Νέα Ελληνικά Γ´ ΕΠΑΛ: Κριτήρια επιλογής φίλων(Κριτήριο αξιολόγησης)

Νέα Ελληνικά Γ´ ΕΠΑΛ: Κριτήρια επιλογής φίλων(Κριτήριο αξιολόγησης)

Α. Μη λογοτεχνικό κείμενο

 

Προτερήματα και ελαττώματα

Το παρακάτω κείμενο αποτελεί απόσπασμα από το βιβλίο του Γιώργου Πιντέρη «Συντροφικότητα και Αυτονομία στις Σχέσεις του Ζευγαριού»  (1989, εκδ. Θυμάρι) – με ελάχιστες αλλαγές.

 

Σε σχέση με τις προδιαγραφές που θέτουμε για τους συντρόφους μας, ας ρίξουμε μια ματιά στο θέμα των προτερημάτων και των ελαττωμάτων ενός ανθρώπου.

Πιστεύω ότι ένας άνθρωπος έχει ορισμένα χαρακτηριστικά. Τα χαρακτηριστικά του αυτά θα μπορούσαν να θεωρηθούν και σαν προτερήματα και σαν ελαττώματα, ανάλογα με την περίσταση και τον άνθρωπο που τα κρίνει. Φέρνω ένα παράδειγμα από τον εαυτό μου: Οι περισσότεροι φίλοι μου με θεωρούν άνθρωπο με «ζωντάνια». Πραγματικά, μερικές φορές απορώ κι εγώ ο ίδιος με την ενεργητικότητά μου. Γενικά στις συντροφιές είμαι από τους πρωταγωνιστές στην πλάκα, το γλέντι, το κέφι και έχω μία σχετική ευκολία να ξεσηκώνω και τους άλλους. Ας υποθέσουμε, λοιπόν, τώρα ότι εσύ θέλεις έναν σύντροφο που να έχει αυτό το χαρακτηριστικό. Για σένα η «ζωντάνια» αυτή θα είναι προτέρημα. Αν όμως είσαι ένας άνθρωπος που δεν του αρέσει η πολλή φασαρία, θα θεωρήσεις αυτό μου το χαρακτηριστικό σαν ελάττωμα. Στην περίπτωση αυτή δεν θα διαλέξεις τη λέξη «ζωντανός» ή «ενεργητικός» για να με περιγράψεις, αλλά θα βρεις κάποια άλλη που ν΄ ακούγεται σαν ελάττωμα, όπως για παράδειγμα «νευρόσπαστο», «φωνακλάς» ή κάποιο άλλο κοσμητικό επίθετο, από εκείνα που κατά καιρούς ακούω.

Ένα χαρακτηριστικό μας δεν είναι μόνο προτέρημα ή ελάττωμα ανάλογα με τον άνθρωπο που το κρίνει, αλλά και ανάλογα με τη διάθεση αυτού του ανθρώπου. Έτσι, ακόμη και όταν σου αρέσει ένας άνθρωπος ζωντανός, πάλι θα χρησιμοποιήσεις άλλη λέξη για το ίδιο χαρακτηριστικό, κάποια φορά που δεν θα έχεις πολλή διάθεση για φασαρία και θα θέλεις να ηρεμήσεις. Κάτι τέτοιες στιγμές, πίστεψέ με, δεν θα ήμουν ο άνθρωπος που θα ’θελες να έχεις κοντά σου.

Κάθε χαρακτηριστικό μας έχει δύο όψεις: η μία είναι τα προτερήματα αυτού του χαρακτηριστικού και η άλλη τα ελαττώματά του. Πρόσεξε που σκόπιμα μιλάω για προτερήματα και ελαττώματα του χαρακτηριστικού και όχι του ανθρώπου. Για μένα κάθε χαρακτηριστικό περιέχει και καλά και κακά. Άλλωστε, υπάρχει και το γνωστό ρητό: «Ου҆δέν κακόν α҆μιγές καλου҃[1]». Φυσικά ισχύει και το αντίστροφο. Σκέψου και αυτό: αυτό που συνήθως σε τραβάει σ΄ έναν άνθρωπο δεν αποκλείεται να γίνει αργότερα και ο μεγάλος μπελάς σου.

 

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

 

 

1^η δραστηριότητα

Α1. α) Πώς αντιλαμβανόμαστε τα προτερήματα και τα ελαττώματα του ανθρώπου που θέλουμε να γίνει σύντροφός μας; Να συνοψίσεις σε 50 – 60 λέξεις  τι αναφέρει ο συγγραφέας για το ζήτημα αυτό.

 

β) Με βάση το απόσπασμα να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως Σωστές (Σ) ή Λανθασμένες (Λ).

1. Τα χαρακτηριστικά ενός ανθρώπου είναι αποκλειστικά είτε προτερήματα είτε ελαττώματα.
2. Το ίδιο χαρακτηριστικό μπορεί να θεωρηθεί προτέρημα ή ελάττωμα, ανάλογα με το ποιος το κρίνει.
3. Η «ζωντάνια» παρουσιάζεται στο κείμενο ως χαρακτηριστικό που όλοι οι άνθρωποι θεωρούν θετικό.
4. Η διάθεση ενός ανθρώπου μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο που κρίνει ένα χαρακτηριστικό κάποιου άλλου.
5. Αυτό που αρχικά μας ελκύει σε έναν άνθρωπο μπορεί αργότερα να μας δημιουργήσει προβλήματα.

