Νέα Ελληνικά Γ´ ΕΠΑΛ: Επιστημονική και τεχνολογική επανάσταση (Κριτήριο αξιολόγησης)

Νέα Ελληνικά Γ´ ΕΠΑΛ: Επιστημονική και τεχνολογική επανάσταση (Κριτήριο αξιολόγησης)

Α. Μη λογοτεχνικό κείμενο

Το παρακάτω κείμενο (διασκευή) είναι απόσπασμα από συνέντευξη του πρύτανη του Πανεπιστημίου Κρήτης, Γιώργου Γραμματικάκη, στην εφημερίδα «Τα Νέα» (1993).

Ερ.: Κύριε πρύτανη, 48 χρόνια μετά τη ρίψη της βόμβας στη Χιροσίμα, υποστηρίζεται ότι η πυρηνική ενέργεια αποτελεί την ύβριν[1] του ανθρώπινου γένους. Συμφωνείτε;

Απ.: Συμφωνώ και θα έλεγα ότι η λέξη ύβρις με την αρχαιοελληνική της έννοια είναι εντυπωσιακή και χαρακτηρίζει με ακρίβεια το θέμα. Γιατί η πυρηνική ενέργεια είναι πέρα από τα ανθρώπινα μέτρα.

Ερ.: Τι είναι για σας η φοβερή στιγμή της έκρηξης στη Χιροσίμα[2] και το Ναγκασάκι[3].

Απ.: Είναι η στιγμή που σφραγίζει ένα παρελθόν, αλλά ταυτόχρονα αποτελεί και μια μεγάλη προειδοποίηση για το μέλλον. Γιατί, όπως αποδείχθηκε, δεν είχε μόνο θύματα της γενιάς εκείνης, είχε θύματα και στις επερχόμενες γενιές(ακόμη γεννιούνται παιδιά με προβλήματα από τη ραδιενέργεια).

Ερ.: Ποια ήταν η στάση των επιστημόνων στην απόφαση χρήσης της βόμβας στη Χιροσίμα;

Απ.: Αυτό που έχει μείνει, ας πούμε συμβολικά, είναι η αντίρρηση του Αϊνστάιν[4], ο οποίος στο κάτω κάτω ήταν ο θεωρητικός εφευρέτης της βόμβας. Κράτησε την πιο σωστή και ηθική στάση.

            Υπήρχε και μια δεύτερη κατηγορία που τους εκπροσωπεί ο Οπενχάιμερ[5]. Συμμετείχαν στην κατασκευή και συμφώνησαν στη χρήση της βόμβας, αλλά έκτοτε – κι αυτό είναι πάρα πολύ ενδιαφέρον – καταδιώκονται από τύψεις και μάλιστα ο Οπενχάιμερ, ένας από τους λαμπρότερους επιστήμονες, στην ουσία εγκαταλείπει την επιστημονική έρευνα και κηρύσσει πλέον την ειρήνη και τη συναδέλφωση των λαών. Η τρίτη κατηγορία είναι οι κυνικοί[6], με κυριότερο εκπρόσωπο τον Έντουαρντ Τέλερ[7], οι οποίοι εξακολουθούν να υποστηρίζουν ότι αυτό ήταν τότε το καθήκον της Αμερικής και υπερασπίζονται σήμερα τη χρήση των πυρηνικών όπλων. Νομίζω ότι επικρατούσα είναι η τρίτη, αφού τα πυρηνικά όπλα εξακολουθούν να κατασκευάζονται και μάλιστα με καινούργιες τεχνικές.

