Νέα Ελληνικά Γ´ ΕΠΑΛ: Το χάσμα των γενεών (Κριτήριο αξιολόγησης)

Νέα Ελληνικά Γ´ ΕΠΑΛ: Το χάσμα των γενεών (Κριτήριο αξιολόγησης)

Α. Μη λογοτεχνικό κείμενο

Το χάσμα των γενεών

Το (διασκευασμένο) κείμενο στηρίχτηκε σε άρθρο που δημοσίευσε στην εφημερίδα «Το Βήμα» στις 31.03.1985 ο Μανόλης Ανδρόνικος (1919-1992), καθηγητής Πανεπιστημίου.

            Είναι κοινός τόπος στους ανθρώπους της ώριμης ηλικίας να επικρίνουν τη συμπεριφορά των νεοτέρων και να επιχειρούν συγκρίσεις με τη δική τους νεότητα, όταν όλα, κατά τη γνώμη τους, ήταν καλύτερα και η ζωή και τα ήθη και ο πολιτισμός, ακόμα και η φύση. […]

            Η ίδια η βιολογική διαφορά των δύο οργανισμών, του παλιού και του νέου, τους οδηγεί σε διαφορετική θεώρηση του κόσμου και σε ανταγωνιστική στάση μέσα στη ζωή. Ο νέος κινείται προς τα εμπρός, ο ηλικιωμένος, όταν δεν γυρίζει πίσω, προσπαθεί να συγκρατήσει το παρόν, αυτό που του εξασφαλίζει την ύπαρξή του, να συντηρήσει όσα κατόρθωσε να αποχτήσει. Η συντηρητική στάση είναι αυτονόητη για τον άνθρωπο μιας κάποιας ηλικίας, αφού με τα χρόνια έχει εξαντλήσει πολλές από τις πιο ζωτικές δυνάμεις του και προχωρά προς την αναπόφευκτη φθορά. Είναι απόλυτα κατανοητή η στροφή των ώριμων προς το παρελθόν, προς την περίοδο εκείνη της ζωή τους «που είχαν και δύναμη και λόγο και ομορφιά». Η νοσταλγία των χρόνων εκείνων δεν αποτελεί συναισθηματική κατάσταση φευγαλέα και ρομαντική˙ αποτελεί ανάγκη βιολογική, για να δικαιώσει ολόκληρη την ανθρώπινη ζωή, που τώρα μόλις διαπιστώνει ο ώριμος πως είναι τρομακτικά σύντομη και αφάνταστα ωραία.

            Και ενώ ο ώριμος άνθρωπος κινείται προς τα περασμένα, ωραιοποιώντας καθετί που συνδέεται με τη δική του ωραία περίοδο της νιότης, ο νέος ατενίζει μπροστά, το μέλλον, και πιστεύει πως μπορεί και πρέπει να το κάνει καλύτερο από το παρόν. Ο νέος, με ακέραιες όλες τις δυνάμεις του, πιστεύει πως έχει τη δύναμη και την υποχρέωση να καταχτήσει τον κόσμο που ανοίγεται μπροστά στα έκπληκτα μάτια του. Και, προπάντων, νιώθει πως μπορεί και πρέπει να ζήσει αυτό που λέγεται ζωή, πρώτα και κύρια να ερωτευθεί…

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

1η δραστηριότητα

Α1. Ποιο είναι το κεντρικό θέμα του κειμένου; Ποια είναι η κύρια θέση του συγγραφέα; Να απαντήσεις σε μία παράγραφο 50-60 λέξεων.

Μονάδες 15

2η δραστηριότητα

Α2. α) Να αντιγράψεις τις ακόλουθες περιόδους λόγου αντικαθιστώντας τις υπογραμμισμένες λέξεις/ φράσεις με συνώνυμες:

Είναι κοινός τόπος στους ανθρώπους της ώριμης ηλικίας να επικρίνουν τη συμπεριφορά των νεοτέρων και να επιχειρούν συγκρίσεις με τη δική τους νεότητα…

Και ενώ ο ώριμος άνθρωπος κινείται προς τα περασμένα, ωραιοποιώντας καθετί που συνδέεται με τη δική του ωραία περίοδο της νιότης

β) «Η ίδια η βιολογική διαφορά … αφάνταστα ωραία.» Να εντοπίσετε τα δομικά μέρη (θεματική περίοδος, λεπτομέρειες/σχόλια, κατακλείδα περίοδος) και τους τρόπους ανάπτυξης της 4ης παραγράφου.

