Επιστημονική Ημερίδα του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών ΕΚΠΑ
Άγγελος Τερζάκης «Αγωνιών και άγρυπνος»
Το Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του ΕΚΠΑ βρίσκεται στην ευχάριστη θέση να σας ανακοινώσει τη διοργάνωση Επιστημονικής Ημερίδας, σε συνεργασία με το Εθνικό Θέατρο, με αφορμή τα σαράντα χρόνια από το θάνατο του Άγγελου Τερζάκη.
Η Ημερίδα θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα, 13 Μαΐου 2019, στην Αίθουσα Εκδηλώσεων του Εθνικού Θεάτρου.
Αντικείμενο της Ημερίδας είναι η ανάδειξη του πλούσιου πεζογραφικού, θεατρικού, δοκιμιακού και κριτικού έργου του δημιουργού καθώς και της προσφοράς του κατά τη θητεία του ως Καλλιτεχνικού Διευθυντή στο Εθνικό Θέατρο. Η Ημερίδα στοχεύει στην ανανέωση του επιστημονικού ενδιαφέροντος για την πολύπλευρη πνευματική παρουσία του Άγγελου Τερζάκη.
Θα ήθελα σήμερα να εστιάσω στις 6 αλήθειες που απορρέουν από το παρόν νομοσχέδιο και την έως τώρα συζήτησή του στο πλαίσιο της κοινοβουλευτικής διαδικασίας.
Αλήθεια 1η
Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν θέλει τον διάλογο.
Το νομοσχέδιο που συζητάμε σήμερα είναι 1120 σελίδων, 226 άρθρων. Κατατέθηκε στη Βουλή μεσάνυχτα Τρίτης για να συζητηθεί στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων το επόμενο μεσημέρι. Πόσο εφικτό ήταν να διαβαστούν αυτές οι 1.120 σελίδες σε περίπου 5 ώρες που είχαμε στη διάθεσή μας για την πρώτη ανάγνωση; Ανθρωπίνως αδύνατο, κυρίες και κύριοι. Βεβαίως, σύμφωνα με τον εισηγητή του Σύριζα, ο διαθέσιμος χρόνος για τη μελέτη του νομοσχεδίου είναι απλά θέμα διαδικασίας.
Αλλά και κατά τη δεύτερη συνεδρίαση, την ακρόαση εξωκοινοβουλευτικών φορέων, αναδείχθηκαν εξίσου οι αντιδημοκρατικές πρακτικές της Κυβέρνησης. Η Κυβέρνηση κατέβαλλε προσπάθειες, επεμβαίνοντας κυριαρχικά στους προτεινόμενους φορείς και απομακρύνοντας την τελευταία στιγμή κάποιους που δεν ήταν φίλα διακείμενοι προς εκείνη και τα κυβερνητικά σχέδια, ώστε να «στήσει» τη συζήτηση στα μέτρα της. Για παράδειγμα:
– Συζητάμε για ριζική αναδιάταξη του ακαδημαικού χάρτη της χωρας, και η Κυβέρνηση απέκλεισε τελευταία στιγμή – ενώ είχε προταθεί από όλα τα κόμματα – τον Πρόεδρο της Συνόδου Πρυτάνεων της χώρας, ο οποίος όλως τυχαίως έχει διαφωνήσει δημοσίως με τα σχεδια του Υπουργού. Τι κι αν εκπροσωπεί το σύνολο των Πρυτάνεων της χώρας; Καταθέτω στα πρακτικά την καταγγελία του.
– Εκπρόσωποι των υπό συγχώνευση ιδρυμάτων σε μακρινά μέρη της Ελλάδος όπως η Δυτική Μακεδονία κλήθηκαν βράδυ με φαξ για συνεδρίαση το επόμενο πρωί, με αποτέλεσμα προφανώς να δουν το φαξ το πρωί και να μην μπορούν να παραστούν. Ο Πρύτανης του ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας έγραψε χαρακτηριστικά στην Επιτροπή της Βουλής: «Θέλω να πιστεύω ότι γνωρίζετε ότι ακόμα στην Ελλάδα οι δημόσιες υπηρεσίες δεν δουλεύουν το βράδυ. Άρα γνωρίζατε ότι το fax [που στείλατε βράδυ με την πρόσκληση] θα το παραλάβουν οι αρμόδιες υπηρεσίες το πρωί της επομένης ημέρας και θα διαβιβαζόταν στον Πρύτανη περίπου την ώρα που εσείς ζητούσατε να παρευρισκομασταν στην Αθηνα και στο Κοινοβούλιο. … Κι εμεις γνωρίζουμε αντίστοιχες μεθόδους «μη» πρόσκλησης «μη» επιθυμητών αλλά φροντίζουμε να κρατούμε περισσότερα τα προσχήματα.» Καταθέτω στα πρακτικά τη σχετική επιστολή.