Ερ.: Ας κάνουμε ένα μεγάλο άλμα. Ποια θα είναι η κατάσταση στη γη ύστερα από 100 – 200 χρόνια;

Απ.: Δε θα ξεφύγω από ένα δύσκολο ερώτημα, αλλά θα πω ότι υπάρχουν δυο εναλλακτικές λύσεις. Έχω πει πολλές φορές ότι αυτό που απαιτείται, για να σωθεί ο πλανήτης μας, είναι να αλλάξει η ίδια η ανθρωπότητα. Ορισμένοι νομίζουν ότι, αν περιορίσουμε τη ρύπανση ή τον υπερπληθυσμό και παύσουμε τα πυρηνικά όπλα, θα πάμε σε μια πρόοδο. Κατ’ αρχήν η έννοια της προόδου αποδείχθηκε ότι δεν έχει και πολύ νόημα. Με την πρόοδο γίναμε καλύτεροι; Δε γίναμε. Αυτό σημαίνει ότι η αλλαγή πρέπει να είναι τελείως ριζική. Πράγμα που δεν μπορώ να το περιγράψω. Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι χρειάζεται να φτάσουμε τα πράγματα στον αντίποδα του σημερινού τρόπου ζωής. Ο άνθρωπος θα «στερηθεί» όλα τα σημερινά αγαθά, πιθανόν και το αυτοκίνητο. Η Γη θα σωθεί με μια μεγάλη μεταστροφή που θα ’ρθει με την απόγνωση του ανθρώπου. Γιατί η εξάντληση των φυσικών αποθεμάτων μπορεί να μοιάζει αργή, αλλά κάποια στιγμή θα γίνει με ανεξέλεγκτο και επιταχυνόμενο τρόπο.

            Τάσσομαι με την αισιόδοξη άποψη, ότι θα υπάρξει αντίστροφη πορεία και αναδημιουργία, θα ξανανθίσουν η φιλία, η συλλογικότητα, ο σεβασμός στη φύση, ο έρωτας, οι τέχνες.

[…]

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

1^η δραστηριότητα

Α1. Να χαρακτηρίσεις ως Σωστή (Σ) ή Λάθος (Λ) καθεμιά από τις παρακάτω προτάσεις, σύμφωνα με το περιεχόμενο της συνέντευξης που διάβασες:

1. Τα αποτελέσματα της ρίψης βόμβας στη Χιροσίμα αφορούσαν αποκλειστικά τους ανθρώπους που ζούσαν την εποχή εκείνη.
2. Η μετέπειτα στάση των επιστημόνων για τη χρήση βόμβας στη Χιροσίμα δεν ήταν κοινή.
3. Κανείς από τους επιστήμονες που συμμετείχαν στην κατασκευή της βόμβας δεν τάχθηκε υπέρ της ειρήνης.
4. Ο πρύτανης υποστηρίζει πως ο περιορισμός της ρύπανσης, του υπερπληθυσμού και η παύση των πυρηνικών όπλων είναι η λύση, για να σωθεί ο πλανήτης.
5. Ο πρύτανης αμφισβητεί τη σημασία και τη συμβολή της υλικοτεχνικής προόδου στη σωτηρία του πλανήτη.

Μονάδες 15

2^η δραστηριότητα

Α2. α) «Γιατί η πυρηνική ενέργεια είναι πέρα από τα ανθρώπινα μέτρα»: Να εντοπίσεις τη μεταφορά στη συγκεκριμένη φράση του Γ. Γραμματικάκη και να την ερμηνεύσεις, με βάση τα κειμενικά συμφραζόμενα, όπως προκύπτουν από την απάντησή του στην πρώτη ερώτηση που του απευθύνεται.

β) Να γράψετε από ένα αντώνυμο για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις: αντίρρηση, ενδιαφέρον, σωθεί, επιταχυνόμενο, αισιόδοξη.

γ) …στην ουσία εγκαταλείπει την επιστημονική έρευνα και κηρύσσει πλέον την ειρήνη και τη συναδέλφωση των λαών…

1. Στην πιο πάνω πρόταση η σύνταξη είναι ενεργητική ή παθητική;
2. Να μετατρέψετε την πιο πάνω πρόταση στην αντίθετη συντακτική μορφή

Μονάδες 15

3^η δραστηριότητα

Α3. Έχει διατυπωθεί από πολλούς σύγχρονους στοχαστές η άποψη ότι η επιστημονική και τεχνολογική επανάσταση αποτελεί ευχή και κατάρα για τον άνθρωπο. Με αφετηρία την παραπάνω θέση και σε συνδυασμό με τη συνέντευξη που διάβασες, αλλά και τα προσωπικά σου βιώματα, να γράψεις ένα άρθρο 200 – 250 λέξεων για τη σχολική εφημερίδα, στο οποίο θα καταθέτεις την άποψή σου για το θέμα.

