Αρχαία Ελληνικά Α´ Λυκείου: Ξενοφῶντος “Ἑλληνικά” 2.2.1-4 (Λεξιλογικές ασκήσεις)

Αρχαία Ελληνικά Α´ Λυκείου: Ξενοφῶντος “Ἑλληνικά” 2.2.1-4 (Λεξιλογικές ασκήσεις)

Κατεβάστε το αρχείο: Λεξιλογικές ασκήσεις 2.2.1-4

§ 1-2

1. α) Να σχηματίσετε για καθεμία από τις λέξεις της Α΄ στήλης ένα παράγωγο επίθετο της αρχαίας ελληνικήςγλώσσας με την κατάληξη που δίνεται στη Β΄ στήλη.

Α’ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ	Γ΄ ΣΤΗΛΗ
λέξεις	κατάληξη	παράγωγο επίθετο
ἀγορά	–αῖος
δῆμος	-ιος
δοῦλος	-ικός
πρᾶγμα	-ικός
νύξ	-ινός

β) κατάληψη, ευπιστία, παράθεση, επινίκια, ίδρυμα: Να συνδέσετε τις παραπάνω λέξεις της νέας ελληνικής γλώσσας με τις λέξεις του κειμένου με τις οποίες έχουν ετυμολογική συγγένεια.  

2. α) φρουρούς, ὑποσπόνδους, ἀσφάλειαν, ἔνδειαν, ναῦς: Να γράψετε από μία ομόρριζη λέξη, απλή ή σύνθετη, της αρχαίας ή της νέας ελληνικής γλώσσας για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου.

β) καθίσταμαι, ὑποδέχομαι, συλλέγω, καταλείπω, ἐπισκευάζω: Να αναλύσετε τις παραπάνω σύνθετες λέξεις στα συνθετικά τους.

3. α) αφετηρία, επίδοση, είδηση, σύλλογος, εφαρμόζω: Να συνδέσετε τις παραπάνω λέξεις με τις λέξεις του κειμένου με τις οποίες έχουν ετυμολογική συγγένεια.

β) Να γράψετε από ένα ομόρριζο ουσιαστικό και επίθετο (απλό ή σύνθετο) της νέας ελληνικής γλώσσας για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις.

Λέξεις	Ουσιαστικά	Επίθετα
προδόντες
συλλεγῶσιν
κατεστήσατο
ναῦς
ὑπεδέχοντο

4. α) Να γράψετε από ένα ομόρριζο ουσιαστικό και επίθετο (απλό ή σύνθετο) της αρχαίας ελληνικής γλώσσας για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις.

Λέξεις	Ουσιαστικά	Επίθετα
προδόντες
συλλεγῶσιν
κατεστήσατο
ναῦς
ὑπεδέχοντο

β) ὑπόσπονδος, ὑποδέχομαι, καθίσταμαι, καταλείπω, ἀποπλέω: Να αναλύσετε τις παραπάνω σύνθετες λέξεις στα συνθετικά τους.

5. α) δότης, ἐπίδοσις, προδοσία, παράδοσις, δοτήρ: Να κατατάξετε τις ομόρριζες προς τον ρηματικό τύπο διδούς λέξεις της αρχαίας ελληνικής γλώσσας στην κατάλληλη στήλη, ανάλογα με το τι σημαίνει η καθεμία.

ενέργεια ή κατάσταση	πρόσωπο που ενεργεί

β) κατεστήσατο, ὑπεδέχοντο, ἔφυγον, εἰδώς, ἄστυ: Να γράψετε από μία ομόρριζη λέξη, απλή ή σύνθετη, της αρχαίας ή της νέας ελληνικής γλώσσας για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου.

6. α) Να συνδέσετε τις λέξεις της Α΄ στήλης με τη λέξη της Β΄ στήλης με την οποία έχουν ετυμολογική συγγένεια. Δύο λέξεις της Α΄ στήλης περισσεύουν.

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. άπλοια
2. χειραφέτηση	α) πλέουσιν
3. έφεση
4. πλεονέκτης
5. αφέλεια	β) ἀφέντες
6. αφετηρία
7. περίπλους

β) φρουρούς, ἐγένοντο, ἀσφάλειαν, καταλιπών, ναῦς: Να γράψετε από μία ομόρριζη λέξη, απλή ή σύνθετη, της αρχαίας ή της νέας ελληνικής γλώσσας για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου.

7. α) ὑποσπόνδους, ἔφυγον, εἰδώς, συλλεγῶσιν, καταλιπών: Να γράψετε από μία ομόρριζη λέξη, απλή ή σύνθετη, της αρχαίας ή της νέας ελληνικής γλώσσας για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου.