– Όταν κάποιος φορέας διαφωνούσε μαζί του, ο Υπουργός του απευθυνόταν με απαξιωτικά λόγια στα όρια του bullying, όπως στον Πρύτανη του ΕΜΠ στον οποίο έφτασε στο σημείο να πει ότι δεν ξέρει αριθμητική.
Ο Υπουργός ευαγγελίζεται συναινέσεις, τις οποίες τις εννοεί με έναν δικό του τρόπο. Με ποιο τρόπο; Επιδιώκει τη συναίνεση με όποιον συμφωνεί μαζί του. Όταν οι συνομιλητές του διαφωνούν μαζί του, η σύναίνεση πάει περίπατο, οι διαφορετικές απόψεις αγνοούνται προκλητικά και οι αποφάσεις λαμβάνονται από την πολιτική ηγεσία κυριαρχικά.
Αλήθεια 2η
Ο ΣΥΡΙΖΑ καταργεί τον τεχνολογικό τομέα της εκπαίδευσης αντίθετα στις διεθνείς τάσεις.
Ενώ η τάση διεθνώς είναι να ενισχύεται ο τεχνολογικός τομέας της εκπαίδευσης, σε όλες τις βαθμίδες, εμείς στην Ελλάδα του ΣΥΡΙΖΑ καινοτομούμε, καταργώντας τα ΤΕΙ και απαξιώνοντας τα ΕΠΑΛ. Kαταργήσεις και συγχωνεύσεις χωρίς προκαθορισμένα ακαδημαϊκά κριτήρια, χωρίς μελέτες σκοπιμότητας και βιωσιμότητας, χωρίς να λαμβάνονται υπόψιν τα αποτελέσματα της αξιολόγησης, χωρίς διασφάλιστη επαγγελματικών δικαιωμάτων. Τα ανώτατα ιδρύματα, του πανεπιστημιακού και του τεχνολογικού τομέα, κινδυνεύουν να χάσουν το κύρος που έχουν αποκτήσει διεθνώς τις τελευταίες δεκαετίες.
Επιπλέον οι ενέργειες αυτές οδηγούν εκ των πραγμάτων σε τμήματα θνησιγενή. Για τα πολυάριθμα νέα τμήματα εξαγγέλλεται ότι θα ενισχυθούν με ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους οι οποίοι δεν υπάρχουν, ενώ από την άλλη σε υφιστάμενες ισχυρές ακαδημαϊκές μονάδες δεν διατίθενται αναγκαίοι πόροι για να καλυφθούν σημαντικά και επείγοντα κενά, με συνέπεια να απειλείται το επίπεδο των σπουδών.
Ως προς την πολυτεχνειοποίηση των τμημάτων μηχανικών ΤΕΙ, πάλι με διαδικασίες αυτοματοποιημένες και κεντρικά ελεγχόμενες, δημιουργείτε μια ακόμα πληγή στο υπαρκτό ζήτημα των επαγγελματικών δικαιωμάτων. Αντί να λύνετε το πρόβλημα, παράγετε ακόμη μεγαλύτερη σύγχυση ως προς τα επαγγελματικά δικαιώματα των Τεχνολόγων Μηχανικών αποφοίτων ΤΕΙ, δημιουργώντας ένα πρωτόγνωρο και απίστευτα ασαφές πεδίο. Και ενώ οι ειδικοί, το Πολυτεχνείο και Τεχνικό Επιμελητήριο μιλούν για διαβάθμιση της τεχνικής ευθύνης – καταθέτω στα πρακτικά τις απόψεις τους – εσείς ακολουθείτε τη λογική ύψους – βάθους: πλήρη ή καθόλου δικαιώματα. Χωρίς σχέδιο, χωρίς στρατηγική, έτσι, σε μια λογική επαγγελματικού πληθωρισμού σε μια χώρα που μαστίζεται από την ανεργία των νέων.