Μονάδες 20

Β. Λογοτεχνικό κείμενο

ΑΛΝΤΟΥΣ ΧΑΞΛΕΫ (1894 – 1963)

Θαυμαστός καινούργιος κόσμος

Ο Άλντους Χάξλεϋ στο βιβλίο του «Θαυμαστός καινούργιος κόσμος» (εκδ. Μέδουσα, 1991) μάς παρουσιάζει ένα εφιαλτικό μέλλον όπου η βιοεπιστήμη και η γενετική έχουν φτάσει σε τέτοιο σημείο που υποκαθιστούν τη φυσική εξέλιξη του ανθρώπινου είδους. Ο χαρακτήρας, η ευτυχία, η κοινωνική του θέση είναι προκαθορισμένα πολύ πριν από τη γέννησή του (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου).

Το κτήριο: γκρίζο, τετράγωνο, τριάντα τέσσερα ολόκληρα πατώματα. Και στην είσοδο η επιγραφή: ΚΕΝΤΡΟ ΕΠΩΑΣΗΣ ΚΑΙ ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΛΟΝΔΙΝΟΥ. Στον θυρεό[8] το έμβλημα του Παγκόσμιου Κράτους: ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ, ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ, ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑ.

Η πελώρια αίθουσα, στο ισόγειο, έβλεπε κατά τον Βορρά. Έξω ήταν καλοκαίρι. Μέσα στην αίθουσα η θερμοκρασία ήταν τροπική. Κι όμως, τι χειμώνας γύρω! Τι παγωνιά! Μια ηλιαχτίδα που ταξίδευε, απ’ το μεγάλο παράθυρο, μάταια έψαχνε να βρει κάποια επιφάνεια που να την σκεπάζει κανένα βαρύ, σπλαχνικό υφαντό. Κάποιο ρίγος πνευματικότητας σ’ ένα αχνό σχήμα.

Όλα γύρω, χειμωνιά στη χειμωνιά. Τζάμι και νίκελ, και η ζοφερά γυαλισμένη πορσελάνη των επιστημονικών εργαστηρίων. Άσπρες οι φόρμες των εργαζομένων, και τα χέρια τους ντυμένα με γάντια από καουτσούκ στο χρώμα των πτωμάτων. Φάντασμα το φως, παγωμένο λείψανο. Μόνο από τους μπρούντζινους σωλήνες των μικροσκοπίων δανειζότανε μια ουσία κάπως πλούσια και ζωντανή. […]

«Κι αυτός», είπε ο Διευθυντής ανοίγοντας την πόρτα, «είναι ο Θάλαμος Γονιμοποίησης».

Την ώρα που ο Διευθυντής Επωαστηρίων[9] και Πληθυσμιακού Προγραμματισμού μπήκε στον θάλαμο, τριακόσιοι Γονιμοποιοί, σκυμμένοι πάνω στα όργανα της εργασίας τους, ήταν βυθισμένοι στη δουλειά τους, μέσα σε μια αποπνικτική, σχεδόν, σιγή, τη σιγή της απόλυτης προσήλωσης, που την διέκοπτε μόνον κάποιος ψίθυρος, ή έστω κι ένα μικρό μηχανικό σύριγμα[10]. Μια ομάδα από νέους φοιτητές που μόλις είχαν φτάσει στο Κέντρο, νεαρά ροδομάγουλα ξεπεταρούδια, ακολουθούσαν τον Διευθυντή κατά πόδας, σχεδόν, σαν αυτόματα. Ο καθένας τους κρατούσε ένα σημειωματάριο όπου σημείωνε, με βιάση, τα όσα έλεγε ο διαπρεπέστατος άνδρας. Ναι, είχαν το προνόμιο να αντλούν τη γνώση από την πηγή. Και τι προνόμιο! Ο Διευθυντής Επωαστηρίων και Πληθυσμιακού Προγραμματισμού του Κεντρικού Λονδίνου πάντοτε φρόντιζε να οδηγεί προσωπικά τους νέους φοιτητές στην πρώτη επίσκεψη των διαφόρων τμημάτων.