β) Να συνδέσετε τις λέξεις της Α΄ στήλης με τη λέξη της Β΄ στήλης με την οποία έχουν ετυμολογική συγγένεια. Δύο λέξεις της Α΄ στήλης περισσεύουν.

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. δοχείο
2. εγκατάλειψη	α) καταλιπών
3. κατάληψη
4. υπόλειμμα
5. υπόδημα	β) ὑπεδέχοντο
6. αποδέκτης
7. κατάλοιπο

8. α) φρουρός, ἄστυ, ἔνδειαν, ἁρμοστήν, ναῦς: Να γράψετε από μία ομόρριζη (απλή ή σύνθετη) λέξη της νέας ελληνικής γλώσσας για καθεμιά από τις παραπάνω λέξεις.

β) Να συνδέσετε τις λέξεις της Α΄ στήλης με τη λέξη της Β΄ στήλης με την οποία έχουν ετυμολογική συγγένεια. Δύο λέξεις της Α΄ στήλης περισσεύουν.

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. υπόλοιπο
2. χειραφέτηση	α) ἀφέντες
3. έφεση
4. παράλειψη
5. αφέλεια
6. αφετηρία	β) καταλιπών
7. κατάληψη

9. α) ὑποδέχομαι, ἀφίημι, ἀποπέμπω, συλλέγω, ἀποπλέω: Να αναλύσετε τις λέξεις στα συνθετικά τους.

β) ανάδοχος, φυγάς, προδότης, παρουσία, ναυτικός: Να συνδέσετε τις παραπάνω λέξεις με τις λέξεις του κειμένου με τις οποίες έχουν ετυμολογική συγγένεια.

10. α) Να συνδέσετε κάθε λέξη της Α΄ στήλης με τη συνώνυμή της στη Β΄ στήλη. Δύο λέξεις της Β΄ στήλης περισσεύουν.

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. ἁρμοστής	α) συνάγω
2. φρουρός	β) ἀπέρχομαι
3. φεύγω	γ) διοικητής
4. οἶδα	δ) ὁρῶ
5. συλλέγω	ε) ἔρχομαι
	στ) φύλαξ
	ζ) ἐπίσταμαι

β) ἀφέντες, ἐγένοντο, συλλεγῶσιν, ἄστυ, ἐπιτηδείων: Να γράψετε από μία ομόρριζη λέξη, απλή ή σύνθετη, της αρχαίας ή της νέας ελληνικής γλώσσας για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου.       

11. α) Να συνδέσετε κάθε λέξη της στήλης Α΄ µε τη σηµασία της στη στήλη Β΄. ∆ύο στοιχεία της Β΄ στήλης περισσεύουν.

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. ὑπόσπονδος	α) ταχύτερα
2. ἔνδεια	β) διοικητής
3. θᾶττον	γ) περισσότερο
4. ἁρµοστής	δ) σε άλλο µέρος
5. ἄλλοθι	ε) έλλειψη, στέρηση
	στ) προστατευµένος από επίσηµη συµφωνία
	ζ) φρουρός

β) ἔπλει, ἀπεδέχοντο, ἀπέπεµπεν, ἄστυ, ἁρµοστήν: Να γράψετε από µία οµόρριζη λέξη, απλή ή σύνθετη, της αρχαίας ή της νέας ελληνικής γλώσσας για καθεµία από τις παραπάνω λέξεις του κειµένου

§ 3-4

12. α) Να συνδέσετε τις λέξεις της Α΄ στήλης με τη λέξη της Β΄ στήλης με την οποία έχουν ετυμολογική συγγένεια. Δύο λέξεις της Α΄ στήλης περισσεύουν.

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. λογική
2. πλοίο	α) ἐλέγετο
3. διάλεξη
4. πλούσιος
5. λόχος
6. απόπλους	β) πλέουσιν
7. πρόλογος

β) άφιξη, αστυφιλία, απώλεια, πάθος, παρουσία: Να συνδέσετε τις παραπάνω λέξεις με τις λέξεις του κειμένου με τις οποίες έχουν ετυμολογική συγγένεια. 

13. α) ἀφικνοῦμαι, παραγγέλλω, ἀπόλλυμαι, ἄποικος, ἐφίστημι: Να αναλύσετε τις λέξεις στα συνθετικά τους.