Διακριτά θα αναφερθώ στην κατάσταση στην οποία περιέρχονται τα ΕΠΑΛ.
Κυρίες και κύριοι, με την άναρχη και αναίτια κατάργηση των ΤΕΙ δημιουργείται ένα σημαντικό κενό στον τεχνολογικό τομέα της ανώτατης εκπαίδευσης και στις εφαρμογές των επιστημών και της τεχνολογίας στα αντίστοιχα επαγγελματικά πεδία, που δεν καλύπτεται από τα εξαγγελθέντα διετή προγράμματα σπουδών για τους αποφοίτους των ΕΠΑΛ. Χάνονται παραδοσιακές σχολές και ενοποιούνται τμήματα, με αποτέλεσμα να χάνονται μαθήματα και να μη διδάσκονται οι σπουδαστές αντικείμενα που καλύπτονται από τα επαγγελματικά τους δικαιώματα. Οι μαθητές που φοιτούν ήδη στα ΕΠΑΛ σε συγκεκριμένες ειδικότητες που πλέον δεν θα υπάρχουν τα αντίστοιχα τμήματα στην τριτοβάθμια, τι θα κάνουν; Έχετε λάβει κάποια μέριμνα; Εικάζω πως όχι.
Κυρίες και κύριοι, δεσμευόμαστε ότι θα κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας προκειμένου να αποκαταστήσουμε τον τεχνολογικό χαρακτήρα της εκπαίδευσης, σε όλες τις βαθμίδες της, και να ενισχύσουμε εκείνα τα χαρακτηριστικά του που τον καθιστούν πυλώνα ανάπτυξης και μοναδική ευκαιρία προόδου για τις σύγχρονες κοινωνίες και οικονομίες.
Αλήθεια 3η
Η Κυβέρνηση αναδιατάσσει τον ακαδημαϊκό χάρτη της χώρας χωρίς στρατηγικό σχέδιο, χωρίς πραγματικές συναινέσεις, στη βάση πολιτικών εκβιασμών.
Έχει νομιζω καταστεί σαφές στην κοινωνία ότι όλες αυτές οι καταργήσεις ιδρυμάτων, οι συγχωνεύσεις και ιδρύσεις νέων, δεν εντάσσονται σε κανένα ολοκληρωμένο στρατηγικό σχέδιο, και επιπλέον δεν είναι και προϊόν συναινέσεων – Πανεπιστήμιο Πατρών αντίθετο, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου αντιθετο με δύο συνεδριάσεις Συγκλήτου που έγιναν σε δύο αλεπάλληλες ημέρες (γιατί άραγε;), Πανεπιστήμιο Κρήτης αντίθετο, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης αντίθετο, Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο, αντίθετο – καταθέτω όλες τις σχετικές αποφάσεις στα πρακτικά – Πού πήγε η συναίνεση κ. Υπουργέ;
Έχετε μόνο έναν στόχο με το παρόν νομοσχέδιο, την ψηφοθηρία, ενώ η αναδιάταξη που επιχειρείτε καθορίζεται από ευκαιριακές συνεννοήσεις, στο πλαίσιο συναλλαγών που φτάνουν στα όρια του πολιτικού εκβιασμού, όπως αποδείχθηκε με τον πλέον ευγλωττο τρόπο στις συνεδρίασεις της Επιτροπής.
Ποια είναι η αλήθεια; Δεν σας βγαινει πλέον τίποτα. Πίσω από την φενάκη της συναίνεσης, η αλαζονική και εκβιαστική σας συμπεριφορά προς πρυτάνεις, μέλη της ακαδημιας, δεν περναει πια, ορθώνουν αναστημα, βγαζουν αποφασεις εναντιον σας, και αυτό σας κανει να χανετε τον ελεγχο. Γιατι δεν αντεχετε την κριτικη, δεν αντεχετε τον διαλογο, δεν αντεχετε την αντιθετη αποψη. Είστε άλλωστε ο κατοχος της απολυτης αληθειας. Ευτυχώς για τη χώρα μας, δεν θα είστε ακόμη για πολύ Κυβέρνηση.