[…]

«Αυτοί», εξήγησε, «είναι οι Εκκολαπτήρες». Άνοιξε μια μονωμένη πόρτα και τους έδειξε μια σειρά από αριθμημένους δοκιμαστικούς σωλήνες, τοποθετημένους σ’ ατέλειωτα ράφια. «Ιδού το εβδομαδιαίο απόθεμα ωαρίων», είπε. «Διατηρούνται σε θερμοκρασία σώματος». Ύστερα άνοιξε μια άλλη πόρτα. «Ενώ οι αρσενικοί γαμέτες[11]», συνέχισε, «πρέπει να τηρούνται σε θερμοκρασία 35 και όχι 37 βαθμών. Η πλήρης θερμοκρασία σώματος προκαλεί στείρωση[12], διότι τα πειράματα απέδειξαν ότι ορισμένοι τράγοι, περιβεβλημένοι με απόλυτη θερμογένεια[13], είναι ανίκανοι να τεκνοποιήσουν».

[…]

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

1^η δραστηριότητα

Β1. Ποια εντύπωση δημιουργεί στον/στην αναγνώστη/-στρια η περιγραφή του «ΚΕΝΤΡΟΥ ΕΠΩΑΣΗΣ ΚΑΙ ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΛΟΝΔΙΝΟΥ» ως προς τον εξωτερικό, αλλά και εσωτερικό του χώρο; Να στηρίξεις την απάντησή σου με αναφορές σε χωρία του κειμένου.

Μονάδες 15

2^η δραστηριότητα

Β2. α) «Μια ομάδα από νέους … Και τι προνόμιο!»: Να γράψεις δύο σημεία του αποσπάσματος από τα οποία φαίνεται το προσωπικό σχόλιο του αφηγητή σε σχέση με τα αφηγούμενα από μέρους του. Πώς διαμορφώνουν τα σημεία αυτά, κατά τη γνώμη σου, το ύφος του αποσπάσματος;

β) Να εντοπίσεις και να καταγράψεις στο τετράδιό σου μία μεταφορά, μια παρομοίωση και ένα ασύνδετο σχήμα.

Μονάδες 15

3^η δραστηριότητα

Β3. Να καταγράψεις την απάντησή σου σε ένα κείμενο 100 – 150 λέξεων. Ο «Θαυμαστός καινούργιος κόσμος» δημοσιεύτηκε το 1932 και περιγράφει μια «δυστοπία», με την έννοια μιας εφιαλτικής μελλοντικής κοινωνίας. Ποια είναι, κατά τη γνώμη σου, τα χαρακτηριστικά της; Λαμβάνοντας υπόψη τη χρονολογία έκδοσης του έργου, αλλά και με βάση τις γνώσεις σου για τη σύγχρονή σου πραγματικότητα, θεωρείς ότι μπορούμε να κάνουμε αισιόδοξες προβλέψεις για το μέλλον;

Μονάδες 20

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

(Επισημαίνεται ότι οι απαντήσεις που προτείνονται για τα θέματα είναι ενδεικτικές. Κάθε άλλη απάντηση, κατάλληλα τεκμηριωμένη, είναι αποδεκτή)

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Α1.

