Λατινικά: Το γερούνδιο

ΓΕΡΟΥΝΔΙΟ

·      Είναι ρηματικό ουσιαστικό ουδετέρου γένους με ενεργητική σημασία (γερούνδιο έχουν ταενεργητικά, τα αποθετικά και τα ημιαποθετικά ρήματα).

·      Η γενική του γερουνδίου(-ndi) χρησιμοποιείται ως συμπλήρωμα ουσιαστικών και επιθέτων και των προθέσεων causā και gratiā.

·      Η δοτική του γερουνδίου(-ndo)  εκφράζει σκοπό και χρησιμοποιείται κυρίως με επίθετα που σημαίνουν «κατάλληλος», «χρήσιμος» (aptus, idoneus, ineptus commodus, utilis).

·      Η αιτιατική του γερουνδίου(-ndum)  είναι πάντοτε εμπρόθετη (ad, in) και δηλώνει σκοπό ή προορισμό

·      Η αφαιρετική του γερουνδίου(-ndo) χρησιμοποιείται χωρίς πρόθεση για να δηλωθεί ο τρόπος, και εμπρόθετη (de, ex, in και ab) για να δηλωθεί η αναφορά, η αφετηρία κτλ.

Γερουνδιακή έλξη

Πρόκειται για τη διαδικασία μετατροπής του γερουνδίου σε γερουνδιακό (δηλαδή της ενεργητικής σύνταξης σε παθητική).

Εφαρμόζεται υποχρεωτικά

α) στους εμπρόθετους τύπους γερουνδίου σε γενική πτώση (με τις προθέσεις causa, gratia), που συντάσσονται με αιτιατική.

β) στους απρόθετους τύπους γερουνδίου σε δοτική πτώση, που συντάσσονται με αιτιατική.

γ) στους εμπρόθετους τύπους γερουνδίου σε αιτιατική πτώση(με τις προθέσεις ad, in), που συντάσσονται με αιτιατική.

δ) στους εμπρόθετους τύπους γερουνδίου σε αφαιρετική πτώση (με τις προθέσεις ex, de, ab, in), που συντάσσονται με αιτιατική.

Είναι προαιρετική

α) όταν έχουμε απρόθετη γενική γερουνδίου.

β) όταν έχουμε απρόθετη αφαιρετική γερουνδίου.

Αποκλείεται

α) όταν το αντικείμενο του γερουνδίου είναι ουδέτερο αντωνυμίας.

β) όταν το αντικείμενο του γερουνδίου είναι ουδέτερο επιθέτου.

γ) όταν το γερούνδιο προέρχεται από αμετάβατο ρήμα.

Στάδια γερουνδιακής έλξης[1]

1^ο στάδιο: το γερούνδιο τρέπεται σε γερουνδιακό στην ίδια πτώση (το γερουνδιακό διατηρεί την εμπρόθετη ή απρόθετη μορφή που είχε το γερούνδιο πριν τη μετατροπή του).

2^ο στάδιο: το γερουνδιακό που προέκυψε παίρνει αριθμό και γένος από το αντικείμενο του γερουνδίου.

3^ο στάδιο: το αντικείμενο του γερουνδίου παίρνει την πτώση του γερουνδίου και διατηρεί τον αριθμό που έχει.

Παρατήρηση

Κατά την τροπή του γερουνδίου σε γερουνδιακό (γερουνδιακή έλξη), οι προθέσεις που συνοδεύουν το γερούνδιο διατηρούνται και στο γερουνδιακό.

Αντίστροφη έλξη

Στάδια αντίστροφης έλξης

Πρόκειται για τη διαδικασία μετατροπής του γερουνδιακού σε γερούνδιο (δηλαδή της παθητικής σύνταξης σε ενεργητική).

1^ο στάδιο: Το γερουνδιακό μετατρέπεται σε γερούνδιο χωρίς να γίνει αλλαγή στην πτώση.

2^ο στάδιο: Το υποκείμενο του γερουνδιακού μπαίνει σε αιτιατική πτώση του γερουνδίου και θα γίνει αντικείμενο του γερουνδίου.