(Μονάδες 15)

 

2^η δραστηριότητα

Α2. α) Να βρεις δύο από τα τέσσερα ρηματικά πρόσωπα που χρησιμοποιούνται στην 3^η παράγραφο του κειμένου (μονάδες 2) και να εξηγήσεις τη λειτουργία τους. (μονάδες 3).

 

β) Γενικά, λοιπόν, ή, Έτσι, Φυσικά. Τι δηλώνουν οι διαρθρωτικές λέξεις που συμβάλλουν στη συνοχή του κειμένου;

 

γ) Στη δεύτερη παράγραφο του κειμένου να εντοπίσετε τη θεματική περίοδο, τα σχόλια/λεπτομέρειες και έναν τρόπο ανάπτυξης της παραγράφου τεκμηριώνοντας την απάντησή σας με μια αναφορά στο κείμενο.

 

(Μονάδες 15)

 

Α3. Σε συζήτηση που έγινε στην τάξη σου, με θέμα τη φιλία, ακούστηκαν πολλές και διαφορετικές απόψεις για τα κριτήρια επιλογής φίλων από τους νέους σήμερα. Εσύ αποφασίζεις να εκφωνήσεις μία ομιλία (200-250 λέξεις), στην οποία θα παρουσιάσεις ποια χαρακτηριστικά πρέπει να έχει κάποιος / κάποια για να γίνει φίλος / φίλη σου. 

(Μονάδες 25)

 

Β. Λογοτεχνικό κείμενο

ΚΩΣΤΑΣ ΟΥΡΑΝΗΣ  (1890-1953)

Ταξίδι στα Κύθηρα

Το παρακάτω ποίημα ανήκει στη συλλογή «Νοσταλγίες» και παρατίθεται στον τόμο «Ποιήματα» (2009², Βιβλιοπωλείον της Εστίας).

 

Τ΄ ωραίο καράβι, έτοιμο στο χαρωπό λιμάνι,                                                1

γιορταστικά με γιασεμιά και ρόδα στολισμένο,

με τις παντιέρες[2] του αλαφριές στην ανοιξιάτική αύρα

και τ’  Όνειρό μας στο χρυσό πηδάλιο καθισμένο,

μας πήρε για τα Κύθηρα , τα θρυλικά, όπου μέσα                             5

σε δέντρα και σε λούλουδα και γάργαρα νερά

υψώνεται ο μαρμάρινος ναός για τη λατρεία

της Αφροδίτης – του έρωτα θριαμβική θεά.

Μα το ταξίδι ήταν μακρύ κ΄ η χειμωνιά μας βρήκε ! …

Οι φανταχτές[3] κι ανάλαφρες παντιέρες  μουσκευτήκαν,                               10

Τα χρώματα ξεβάψανε και τ΄ άνθη εμαραθήκαν

και, κάτου  από τους άξενους[4] τους ουρανούς, το πλοίο

απόμεινε ακυβέρνητο στο κύμα τ’ αφρισμένο

 

με το φτωχό μας Όνειρο στην πρύμνη πεθαμένο.

 

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

 

Β1. Ποιο είναι, κατά τη γνώμη σου, «το Όνειρό μας» (μονάδες 10) και γιατί οι ταξιδιώτες του ποιήματος επέλεξαν για προορισμό τα Κύθηρα (μονάδες 5); Να αιτιολογήσεις την απάντησή σου με στοιχεία από τους στίχους  4 και 7-8.

(Μονάδες 15)

 

Β2. α) Να γράψεις τρεις φράσεις που περιγράφουν την αρχή και τρεις που περιγράφουν το τέλος του ταξιδιού (μονάδες 6).  Ποια σχέση αναπτύσσεται μεταξύ τους (μονάδες 4);

β) Να εντοπίσεις και να καταγράψεις στο τετράδιό σου μια προσωποποίηση, μία μεταφορά και μία εικόνα.

(Μονάδες 15)

 

Β3. Να εντοπίσεις την αλλαγή στην ατμόσφαιρα του ποιήματος από την αρχή έως το τέλος. Ποια σημεία του κειμένου δείχνουν αυτή τη μεταβολή και ποια συναισθήματα πιστεύεις ότι θέλει να προκαλέσει ο ποιητής στον αναγνώστη; Να τεκμηριώσεις την απάντησή σου με αναφορές σε συγκεκριμένες εικόνες ή στίχους. Να καταγράψεις την απάντησή σου σε ένα κείμενο 100-150 λέξεων.

 

(Μονάδες 20)

[1] Δεν υπάρχει κακό που να μην κρύβει κάτι καλό

[2]Σημαίες

[3] Φανταχτερές, πολύχρωμες

[4] Αφιλόξενους

«Το/τα θέμα/τα προέρχεται και αντλήθηκε/αν από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας που αναπτύχθηκε (MIS5070818-Tράπεζα θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Γενικό Λύκειο-ΕΠΑΛ) και είναι διαδικτυακά στο δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) στη διεύθυνση (http://iep.edu.gr/el/trapeza-thematon-arxiki-selida)».

Ακολουθείστε μας και στο Tik Tok