1. Λ
2. Σ
3. Λ
4. Λ
5. Σ

Α2. α) Ο πρύτανης, Γ. Γραμματικάκης, υποστηρίζει πως «… η πυρηνική ενέργεια είναι πέρα από τα ανθρώπινα μέτρα». Η μεταφορά σε αυτή τη φράση έγκειται στο σημείο «πέρα από τα ανθρώπινα μέτρα». Με την επιλογή της ποιητικής γλωσσικής λειτουργίας απαντά με τρόπο γλαφυρό στην ερώτηση αναφορικά με τη χρήση της πυρηνικής ενέργειας ως δείκτη υβριστικής ανθρώπινης συμπεριφοράς. Σε συνάρτηση με το γεγονός της ρίψης της πυρηνικής βόμβας στις ιαπωνικές πόλεις και τις τρομακτικές της συνέπειες για τον ιαπωνικό λαό, ο πρύτανης στιγματίζει την αλαζονική στάση του νικητή, που αφανίζει αμάχους, για να δείξει ακόμη πιο τρομερή την «πλανητική» του κατίσχυση. Πρόκειται για συμπεριφορά που δεν ταιριάζει στο ανθρώπινο γένος, χαρακτηριστικό του οποίου θα έπρεπε να είναι η δημιουργία και όχι η καταστροφή, η σύνεση – ειδοποιός διαφορά από τα υπόλοιπα ζώντα πλάσματα – και όχι η αφροσύνη υπό την έννοια της υπέρβασης του μέτρου, που οδήγησαν στον όλεθρο τη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι.

β) αντίρρηση: συμφωνία, ενδιαφέρον: αδιαφορία, σωθεί: καταστραφεί, επιταχυνόμενο: επιβραδυνόμενο, αισιόδοξη: απαισιόδοξη.

γ) 1. ενεργητική

2. …στην ουσία εγκαταλείπεται η επιστημονική έρευνα και κηρύσσεται πλέον η ειρήνη και τη συναδέλφωση των λαών…

Α3. Ενδεικτικός τίτλος άρθρου: «Με στόχο τον εξανθρωπισμό της επιστήμης»

Θέση: Ο/η μαθητής/-τρια μπορεί να υποστηρίξει ότι η επιστημονική και τεχνολογική «έκρηξη» δημιουργεί ένα διφορούμενο φάσμα αντιδράσεων, ωθώνταςκάποιους να τη θεωρούν ευχή και κάποιους κατάρα για τον ανθρώπινο πολιτισμό. Αυτή η εξέλιξη σε ασύλληπτους ρυθμούς διαμορφώνει κάθε πτυχή της κοινωνικής ζωής, επενεργώντας άλλοτε ευεργετικά και άλλοτε καταλυτικά. Επομένως, δεν θα έπρεπε να προβαίνουμε σε απόλυτους ισχυρισμούς, αλλά να φροντίζουμε να αξιοποιούμε τις δυνατότητες της επιστήμης και της τεχνολογίας με μοναδικό κριτήριο το όφελος για τον άνθρωπο.

Ενδεικτική τεκμηρίωση: Στη συνέχεια ο/η μαθητής/-τρια μπορεί να αναφέρει ενδεικτικά κάποια από τα οφέλη, αλλά και τα προβλήματα που προκύπτουν από την επιστημονικο-τεχνική επανάσταση, όπως:

Οφέλη

• Ανάπτυξη παραγωγικών οικονομικών κλάδων
• Βελτίωση βιοτικού επιπέδου
• Προώθηση της έρευνας και μείωση της θνησιμότητας που προκαλείται από διάφορες μορφές ασθενειών
• Διευκόλυνση επικοινωνίας μεταξύ ανθρώπων και λαών (ΜΜΕ και Μέσα Μαζικής Μεταφοράς)
• Αίσθημα αισιοδοξίας για την ανθρωπότητα

Προβλήματα

• Επιβάρυνση του φυσικού περιβάλλοντος
• Δημιουργία όπλων μαζικής καταστροφής (πχ. πυρηνικά όπλα)
• Επιτεύγματα που εγείρουν ζητήματα ηθικής (πχ. κλωνοποίηση)
• Επιτεύγματα που αποτελούν μηχανισμό καθοδήγησης της κοινής γνώμης, ελέγχου και παραβίασης προσωπικών δεδομένων (πχ. διαδίκτυο)

Επίλογος: Ο/η μαθητής/-τρια μπορεί να ολοκληρώσει το άρθρο του/της εστιάζοντας στην ευθύνη του σύγχρονου ανθρώπου για εκμετάλλευση του τεχνολογικού πολιτισμού υπό την προϋπόθεση ότι ο πολιτισμός αυτός εδράζεται στα θεμέλια της έννοιας του «ανθρωπισμού».