Θα ήθελα διακριτά να αναφερθώ στα ερευνητικά κέντρα της χώρας, τα οποία επίσης βλέπουμε να πολλαπλασιάζονται αλόγιστα.
Ο Υπουργός δεν αναδιατάσσει μόνο τον ακαδημαϊκό χάρτη της χώρας άναρχα και χωρίς στρατηγικό σχεδιασμό, αλλά και τον ερευνητικό χάρτη της χώρας. Δυστυχώς, όπως και με τα ανώτατα ιδρύματα, έτσι και με τους ερευνητικούς φορείς – με την ίδρυση των Πανεπιστημιακών Ερευνητικών Κέντρων – δημιουργούνται δομές, οι οποίες δεν εντάσσονται σε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για την έρευνα, δεν στηρίζονται στο ισχύον νομοθετικό πλαίσιο για την έρευνα, ενισχύουν τον κατακερματισμό αντί για τις συνέργειες, και τέλος, ενισχύουν την εσωστρέφεια, αντίθετα στις διεθνείς τάσεις. Όλα αυτά, κατά τη συνήθη πρακτική της Κυβέρνησης, με αλόγιστες σπατάλες, καθώς απαιτούν νέους πόρους από κρατική χρηματοδότηση. Με λίγα λόγια, ασκήσεις επί χάρτου, αλλά με κόστος ανυπολόγιστο για τον Έλληνα φορολογούμενο.
Εμείς επιδιώκουμε τη χάραξη ενός εθνικού στρατηγικού σχεδίου για την ανάπτυξη, για την ανώτατη εκπαίδευση και την έρευνα. Πιστεύουμε βαθιά στις ουσιαστικές συνέργειες, πιστεύουμε στη συνένωση των δυνάμεων των ανώτατων ιδρυμάτων και των ερευνητικών κέντρων, προς όφελος της επιστημονικής αριστείας, της έρευνας, της κοινωνίας και της εθνικής οικονομίας. Τέλος, θεωρούμε κρίσιμης σημασίας η αναδιάταξη του ακαδημαϊκού χάρτη να προχωρά σε κοινό βηματισμό με τις ανάγκες της κοινωνίας και της αγοράς εργασίας.
Αλήθεια 4η
Ο ΣΥΡΙΖΑ διοχετεύει την ιδεοληψία του και στο σύστημα εισαγωγής στην ανώτατη εκπαίδευση.
Στο προτεινόμενο σύστημα εγείρονται σοβαρά ζητήματα ισονομίας. Εξηγούμαι: τα θέματα για τις εξετάσεις του απολυτηρίου θα τίθενται από τοπικές ομάδες εκπαιδευτικών. Συνεπώς, από το Κιλκίς μέχρι την Κάσο και από την Μυτιλήνη μέχρι την Κέρκυρα – τυχαίες οι αναφορές – ο βαθμός δυσκολίας των θεμάτων μπορεί να είναι διαφορετικός. Και το απολυτήριο αυτό θα μετράει από του χρόνου για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Όλα αυτά γιατι; Γιατι λέτε ΟΧΙ στην Τράπεζα Θεμάτων, γιατί όπως μας είπε η Υπουργός, κυρία Τζούφη, ο θεσμός είχε αποτύχει. Ισοπεδωτική λογική και εδώ. Ακόμα και αν δεν εφαρμόσθηκε όπως έπρεπε, συμφωνούμε όλοι ότι πρόκειται για έναν θεσμό που εξασφαλίζει ενιαίο βαθμό δυσκολίας των θεμάτων; Συμφωνούμε ότι αυτό είναι ζητούμενο; Νομίζω – και ελπιζω – πως ναι. Ε λοιπόν γιατί δεν διορθώνουμε τα προβληματικά σημεία του θεσμού; Αντ’ αυτού προωθείτε ένα σύστημα που εγείρει σοβαρότατα ζητήματα ισονομίας, καθώς ο βαθμός του απολυτηρίου θα συνυπολογίζεται στα μόρια εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Από την μια ζητήματα ισονομίας με τον διαφορετικό βαθμό δυσκολίας στο πλαίσιο του απολυτηρίου Γενικού Λυκείου, από την άλλη απολυτήριο δύο ταχυτήτων, καθώς οι μαθητές των ΕΠΑΛ θα έχουν διαφορετικό απολυτήριο, με το οποίο δεν θα έχουν δυνατότητα πρόσβασης στις σχολές ελεύθερης πρόσβασης.
