίηση, χωροφύλακας, λιπόψυχος, κατάσκοπος, επιμελής
ii)Να συνδέσετε τις λέξεις της στήλης Α µε τις αντίθετές τους στη στήλη Β.
Α Β
|
βλάπτω ἀναχωρῶ φιλῶ ἀµελῶ κοσµίως πολέµιος ἀµπέχω ή ἀµπίσχω πρῶτος µείζων |
ἐκδύω µισῶ ἀφικνοῦµαι ὀνίνηµι, λυσιτελῶ, ὠφελῶ ἐπιµέλοµαι ἔσχατος ἥττων σύµµαχος, φίλος ἀκόσµως |
Μονάδες 10
5.i)
|
A |
B |
|
1. Νέστωρ |
Α. Οι πρώτοι διδάσκαλοι της ρητορικής |
|
2. Ισοκράτης |
Β. «Η ρητορική είναι όργανο απάτης» |
|
3. Πλάτωνας |
Γ. Ομηρικός αγορητής |
|
4. Πρωταγόρας |
Δ. «Δεν υπάρχει αντικειμενική αλήθεια και ηθική» |
|
5. Θεμιστοκλής και Περικλής |
Ε. Δισσοί λόγοι |
|
6. Γοργίας Λεοντίνος |
ΣΤ. «Η ρητορική έχει παιδευτικό ρόλο» |
|
7. Κόραξ και Τεισίας |
Ζ. Φυσικοί ρήτορες |
|
8. Όμηρος |
Η. «Η ευγλωττία είναι σπάνιο θεϊκό χάρισμα» |
ii)
|
A |
B |
|
1. Προτρέπουν ή αποτρέπουν |
Α. Χρονόμετρο |
|
2. Είναι κατηγορίες ή απολογίες |
Β. Αρχή ρητορικού λόγου |
|
3. Εκφωνούνταν σε γιορτές |
Γ. Σκοποί του επιλόγου |
|
4. Προοίμιον |
Δ. Έντεχνες αποδείξεις |
|
5. Διήγησις |
Ε. Δικαστήριο |
|
6. Συμβόλαια |
ΣΤ. Άτεχνη πίστη |
|
7. Ενθυμήματα, ρητορικά ήθη |
Ζ. Οι επιδεικτικοί λόγοι |
|
8. Ανάμνηση, παθοποιία |
Η. Έκθεση γεγονότων |
|
9. Ηλιαία |
Θ. Οι συμβουλευτικοί λόγοι |
|
10. Κλεψύδρα |
Ι. Οι δικανικοί λόγοι |
Μονάδες 10
Αδίδακτο κείμενο: Λυσίου, Κατά Ἀλκιβιάδου Λιποταξίου Α΄1-2
«Ο Αλκιβιάδης, γιος του ομώνυμου γνωστού πολιτικού, κατηγορείται στον λόγο αυτό, ο οποίος αποτελεί δευτερολογία, ότι, ενώ κατατάχθηκε το 395/4 π.Χ. για να πολεμήσει ως οπλίτης στην Αλίαρτο της Βοιωτίας, λόγω της δειλίας του μεταπήδησε στο σώμα των ιππέων, μολονότι αυτό απαγορευόταν για κάποιον που δεν είχε προηγουμένως δοκιμαστεί ενώπιον της Βουλής.»
Ἡγοῦμαι μέν, ὦ ἄνδρες δικασταί, οὐδεμίαν ὑμᾶς ποθεῖν ἀκοῦσαι πρόφασιν παρὰ τῶν βουλομένων Ἀλκιβιάδου κατηγορεῖν· τοιοῦτον γὰρ πολίτην ἑαυτὸν ἐξ ἀρχῆς παρέσχεν, ὥστε καὶ εἰ μή τις ἰδίᾳ ἀδικούμενος ὑπ’ αὐτοῦ τυγχάνει, οὐδὲν ἧττον προσήκει ἐκ τῶν ἄλλων ἐπιτηδευμάτων ἐχθρὸν αὐτὸν ἡγεῖσθαι. οὐ γὰρ μικρὰ τὰ ἁμαρτήματα οὐδὲ συγγνώμης ἄξια, οὐδ’ ἐλπίδα παρέχοντα ὡς ἔσται τοῦ λοιποῦ βελτίων, ἀλλ’ οὕτω πεπραγμένα καὶ εἰς τοσοῦτον κακίας ἀφιγμένα, ὥστ’ ἐπ’ ἐνίοις ὧν οὗτος φιλοτιμεῖται <καὶ> τοὺς ἐχθροὺς αἰσχύνεσθαι. ἐγὼ μέντοι, ὦ ἄνδρες δικασταί, καὶ πρότερον πρὸς τοὺς πατέρας ἡμῖν διαφορᾶς ὑπαρχούσης, καὶ πάλαι τοῦτον πονηρὸν ἡγούμενος, καὶ νῦν ὑπ’ αὐτοῦ πεπονθὼς κακῶς, πειράσομαι ὑπὲρ πάντων τῶν πεπραγμένων μεθ’ ὑμῶν αὐτὸν τιμωρήσασθαι. περὶ μὲν οὖν τῶν ἄλλων Ἀρχεστρατίδης ἱκανῶς κατηγόρησε· καὶ γὰρ τοὺς νόμους ἐπέδειξε καὶ μάρτυρας πάντων παρέσχετο· ὅσα δ’ οὗτος παραλέλοιπεν, ἐγὼ καθ’ ἕκαστον ὑμᾶς διδάξω.
Πηγή: TLG
- ἐπιτηδεύματα= ασχολίες
- φιλοτιμοῦμαι= περηφανεύομαι
- ἔνιοι= μερικοί
Παρατηρήσεις
- Ἡγοῦμαι μέν… λοιποῦ βελτίων. Να μεταφράσετε το παραπάνω απόσπασμα.
Μονάδες 10
- Για ποιους λόγους ο ρήτορας δηλώνει ότι θα τιμωρήσει με τη βοήθεια των δικαστών τον Αλκιβιάδη;
Μονάδες 10
- α)Να εντοπίσετε τέσσερα συνηρημένα ρήματα β´ τάξης (σε –εω) και να γράψετε το γ´ πληθυντικό οστικής ενεστώτα.
β) Να εντοπίσετε δυο ρήματα σε μέλλοντα και να γράψετε το απαρέμφατο και την μετοχή τους.
Μονάδες 10
- α)Να αναγνωρίσετε συντακτικά τις υπογραμμισμένες λέξεις του κειμένου: δικασταί, ὑπ’ αὐτοῦ, βελτίων, πρότερον, ὑπὲρ τῶν πεπραγμένων.
Μονάδες 10
β) τοιοῦτον γὰρ πολίτην ἑαυτὸν ἐξ ἀρχῆς παρέσχεν, ὥστε καὶ εἰ μή τις ἰδίᾳ ἀδικούμενος ὑπ’ αὐτοῦ τυγχάνει, οὐδὲν ἧττον προσήκει ἐκ τῶν ἄλλων ἐπιτηδευμάτων ἐχθρὸν αὐτὸν ἡγεῖσθαι.Στην παραπάνω ημιπερίοδο να εντοπίσετε τις δευτερεύουσες προτάσεις και να τις αναγνωρίσετε (εισαγωγή, εκφορά, συντακτική θέση)
Μονάδες 10
Επιμέλεια: Μαυρακάκης Μανόλης, Ρολάκη Μαρία, Ρούπα Μαρία, Ξημεράκη Κατερίνα, Ψαράκη Μάρω