Β1. Η περιγραφή του «ΚΕΝΤΡΟΥ ΕΠΩΑΣΗΣ ΚΑΙ ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΛΟΝΔΙΝΟΥ» γεννά ένα αίσθημα ψυχρότητας και αποστροφής στον/στην αναγνώστη/-στρια του κειμένου. Το κτήριο που φιλοξενεί το Κέντρο μοιάζει με ένα άψυχο και τρομακτικό οίκημα («γκρίζο, τετράγωνο, τριάντα τέσσερα ολόκληρα πατώματα) και η ατμόσφαιρα που το περιβάλλει είναι παγωμένη και αποκρουστική («Κι όμως, τι χειμώνας γύρω! Τι παγωνιά!», «Όλα γύρω, χειμωνιά στη χειμωνιά»). Ο εσωτερικός χώρος είναι κι αυτός απωθητικός («Τζάμι και νίκελ, και η ζοφερά γυαλισμένη πορσελάνη των επιστημονικών εργαστηρίων», «Φάντασμα το φως, παγωμένο λείψανο»). Τα όργανα στον «Θάλαμο Γονιμοποίησης», οι «Εκκολαπτήρες», είναι τοποθετημένα με μία σχολαστική συμμετρία, έτοιμα να εκτελέσουν μία προγραμματισμένη και αυτοματοποιημένη ενέργεια («Άνοιξε μια μονωμένη πόρτα και τους έδειξε μια σειρά από αριθμημένους δοκιμαστικούς σωλήνες, τοποθετημένους σ’ ατέλειωτα ράφια»), τη μηχανική αναπαραγωγή. Έξω από το Κέντρο, αλλά και μέσα σ’ αυτό, όλα λειτουργούν στην εντέλεια, μόνο και μόνο για να υπηρετήσουν την ομοιομορφία και να αυξήσουν την παραγωγικότητα.

Β2.α) Ο αφηγητής μάς πληροφορεί πως ο επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας των φοιτητών που επισκέπτονται το Κέντρο επιδιώκει να τους εξηγήσει τα μυστικά της εργασίας∙ εκείνοι είναι «νεαρά ροδομάγουλα ξεπεταρούδια», άπειροι και αμύητοι στην εργασία που διεξάγεται στον «Θάλαμο Γονιμοποίησης», ακολουθώντας με κινήσεις που θυμίζουν άψυχες μηχανές τον Διευθυντή («σχεδόν, σαν αυτόματα»), ενώ εκείνος είναι «ο διαπρεπέστατος άνδρας», έμπειρος και γεμάτος αυτοπεποίθηση καθοδηγητής. Οι λέξεις που επιλέγει ο αφηγητής είναι προφανώς δηλωτικές της τυποποίησης που χαρακτηρίζει τη νέα ζοφερή πραγματικότητα, μέσω των οποίων αντιλαμβανόμαστε τη γνώμη του για τα πρόσωπα, αλλά και για τα τεκταινόμενα στο Κέντρο. Το ύφος γίνεται ειρωνικό και καυστικό, για να δηλώσει την αποδοκιμασία του συγγραφέα για τον «θαυμαστό» καινούριο κόσμο της Γενετικής.