Αλλά και αυτός ο διαχωρισμός των σε σχολές ελεύθερης πρόσβασης και σε σχολές “κατόπιν εξετάσεων”, πόσο βαθιά ιδεοληπτικός. Στην ουσία θεσμοθετείτε την “κατηγοριοποίηση” των σχολών σε εκείνες που διατηρούν αυξημένο κύρος και σε εκείνες που απαξιώνονται πλήρως.
Όπως βέβαια και η αντίθεσή σας στα κλασικά γράμματα, και αυτή στο πλαίσιο της ιδεοληψίας σας. Το κάνατε με την κατάργηση των αρχαίων ελληνικών από τις εξετάσεις του γυμνασίου, το κάνατε με την αφαίρεση εμβληματικών κειμένων της αρχαίας ελληνικής γραμματείας από τη διδακτέα ύλη και τώρα με την κατάργηση των λατινικών από τα πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα.
Εμείς θα επιδιώξουμε την αναβάθμιση και ενίσχυση του αυτόνομου παιδαγωγικού ρόλου του Λυκείου και την ύπαρξη ενός ισχυρού απολυτηρίου, στο πλαίσιο της ισονομίας και της αντικειμενικότητας.
Αλήθεια 5η
Ο ΣΥΡΙΖΑ δίνει την χαριστική βολή στα Πρότυπα και Πειραματικά σχολεία.
Οφείλουμε να σας αναγνωρίσουμε βέβαια ότι ως προς τα Πρότυπα και τα Πειραμάτικα Σχολεία έχετε επιδείξει αξιοπρόσεχτη συνέπεια. Ήταν το πρώτο σας νομοθέτημα για την Παιδεία το 2015, όταν ξεκινήσατε να απορρυθμίζετε τα σχολεία αυτά, και τώρα στο τέλος της θητείας σας τα αποτελειώνετε. Μέρος της ιδεολογίας σας και αυτό το μέτρο. Ποινικοποίηση της αριστείας, εξίσωση όλων προς τα κάτω. Ως εκ τούτου, οι νησίδες αριστείας και καινοτομίας, τα Πρότυπα και Πειραματικά Σχολεία, αποτελούν τροχοπέδη στα σχέδιά σας. Με το παρόν, αφαιρείτε την ελευθερία και την αυτονομία των σχολείων και μεταφέρετε τις αρμοδιότητες στο Υπουργείο Παιδείας στο πλαίσιο της γνωστής σας τάσης υπερσυγκεντρωτισμού.
Εμείς θα επαναφέρουμε το καθεστώς αυτονομίας και ελευθερίας τους. Θα ενισχύσουμε τις νησίδες αυτές αριστείας και καινοτομίας με κάθε τρόπο. Έχουμε δεσμευθεί να ιδρύσουμε ένα Πρότυπο και ένα Πειραματικό σχολείο σε κάθε περιφέρεια της χώρας.
Αλήθεια 6η
Ο ΣΥΡΙΖΑ ιδεοληπτικά συνεχίζει να βάλλει εναντίον της ιδιωτικής εκπαίδευσης.
Εν μέσω ακαδημαϊκής χρονιάς, προχωράτε στην κατάργηση της αναγνώρισης της επαγγελματικής ισοδυναμίας των αποφοίτων Κολλεγίων στην Ελλάδα, κατά παράβαση του ενωσιακού δικαίου, όπως σας εφιστά την προσοχή και η Επιστημονική Υπηρεσία της Βουλής. Ταυτόχρονα, δημιουργείτε τεράστια ανασφάλεια δικαίου χιλιάδες φοιτητές και αποφοίτους Κολλεγίων που έχουν κάνει μια συνειδητή επιλογή να μείνουν στην Ελλάδα και να σπουδάσουν στη χώρα μας. Κυρίες και κύριοι, τα όποια προβλήματα υφίστανται στο πλαίσιο της αναγνώρισης επαγγελματικών δικαιωμάτων, δεν λύνονται με την κατάργηση «μονοκοντυλιά» των υφιστάμενων ρυθμίσεων, χωρίς να λαμβάνονται υπ’ όψιν οι επιταγές του δικαίου της ΕΕ.
