Νεοελληνική Γλώσσα Α´ Γυμνασίου: Τα είδη των προτάσεων ανάλογα με τη σημασία τους(Ασκήσεις)

Νεοελληνική Γλώσσα Α´ Γυμνασίου: Τα είδη των προτάσεων ανάλογα με τη σημασία τους(Ασκήσεις)

Οι προτάσεις, ανάλογα με τη σημασία τους, χωρίζονται σε τέσσερα είδη:

1. Αποφαντικές

Δηλώνουν ή ανακοινώνουν κάτι. Συνήθως τελειώνουν με τελεία.

Παράδειγμα: Η Μαρία διαβάζει ένα βιβλίο.

2. Ερωτηματικές

Διατυπώνουν μια ερώτηση και τελειώνουν με ερωτηματικό.

Παράδειγμα: Πότε αρχίζει το μάθημα;

3. Προστακτικές

Εκφράζουν προσταγή, παράκληση, προτροπή ή απαγόρευση.

Παράδειγμα: Άνοιξε το παράθυρο, σε παρακαλώ!

4. Επιφωνηματικές

Εκφράζουν έντονα συναισθήματα, όπως χαρά, έκπληξη, θαυμασμό, λύπη ή φόβο.

Παράδειγμα: Τι υπέροχη θέα!

Άσκηση 1

Να γράψεις δίπλα σε κάθε πρόταση αν είναι αποφαντική, ερωτηματική, προστακτική ή επιφωνηματική.

1. Σήμερα έχουμε μάθημα Ιστορίας………………………………………
2. Πού άφησες την τσάντα σου;…………………………………………….
3. Σε παρακαλώ, βοήθησέ με με την άσκηση……………………………………………..
4. Τι υπέροχο δώρο!…………………………………………….
5. Μην κάνετε φασαρία στην τάξη!……………………………………..
6. Ο Νίκος παίζει ποδόσφαιρο κάθε απόγευμα……………………………………………..
7. Αλήθεια, κέρδισες το πρώτο βραβείο;…………………………………………….
8. Πόσο όμορφα τραγουδάει!…………………………………………

Άσκηση 2

Να αντιστοιχίσεις κάθε πρόταση με το σωστό είδος.

Απαντήσεις: 1. ……… 2. ……… 3. ……… 4. ………

Άσκηση 3

Να μετατρέψεις κάθε πρόταση σύμφωνα με τις οδηγίες.

1. Αποφαντική σε Ερωτηματική

Η Ελένη τελείωσε την εργασία της.

…………………………………………………………………………

2. Αποφαντική σε Προστακτική

Εσύ ανοίγεις το βιβλίο σου.

…………………………………………………………………………

3. Αποφαντική σε Επιφωνηματική

Το τοπίο είναι πολύ όμορφο.

…………………………………………………………………………

4. Ερωτηματική σε Αποφαντική

Θα πάμε αύριο εκδρομή;

…………………………………………………………………………

Άσκηση 4

Να γράψεις μία δική σου πρόταση για κάθε είδος.

Άσκηση 5

Διάβασε το παρακάτω κείμενο και απάντησε στις ερωτήσεις.

«Το πρωί ο Πέτρος ξύπνησε νωρίς. Τι υπέροχη μέρα! Θα πάμε εκδρομή σήμερα; Μαμά, ετοίμασε σε παρακαλώ το κολατσιό μου. Μην ξεχάσεις το μπουκάλι με το νερό!»

1. Να εντοπίσεις μία αποφαντική πρόταση.

…………………………………………………………………………

2. Να εντοπίσεις μία ερωτηματική πρόταση.

…………………………………………………………………………

3. Να εντοπίσεις μία επιφωνηματική πρόταση.

…………………………………………………………………………

4. Να εντοπίσεις δύο προστακτικές προτάσεις.

α. ……………………………………………………………………….

β. ……………………………………………………………………….

5. Γιατί η πρόταση «Τι υπέροχη μέρα!» είναι επιφωνηματική;

…………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………

Άσκηση 6

Να κυκλώσεις τη σωστή απάντηση.

1. Η πρόταση «Μην τρέχετε στους διαδρόμους!» είναι:

α. Αποφαντική β. Προστακτική γ. Ερωτηματική

2. Η πρόταση «Πόσο χαίρομαι που σε βλέπω!» είναι:

α. Επιφωνηματική β. Αποφαντική γ. Ερωτηματική

3. Η πρόταση «Ο ήλιος ανατέλλει από την ανατολή.» είναι:

α. Προστακτική β. Ερωτηματική γ. Αποφαντική

4. Η πρόταση «Ποιος χτύπησε την πόρτα;» είναι:

α. Ερωτηματική β. Επιφωνηματική γ. Προστακτική