β) μεταφορά: κάποιο ρίγος πνευματικότητας σ’ ένα αχνό σχήμα

παρομοίωση: ακολουθούσαν τον Διευθυντή κατά πόδας, σχεδόν, σαν αυτόματα

ασύνδετο σχήμα: κοινότητα, ταυτότητα, σταθερότητα

Β3. Θέμα αναγνωστικής ανταπόκρισης:

Η δυστοπία στο συγκεκριμένο μυθιστόρημα του Χάξλεϋ αποτυπώνεται στα ακόλουθα χαρακτηριστικά: στο αφιλόξενο περιβάλλον εντός του οποίου εκτελούνται τα πειράματα Γενετικής – με την τυποποίηση που τα χαρακτηρίζει – στην παγερή και νεκρική ατμόσφαιρα που αναδύεται από την εμφάνιση που έχουν οι επιστήμονες «γονιμοποιοί» – μέσω της δόμησης του χώρου των εργαστηρίων, η οποία παραπέμπει στην απόλυτη ομοιομορφία και τη μαζοποίηση.

Στις μέρες μας, η κλωνοποίηση ανθρώπινων οργάνων και το συνακόλουθο εμπόριο γύρω από αυτά, αποτελεί θλιβερή πραγματικότητα, την οποία επέτρεψε, με μια έννοια, η επιστημονική και τεχνολογική εξέλιξη της εποχής μας. Υπό την έννοια αυτή, το αφήγημα του Χάξλεϋ αποδεικνύεται τρομακτικά προφητικό για τη σύγχρονη εποχή. Επειδή όμως η Επιστήμη είναι σαν ένα παράθυρο ανοικτό στη Γνώση και ο άνθρωπος ποτέ δεν χάνει τις ηθικές του αξίες, υπάρχει πάντα το ενδεχόμενο η λογική να υπερισχύσει και να αναχαιτίσει τους κινδύνους που κρύβουν οι επιστημονικοί πειραματισμοί. Μπορούμε λοιπόν, έστω, να ελπίζουμε σε έναν κόσμο πιο συνεσταλμένο, λιγότερο αλαζονικό.

[1] Η υπέρβαση του μέτρου, η αλαζονική στάση/συμπεριφορά.

[2] Πόλη της Ιαπωνίας, παγκοσμίως γνωστή ως η πρώτη πόλη στην Ιστορία που βομβαρδίστηκε με ατομική βόμβα κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο από τις ΗΠΑ.

[3] Η δεύτερη και τελευταία πόλη στην Ιστορία που βομβαρδίστηκε με ατομική βόμβα, τρεις μέρες μετά τη Χιροσίμα.

[4] Γερμανός φυσικός εβραϊκής καταγωγής, βραβευμένος με το Νόμπελ Φυσικής το 1921. Όπως αποδεικνύεται από τα χειρόγραφά του, έπαιξε ρόλο στη δημιουργία των ατομικών βομβών.

[5] Αμερικανός θεωρητικός φυσικός γερμανικής καταγωγής, γνωστός κυρίως για τη δουλειά του στην κατασκευή της πρώτης ατομικής βόμβας (ο «πατέρας» της ατομικής βόμβας).

[6] Κυνικός είναι αυτός που χαρακτηρίζεται από παντελή έλλειψη συναισθηματικής ή ηθικής ευαισθησίας.

[7] Ουγγρο – Αμερικανός θεωρητικός φυσικός, γνωστός ως ο «πατέρας» της βόμβας υδρογόνου.

[8] Έμβλημα κράτους, δυναστείας ή παλιάς αριστοκρατικής οικογένειας – συνήθως σε σχήμα ασπίδας και με διάφορες παραστάσεις (εικόνες).

[9] Εκκολαπτήριο, ο χώρος που γίνεται η εκκόλαψη των αβγών

[10] Ήχος σφυρίγματος

[11] Σπερματοζωάρια

[12] Ιατρική μέθοδος περιορισμού γεννήσεων

[13] Αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος

«Το/τα θέμα/τα προέρχεται και αντλήθηκε/αν από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας που αναπτύχθηκε (MIS5070818-Τράπεζα θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Γενικό Λύκειο-ΕΠΑΛ) και είναι διαδικτυακά στο δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) στη διεύθυνση https://www.iep.edu.gr/trapeza-thematon-arxiki-selida/».