Εμείς θα προχωρήσουμε σε αναγνώριση της επαγγελματικής ισοδυναμίας, κατά τρόπο σύννομο προς το ενωσιακό δίκαιο.
Για όλα όσα έχουμε αναφέρει κατά τη διάρκεια της συζήτησης στην Επιτροπή τις προηγούμενες 2 μέρες και σήμερα, αλλά και όσα δεν μας δόθηκε ο χρόνος να μιλήσουμε, εμείς ζητάμε μετ’ επιτάσεως, ακόμα και τώρα την ύστατη ώρα, την απόσυρση του νομοσχεδίου. Ενός νομοσχεδίου που βρίσκει όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης αντίθετα.
Εμείς δεσμευόμαστε απέναντι σε ολόκληρη την κοινωνία, πως θα κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας – χωρίς να αιφνιδιάσουμε κανέναν – για να αποκαταστήσουμε την τεράστια ζημιά που έχει προκαλέσει αυτή η Κυβέρνηση συνολικά στο εκπαιδευτικό σύστημα.
Στο πιο βασικό στοιχείο (και ίσως στο μόνο…) που υπερέχει διακηρυκτικά (όμως…) ο χριστιανισμός έναντι του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού είναι η αναγωγή της Αγάπης ως πρώτιστη αξία, ως το απόλυτο αγαθό του ανθρώπου.
Αλλά ο χριστιανισμός ως ιστορική πλέον εξέλιξη δεν έχει την Αγάπη ως προμετωπίδα του. Συνδέθηκε και συνδέεται με εξουσίες και με μεσαίωνες, με χειραγωγήσεις του πνεύματος και με υποκρισίες.
Και έτσι ο σύγχρονος άνθρωπος είναι μετέωρος…
Δεν είναι κοινωνός της μοναδικά ξεχωριστής ομορφιάς του αρχαιοελληνικού στοχασμού: της διαρκούς έρευνας, της κριτικής σκέψης, του κάλλους. Γιατί πολύ απλά δεν καλλιεργεί την αρχαία ελληνική γραμματεία. Δεν διαβάζει ούτε τα Ομηρικά έπη και τον Αριστοτέλη ούτε τις τραγωδίες και τους προσωκρατικούς φιλοσόφους…
Δεν καλλιεργεί το αξιερώτητο, την παιδεία, τη μόρφωση, τη γνώση ως συστατικά στοιχεία της ζωής του.
Δεν είναι ούτε εραστής του κόσμου της Αγάπης, του μοναδικού αξιώματος του χριστιανισμού. Γιατί είναι αλλοτριωμένος στις επιταγές του χρήματος, των υλικών και μόνο αγαθών, του καταναλωτισμού.
…
Και περιμένουμε κάποιες ευκαιρίες, ως αναλαμπές ψυχής, για να νιώσουμε γλυκά σκιρτήματα του συναισθήματός μας και να βιώσουμε στιγμές αγάπης. Και δεν κάνουμε τη γνώση παιδεία και αγωγή αλλά τη μετατρέπουμε σε πληροφορία και ενημέρωση…
Κι όμως!
Αγάπη (του χριστιανικού μηνύματος) και Γνώση (της αρχαιοελληνικής Παιδείας) ομού, είναι το νόημα της ζωής μας, το φως που πάντα καίει και ομορφαίνει τον κόσμο και τον εαυτό μας!
Γλωσικά υποθέματα: Άρον άρον…. όχι …. Αρον τον άρον
Με επιρρηματική σημασία, για κάτι που γίνεται πολύ γρήγορα, βιαστικά, εσπευσμένα και πολύ αγχωτικά.
< άρον: Προστακτ. Αορίστου του αίρω= ανυψώνω, σηκώνω.
Η φράση ανάγεται στην Καινή Διαθήκη «άρον-άρον, σταύρωσον αυτόν», Ιωάνν. 19, 15, όπου καταγράφεται η προτροπή του όχλου προς τον Πιλάτο να οδηγήσει τον Χριστό στη σταύρωση.