β) ἄστυ, ἀποίκους, πολιορκίᾳ, λιμένας, φυλακάς: Να γράψετε από ένα ομόρριζο (απλό ή σύνθετο) ουσιαστικό ή επίθετο της νέας ελληνικής γλώσσας για καθεμιά από τις παραπάνω λέξεις.

14. α) Να συνδέσετε κάθε λέξη της στήλης Α΄με τη σημασία της στη Β΄στήλη. Δύο στοιχεία της Β΄ στήλης περισσεύουν.

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. οἰμωγή	α) ο ένας από τους δύο
2. ἕτερος	β) επόμενη ημέρα
3. ὑστεραία	γ) φράζω με χώμα την είσοδο
4. ἀποχώννυμι	δ) προηγούμενη νύχτα
5. διήκω	ε) θρήνος
	στ) διορθώνω τα τείχη
	ζ) προχωρώ, φτάνω

β) Να συνδέσετε κάθε λέξη της Α΄ στήλης με τη αντώνυμή της στη Β΄ στήλη. Δύο λέξεις της Β΄ στήλης περισσεύουν.

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. ἀφικνοῦμαι	α) ἀγρυπνῶ
2. μακρός	β) ὀλίγος
3. νύξ	γ) μέγας
4. κοιμῶμαι	δ) βραχύς
5. πολύς	ε) πλήρης
	στ) ἀπέρχομαι
	ζ) ἡμέρα

15. α) Να συνδέσετε κάθε λέξη της στήλης Α΄με τη σημασία της στη Β΄στήλη. Δύο στοιχεία της Β΄ στήλης περισσεύουν.

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. οἰμωγή	α) ο ένας από τους δύο
2. ἕτερος	β) επόμενη ημέρα
3. ὑστεραία	γ) φράζω με χώμα την είσοδο
4. ἀποχώννυμι	δ) προηγούμενη νύχτα
5. διήκω	ε) θρήνος
	στ) διορθώνω τα τείχη
	ζ) προχωρώ, φτάνω

β) Να συνδέσετε κάθε λέξη της Α΄ στήλης με τη αντώνυμή της στη Β΄ στήλη. Δύο λέξεις της Β΄ στήλης  περισσεύουν.

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. ἀφικνοῦμαι	α) ἀγρυπνῶ
2. μακρός	β) ὀλίγος
3. νύξ	γ) μέγας
4. κοιμῶμαι	δ) βραχύς
5. πολύς	ε) πλήρης
	στ) ἀπέρχομαι
	ζ) ἡμέρα

16. α) Να συνδέσετε κάθε λέξη της Α΄ στήλης με τη σημασία της στη Β΄στήλη. Δύο στοιχεία της Β΄ στήλης  περισσεύουν.

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. ἀπολωλότας	α) ακόμη
2. φυλακάς	β) ότι θα πείθουν
3. οἰμωγή	γ) ότι θα πάθουν
4. ἔτι	δ) νεκρούς
5. πείσεσθαι	ε) φίλους
	στ) φρουρές
	ζ) θρήνος

 

β) ἀφικομένης, παραγγέλλων, πενθοῦντες, πείσεσθαι, ἀποίκους: Να γράψετε από μία ομόρριζη λέξη, απλή ή σύνθετη, της αρχαίας ή της νέας ελληνικής γλώσσας για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου.

17. α) Να συνδέσετε κάθε λέξη-φράση της Α΄ στήλης με τη σημασία της στη Β΄ στήλη. Δύο στοιχεία της Β΄ στήλης περισσεύουν) 

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. ὁ ἕτερος τῷ ἑτέρῳ	α) θρήνος
2. αὐτοί ἑαυτούς	β) ότι θα πείθουν
3. οἰμωγή	γ) ότι θα πάθουν
4. ἔδοξε	δ) ο ένας στον άλλο
5. πείσεσθαι	ε) αποφάσισαν
	στ) ούτε ο ένας ούτε ο άλλος
	ζ) οι ίδιοι τους εαυτούς τους

   β) Να γράψετε στη νέα ελληνική γλώσσα πέντε ουσιαστικά ή επίθετα (σύνθετα ή απλά) με α΄ ή β΄ συνθετικό τη λέξη ἄστυ.

18. α) διανυκτέρευση, προάστιο, επάγγελμα, παροικία, διασκευή: Να συνδέσετε τις παραπάνω λέξεις με τις λέξεις του κειμένου με τις οποίες έχουν ετυμολογική συγγένεια.

   β) Να συνδέσετε κάθε λέξη της Α΄ στήλης με τη συνώνυμή της στη Β΄ στήλη. Δύο λέξεις της Β΄ στήλης  περισσεύουν.

