Λατινικά Γ´ Λυκείου: Κείμενα 21, 32, 36, 41 (Κριτήριο αξιολόγησης)

Λατινικά Γ´ Λυκείου: Κείμενα 21, 32, 36, 41 (Κριτήριο αξιολόγησης)

Tum Camillus, qui diu apud Ardeam in exilio fuerat propter Veientanam praedam non aequo iure divisam, absens dictator est factus; is Gallos iam abeuntes secutus est: quibus interemptis aurum omne recepit. Quod illic appensum civitati nomen dedit: nam Pisaurum dicitur, quod illic aurum pensatum est.

Quas ego, cupidus bene gerendi et administrandi rem publicam, semper mihi proponebam. Colendo et cogitando homines excellentes animum et mentem meam conformabam.

Manius Curius Dentatus maxima frugalitate utebatur, quo facilius divitias contemnere posset. Die quodam Samnitium legati ad eum venerunt. Ille se in scamno assidentem apud focum et ex ligneo catillo cenantem eis spectandum praebuit. Samnitium divitias contempsit et Samnites paupertatem eius mirati sunt. Nam cum ad eum magnum pondus auri publice missum attulissent, ut eo uteretur, vultum risu solvit et protinus dixit:

Tu autem, proinde quasi cum matre Evandri nunc loquaris, sermone abhinc multis annis iam obsoleto uteris, quod neminem scire atque intellegere vis, quae dicas. Quin, homo inepte, taces, ut consequaris, quod vis? Sed antiquitatem tibi placere dicis, quod honesta et bona et modesta sit. Sic ergo vive, ut viri antiqui, sed sic loquere, ut viri aetatis nostrae;

Α. Να μεταφραστούν τα αποσπάσματα:

«is Gallos… pensatum est»

«Quas ego, … proponebam.»

«Die quodam Samnitium … protinus dixit:»

«Tu autem, … quod vis?»

Μονάδες 20

Β1. α. Να χαρακτηριστούν με το γράμμα Σ (Σωστό) ή με το γράμμα Λ (Λάθος) οι παρακάτω προτάσεις.

1. Αξιόλογα λατινικά λογοτεχνικά κείμενα παράγονται μετά τη συνάντηση των Ρωμαίων με τους Έλληνες (περίπου το 240 π.Χ.).
2. Οι Ρωμαίοι προσεγγίζουν τα ελληνικά πρότυπα μέσα από την δημιουργική πρόσληψη («imitatio») και τον ανταγωνισμό («aemulatio»).
3. Η ρωμαϊκή ελεγεία ταυτίζεται με την ελληνική ελεγεία, ενώ η σάτιρα είναι ένα σχεδόν νέο, καθαρά ρωμαϊκό, είδος.
4. Κατά την προκλασική εποχή εισάγονται στη Ρώμη ελληνικά και ανατολικά έθιμα, που απομακρύνουν τους Ρωμαίους από τα παραδοσιακά λιτά ρωμαϊκά ήθη.
5. Κατά την προκλασική εποχή το ρωμαϊκό πολίτευμα έχει λάβει τη μορφή ενός είδους «αριστοκρατικής βασιλείας».

Μονάδες 5

Β1β. Να αντιστοιχίσετε τους συγγραφείς της Στήλης Α΄ με την κατάλληλη περίοδο της ρωμαϊκής λογοτεχνίας στην οποία ανήκουν στη Στήλη Β΄.

Μονάδες 5

Β2. Να γράψετε για την καθεμία από τις παρακάτω λέξεις από μια παράγωγη (απλή ή σύνθετη) στα νέα ελληνικά: est factus, dedit, homines, dixit, attulissent

Moνάδες 10

Γ1.α.  Να γραφεί ό,τι ζητείται για τους παρακάτω ονοματικούς τύπους:

abeuntes: την αφαιρετική ενικού στο ίδιο γένος
aurum: την αιτιατική πληθυντικού
homines excellentes: τη γενική πληθυντικού
focum: την κλητική ενικού
vultum: τη δοτική ενικού
matre: τη γενική πληθυντικού
neminem : τη γενική ενικού
quae: την ονομαστική ενικού στο αρσενικό γένος
nostrae: τον ίδιο τύπο στο β’ πρόσωπο

Μονάδες 10

Γ1.β. Να γράψετε τους υπόλοιπους βαθμούς των παρακάτω επιθέτων (διατηρώντας την πτώση, το γένος και τον αριθμό) και επιρρημάτων: aequo, diu, magnum , multis, bona.

Μονάδες 5

Γ2.α.  Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθένα από τα παρακάτω ρήματα (για τους περιφραστικούς τύπους να λάβετε υπόψη το υποκείμενο):

abeuntes: το γ’ πληθυντικό προστακτικής μέλλοντα και το σουπίνο στην αφαιρετική
recepit: το β’ ενικό προστακτικής ενεστώτα Ε.Φ. και το β’ ενικό οριστικής μέλλοντα Π.Φ.
dedit: το γερούνδιο στη γενική
utebatur: τις μετοχές όλων των χρόνων
posset: τον ίδιο τύπο στον υπερσυντέλικο
assidentem: το γ’ πληθυντικό οριστικής μέλλοντα και συντελεσμένου μέλλοντα Ε.Φ.
mirati sunt: εγκλιτική αντικατάσταση στον μέλλοντα οριστικής, στο β’ ενικό
attulissent: το β’ ενικό οριστικής ενεστώτα και παρατατικού υποτακτικής

scire: το β’ ενικό προστακτικής ενεστώτα Ε.Φ.
vis: το β’ πληθυντικό οριστικής ενεστώτα και το απαρέμφατο ενεστώτα
obsoletο: το β’ πληθυντικό οριστικής ενεστώτα στην Π.Φ.

Μονάδες 10

Γ2.β. absens, abeuntes, secutus est, dicitur, taces: Να γράψετε για τον κάθε ρηματικό τύπο το απαρέμφατο του μέλλοντα στη φωνή που βρίσκεται (όπου χρειάζεται, να λάβετε υπόψη το υποκείμενο).

Μονάδες 5

Δ1.α. Να γίνει συντακτική αναγνώριση των παρακάτω όρων: dictator, interemptis, appensum , cogitando, spectandum, cum matre, aetatis

Μονάδες 7

Δ1.β. proinde quasi cum matre Evandri nunc loquaris: Να αναγνωρίσετε το είδος της πρότασης (μονάδα 1), να δηλώσετε τη συντακτική της λειτουργία (μονάδα 1) και να δικαιολογήσετε τον τρόπο εκφοράς της (μονάδες 3).

Μονάδες 4

Δ1.γ. abeuntes: να αναλυθεί η μετοχή με όλους τους δυνατούς τρόπους.

Μονάδες 3

Δ1.δ. Ille se in scamno assidentem apud focum et ex ligneo catillo cenantem eis praebuit. : να εκφραστεί η αυτοπάθεια στο α’ πληθυντικό

Μονάδες 5

Δ2.α. cum ad eum magnum pondus auri publice missum attulissent: να συμπτυχθεί η πρόταση στην αντίστοιχημετοχή.

Μονάδες 4

Δ2.γ. Sic vive, sic loquere : να εκφραστεί η απαγόρευση με τον άλλο τρόπο.

Μονάδες 3

Δ2.δ. gerendi et administrandi rem publicam: να γίνει η γερουνδιακή έλξη και να δηλώσετε αν είναι υποχρεωτική ή προαιρετική, αιτιολογώντας την απάντησή σας.

Μονάδες 4