Στις μέρες μας η ηθική περνά κρίση. Οι αιτίες πολλές και διαφορετικές: Η πολιτική και οικονομική κατάσταση στον παγκόσμιο χάρτη, ο πόλεμος (κυρίως οικονομικός) και η σκληρότητά του που μετατρέπει τους ανθρώπους σε φοβισμένα πλάσματα που πρέπει να επιβιώσουν. Τα πρότυπα ζωής που στηρίζονται στην ομορφιά και όχι στο πνεύμα, η μισαλλοδοξία και ο «ωχαδερφισμός» που επικρατείγύρω μας, η αδιαφορία των κοινωνιών που σημαίνει αδιαφορία των ανθρώπων που την απαρτίζουν, οδηγούν σε μια συμπεριφορά που έχει εξοβελίσει την ηθική έξω από τη ζωή όλων μας.Πλέον δεν γνωρίζουμε τι σημαίνουν αρχές και αρετές ή και να το γνωρίζουμε, σε έναν κόσμο που έχει μάθει να λειτουργεί με βάση άλλες αξίες,η ηθική δεν έχει θέση και έτσι συνεχώς η ανθρωπότητα χάνει αυτά που την ξεχωρίζουν από τα άλλα έμβια όντα του πλανήτη μας…
Με την ηθική ασχολήθηκαν πολλές επιστήμες κυρίως όμως υπήρξε αντικείμενο της φιλοσοφίας. Κλάδος της φιλοσοφίας που ασχολείται με τη θεωρητική θεμελίωση των πράξεων του ανθρώπου, τόσο για τον εαυτό του όσο και για τους άλλους. Δεν θα μπω σ’ αυτόν τον απέραντο χώρο, θα πω όμως ότι για την πηγή της ηθικότητας κυριαρχούν δύο θεωρίες. Η έμφυτη θεωρία, κατά την οποία ο άνθρωπος έχει εκ φύσεωςτην ικανότητα να διακρίνει το καλό από το κακό, και η εμπειρική θεωρία κατά την οποία η ηθικότητα είναι επιγέννημα της εμπειρίας και διαμορφώνεται εξελικτικά με την επίδραση του περιβάλλοντος. Η χριστιανική άποψη συνδυάζει και τις δύο. Αφού ο άνθρωπος είναι «κατ’ εικόνα Θεού», έχει τη δυνατότητα με την αγωγή να πετύχει τη θεία χάρη και την ηθική τελείωση. Με απλά λόγια, ηθική είναι η συμμόρφωση σε επιταγές αξιολογικής κλίμακας που διαμορφώνεται στην κοινωνική διεργασία από την φυσική τάση του ανθρώπου να προσεγγίσει το ωραίο, το δίκαιο, το ορθό.
Για να υπάρξει ηθική όμως θα πρέπει και να διδαχθεί, να γίνει βίωμα ώστε στη συνέχεια να φτάσει στην τελείωσή της μέσω των ηθικών πράξεων… Σήμερα όμως, λόγω των συχνά παρουσιαζόμενων παραβατικών συμπεριφορών, η διδασκαλία της ηθικής τόσο στα σχολεία, όσο και στο ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον είναι επιβεβλημένη. Η αντιμετώπιση αυτών των συμπεριφορών θεωρείται ότι μπορεί να γίνει καλύτερα στην αναπτυξιακή περίοδο του ατόμου, δηλαδή στη σχολική περίοδο. Αυτοί που πιστεύεται ότι μπορούν να παίξουν σημαντικό ρόλο στη βελτίωση της ηθικής ανάπτυξης των νέων είναι τόσο οι εκπαιδευτικοί όσο και οι γονείς. Έτσι, εκτός των άλλων ως μια πτυχή στον ρόλο και των δύο προβάλλει και η ηθική εκπαίδευση των παιδιών. Προκειμένου ο εκπαιδευτικός και ο γονέας να μπορούν να είναι αποτελεσματικοί και σε αυτόν τον ρόλο πρέπει να είναι κατάλληλα προετοιμασμένοι. Αυτή η προετοιμασία πρέπει να στοχεύει στην προσωπική βελτίωση της ηθικής τους ανάπτυξης, και στην παροχή γνώσης σχετικά με τους τρόπους που συμβάλλουν στην ηθική εκπαίδευση των νέων.