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. οἰμωγή	α) ἔρχομαι
2. κρατῶ	β) φρουρά
3. νομίζω	γ) θρῆνος
4. ἀφικνοῦμαι	δ) ἐλευθερία
5. φυλακή	ε) νικῶ
	στ) οἴομαι
	ζ) τέρψις

19. α) ποίησις, ποίημα, ποιητής, ἀγγελία, παράγγελμα: Να κατατάξετε τις ομόρριζες προς τους ρηματικούς τύπους ἐποίησαν και παραγγέλλων λέξεις της αρχαίας ελληνικής γλώσσας στην κατάλληλη στήλη, ανάλογα με το τι σημαίνει η καθεμία.

ενέργεια ή κατάσταση	πρόσωπο που ενεργεί	αποτέλεσμα ενέργειας

   β) ἀφικομένης, παραγγέλλων, πενθοῦντες, πείσεσθαι, ἀποίκους: Να γράψετε από μία ομόρριζη λέξη, απλή ή σύνθετη, της αρχαίας ή της νέας ελληνικής γλώσσας για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου

20. α) διανυκτέρευση, προάστιο, επάγγελμα, παροικία, διασκευή: Να συνδέσετε τις λέξεις με τις λέξεις του κειμένου με τις οποίες έχουν ετυμολογική συγγένεια.

β) διήκω, παραγγέλλω, ἀφικνοῦμαι, ἀποχώννυμι, ἐφίστημι: Να αναλύσετε τις παραπάνω σύνθετες λέξεις στα συνθετικά τους.

21. α) συμφορά, τεῖχος, ἄποικος, πολιορκία, φυλακή: Να γράψετε για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου ένα ομόρριζο ρήμα της αρχαίας ελληνικής γλώσσας.

β) απώλεια, ουσιαστικός, ευπάθεια, δόξα, διαφύλαξη: Να συνδέσετε τις παραπάνω λέξεις με τις λέξεις του κειμένου με τις οποίες έχουν ετυμολογική συγγένεια. 

22. α) ἄστυ, ἀποίκους, πολιορκίᾳ, ἐκκλησία, τεῖχος: Να γράψετε από μία ομόρριζη λέξη (απλή ή σύνθετη) της νέας ελληνικής γλώσσας για καθεμιά από τις παραπάνω λέξεις.

β) ἀφικνοῦμαι, διήκω, παραγγέλλω, ἀποχώννυμι, ἐφίστημι: Να αναλύσετε τις λέξεις στα συνθετικά τους.

23. α) φρουρούς, ἀσφάλειαν, ἔνδειαν, ναῦς, ἄστυ: Να σχηματίσετε για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις μία ομόρριζη λέξη (απλή ή σύνθετη) της νέας ελληνικής γλώσσας.

β) συλλέγω, ἐπισκευάζω, ἀφικνοῦμαι, ἀπόλλυμαι, ἄποικος: Να αναλύσετε τις λέξεις στα συνθετικά τους.

24. α) Να συνδέσετε τις λέξεις της Α΄ στήλης με τη λέξη της Β΄ στήλης με την οποία έχουν ετυμολογική συγγένεια. Δύο λέξεις της Α΄ στήλης περισσεύουν.

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. ακτοπλοΐα
2. εγκατάλειψη	α) καταλιπών
3. κατάληψη
4. υπόλειμμα
5. περίπλους
6. πλεονέκτης	β) πλέουσιν
7. υπόλοιπο

   β) φρουρός, συμφορά, τεῖχος, ἄποικος, πολιορκία: Να γράψετε για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου ένα ομόρριζο ρήμα της αρχαίας ελληνικής γλώσσας. 

25. α) δότης, ἐπίδοσις, προδοσία, παράδοσις, δοτήρ: Να κατατάξετε τις παραπάνω ομόρριζες προς το ρήμα δίδωμι λέξεις της αρχαίας ελληνικής γλώσσας στην κατάλληλη στήλη, ανάλογα με το τι σημαίνει η καθεμία.

ενέργεια ή κατάσταση	πρόσωπο που ενεργεί

β) ἀπέπεμπεν, πλέουσιν, ἐπεσκεύαζεν, ἁρμοστήν, νομίζοντες: Να γράψετε από μία ομόρριζη λέξη, απλή ή σύνθετη, της αρχαίας ή της νέας ελληνικής γλώσσας για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου

26. α) φρουρός, συμφορά, τεῖχος, ἄποικος, πολιορκία: Να γράψετε για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου ένα ομόρριζο ρήμα της αρχαίας ελληνικής γλώσσας.