Το ήθος και η ηθική καθορίζεται από τους κυρίαρχους κοινωνικούς όρους κάθε εποχής· επομένως το ήθος κάθε ατόμου είναι ετεροκαθοριζόμενο· εξάλλου ενδεχόμενος αυτοκαθορισμός του ήθους κατά απόλυτο τρόπο κινδυνεύει να δημιουργήσει ένα αντικοινωνικό άτομο.Αν συμφωνήσουμε λοιπόν ότι το ήθος δεν μπορεί να ορισθεί κατά απόλυτο τρόπο, κι αν δεχτούμε ότι η εποχή μας διακρίνεται για την ανοχή ως προς τις συμπεριφορές των πολιτών, τότε και το ήθος το οποίο χρεώνεται να αναπλάσει η εκπαίδευση, και φυσικάο εκπαιδευτικός, οφείλει να καλύπτει ένα ευρύ φάσμα κανόνων και συμπεριφορών. Η εκπαιδευτική διαδικασία και ο εκπαιδευτικός καλείται να τροφοδοτήσει την κοινωνία με ηθικούς πολίτες, καιεπομένωςνα καλύψει το εύρος των ηθικώνκανόνων τους οποίους ανέχεται η κοινωνία και οι οποίοι συγκροτούν τον ιστό της κοινωνικής συμπεριφοράς.
Αναντίρρητα, λοιπόν, είναι αναγκαία η προσαρμογή των τρόπων διδασκαλίας έτσι ώστενα μάθουμε στους μαθητές μας να συνεργάζονται.Στο πλαίσιο λοιπόν αυτό μία λύση στο πρόβλημα θα έδινε η διδασκαλία με παιγνιώδεις τρόπους ώστε να μάθουν να σέβονται τις επιλογές του άλλου και ότι η ελευθερία τουςσταματά εκεί που αρχίζει η ελευθερία του άλλου. Επιπλέον η συμμετοχή σαν τάξη σε κοινωνικές δράσεις, η συζήτηση για θέματα της καθημερινότητας, η δική μας υπευθυνότητα και κριτική πράξεων που παραβιάζουν δικαιώματα, η οριοθέτηση κανόνων συμπεριφοράς, η έμπρακτη απόδειξη αλληλεγγύης προς τους άλλους μέσα από πράξεις συνυπευθυνότητας όλης της τάξης (συμπεριλαμβανομένου και του εκπαιδευτικού), η σοβαρότητακαι η υπευθυνότητα με την οποία εκτελούμε εμείς οι ίδιοι τα δικά μας καθήκοντα καιυποχρεώσεις, μπορεί να οδηγήσουντους μαθητές στην ηθική σκέψη καινα βοηθήσουμε έτσι ώστε νακάνουμε όλοι μαζί έναμικρό βήμα με στόχονα ξεπεράσουμε τηνηθική κρίσης που ταλανίζει την κοινωνία μας.
Συμπερασματικά η ηθική στην εκπαίδευση υπάρχει όσο υπάρχει η πρόθεση να διαμορφωθούν μέσα από αυτήν άνθρωποι ανεξάρτητοι, έτοιμοι να αντισταθούν στην κοινωνική και πολιτιστική αλλοτρίωση, έτοιμοι να στηρίξουν την κοινωνία τους, όσο υπάρχουν εκπαιδευτικοί που σέβονται τις αρχές τους, που σέβονται τους μαθητές τους και απαντούν με ειλικρίνεια στα ερωτήματά τους. Η ηθική του επαγγέλματός μας απαιτεί ο ρόλος του δασκάλου να είναι σαφώς διακριτός μέσα στην ομάδα, όπως και ο ρόλος κάθε μέλους της ομάδας. Χρέος του εκπαιδευτικού είναι να φέρει στο κέντρο του ενδιαφέροντος κατά την εκπαιδευτική διαδικασία, αφενός μεν το γνωστικό πεδίο που οφείλει να μεταδώσει στους μαθητές και αφετέρου την προσωπικότητα του κάθε μαθητή.
Εύχομαι ολόψυχα σε όλους Καλό Πάσχα, με υγεία, ευημερία και δημιουργικότητα!!!