β) ἀφικομένης, παραγγέλλων, ἐκοιμήθη, πενθοῦντες, πείσεσθαι: Να γράψετε από μία ομόρριζη λέξη, απλή ή σύνθετη, της αρχαίας ή της νέας ελληνικής γλώσσας για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου.

§ 2-3

27. α) Να συνδέσετε κάθε λέξη της Α΄ στήλης με τη σημασία της στη Β΄ στήλη. Δύο στοιχεία της Β΄ στήλης περισσεύουν.

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. ἐκεῖσε	α) γρηγορότερα
2. ἔνδεια	β) διοικητής
3. θᾶττον	γ) περισσότερο
4. ἁρμοστής	δ) σε άλλο μέρος
5. ἄλλοθι	ε) έλλειψη
	στ) προς τα εκεί
	ζ) φρουρός

β) συλλέγω, ἀποπλέω, ἐπισκευάζω, ἀφικνοῦμαι, διήκω: Να αναλύσετε τις λέξεις στα συνθετικά τους.

α) παράδοση, προάστιο, απώλεια, ευπάθεια, ουσιαστικός: Να συνδέσετε τις λέξεις με τις λέξεις του κειμένου με τις οποίες έχουν ετυμολογική συγγένεια.

β) Να συνδέσετε κάθε λέξη της Α΄ στήλης με τη συνώνυμή της στη Β΄ στήλη. Δύο λέξεις της Β΄ στήλης  περισσεύουν.

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. ἁρμοστής	α) συνάγω
2. φρουρὸς	β) ἔλλειψις
3. ἔνδεια	γ) διοικητής
4. οἶδα	δ) ὁρῶ
5. συλλέγω	ε) κίνδυνος
	στ) φύλαξ
	ζ) ἐπίσταμαι

28. α) Να συνδέσετε κάθε λέξη-φράση της Α΄ στήλης με τη σημασία της στη Β΄ στήλη. Δύο στοιχεία της Β΄ στήλης περισσεύουν) 

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. ὁ ἕτερος τῷ ἑτέρῳ	α) θρήνος
2. αὐτοί ἑαυτούς	β) ότι θα πείθουν
3. οἰμωγή	γ) ότι θα πάθουν
4. διῆκεν	δ) ο ένας στον άλλο
5. πείσεσθαι	ε) έφτασε
	στ) ούτε ο ένας ούτε ο άλλος
	ζ) οι ίδιοι τους εαυτούς τους

   β) εἰδώς, ἄστυ, συμφορά, ἀποίκους, πολιορκίᾳ: Να γράψετε από μία ομόρριζη λέξη (απλή ή σύνθετη) της νέας ελληνικής για καθεμιά από τις παραπάνω λέξεις.

29. Να συνδέσετε τις λέξεις της Α΄ στήλης με τη λέξη της Β΄ στήλης με την οποία έχουν ετυμολογική συγγένεια. Δύο λέξεις της Α΄ στήλης περισσεύουν.

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. λέξη
2. παράλειψη	α) ἐλέγετο
3. λογικός
4. κατάληψη
5. ελλιπής
6. επίλογος	β) καταλιπών
7. κατάλυμα

30. α) Να συνδέσετε κάθε λέξη της Α΄ στήλης του κειμένου με τη σημασία της στη Β΄ στήλη. Δύο στοιχεία της Β΄ στήλης περισσεύουν. 

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. οἰμωγή	α) ο ένας από τους δύο
2. ἕτερος	β) νεκρούς
3. ἀπολωλότας	γ) ότι θα πάθουν
4. πείσεσθαι	δ) φίλους
5. διῆκεν	ε) θρήνος
	στ) ότι θα πείθουν
	ζ) έφτασε

 

   β) προπομπός, ανεπιτήδειος, πένθος, εκποίηση, επικράτηση: Να συνδέσετε τις παραπάνω λέξεις με τις λέξεις του κειμένου με τις οποίες έχουν ετυμολογική συγγένεια.

31. α) φρουρούς, ἄστυ, τεῖχος, ἀποίκους, πολιορκίᾳ: Να γράψετε από μία ομόρριζη λέξη (απλή ή σύνθετη) της νέας ελληνικής γλώσσας για καθεμιά από τις παραπάνω λέξεις.

   β) συλλέγω, ἀποπλέω, ἐπισκευάζω, ἀφικνοῦμαι, διήκω: Να αναλύσετε τις σύνθετες λέξεις στα συνθετικά τους.