γ) διαφορετική θεώρηση, ανταγωνιστική στάση. Να δημιουργήσετε προτάσεις με τα παραπάνω ονοματικά σύνολα ώστε να φαίνεται η σημασία τους.

Μονάδες 15

3η δραστηριότητα

Α3. Πώς ερμηνεύεται η συμπεριφορά των μεγαλύτερων σε ηλικία προς τους νέους, σύμφωνα με το κείμενο; Ποιες είναι οι προσδοκίες των σύγχρονων νέων από τους μεγαλύτερους; Να παρουσιάσεις τις θέσεις σου σε ομιλία (200-250 λέξεων) που θα εκφωνήσεις στη Βουλή των Εφήβων.

Μονάδες 20

Β. Λογοτεχνικό κείμενο

ΦΕΔΕΡΙΚΟ ΓΚΑΡΘΙΑ ΛΟΡΚΑ (1898-1936)

Το σπίτι της Μπερνάντα Άλμπα (απόσπασμα)

Το απόσπασμα προέρχεται από το θεατρικό έργο «Το σπίτι της Μπερνάντα Άλμπα» (1936) του Ισπανού συγγραφέα Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα (Θέατρο και Ποίηση, εκδ. Ίκαρος, μτφρ. Ν. Γκάτσος).  Στη σκηνή, τέσσερεις από τις πέντε κόρες της Μπερνάντα Άλμπα (η 30χρονη Μαγδαλένα, η 27χρονη Αμέλια, η 24χρονη Μαρτίριο κι η 20χρονη Αδέλα), επέστρεψαν από την κηδεία του πατέρα τους και συζητούν για τη φήμη πως η 39χρονη ετεροθελής αδελφή τους, Ανγκούστιας, θα παντρευτεί έναν 25χρονο νέο που αγαπούν κρυφά  η Αδέλα κι η Μαρτίριο.

ΜΑΓΔΑΛΕΝΑ: Α! Το χωριό δεν έχει άλλη κουβέντα! Το ‘χουνε κάνει βούκινο! Ο Πέπε Ρομάνο θα παντρευτεί την Ανγκούστιας – αυτό λένε! Χτες όλη τη νύχτα τριγύριζε έξω από το σπίτι! Μου φαίνεται πως δε θ’ αργήσει να στείλει προξενητή!

ΜΑΡΤΙΡΙΟ: Εγώ χαίρομαι! Καλός άνθρωπος είναι!

ΑΜΕΛΙΑ: Κι εγώ το ίδιο! Μια χαρά θα ταιριάξουνε!

ΜΑΓΔΑΛΕΝΑ: Λέτε ψέματα! Καμιά σας δε χαίρεται!

ΜΑΡΤΙΡΙΟ: Τρελάθηκες;

ΜΑΓΔΑΛΕΝΑ: Αν ήθελε την Ανγκούστιας γιατί του άρεσε σα γυναίκα, τότε κι εγώ θα χαιρόμουνα! Αλλά τη θέλει μονάχα για τα λεφτά! Βέβαια, η Ανγκούστιας είναι αδερφή μας, αλλά, εδώ που τα λέμε, είναι αρρωστιάρα και γριά κι η ασκημότερη του σπιτιού! Γιατί αν τότε που ήταν είκοσι χρονών έμοιαζε με ομορφοντυμένο σκουπόξυλο, σκεφτείτε με τι μοιάζει τώρα που κοντεύει σαράντα!

ΜΑΡΤΙΡΙΟ: Μη μιλάς έτσι! Η τύχη γελάει καμιά φορά σ’ αυτούς που την περιμένουν λιγότερο…

ΑΜΕΛΙΑ: Η Μαγδαλένα έχει δίκιο! Τι να κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας; Τώρα που πέθανε ο πατέρας μας, η περιουσία θα μοιραστεί! Η Ανγκούστιας όμως θα πάρει όλα τα λεφτά του δικού της πατέρα και θα ‘ναι η μόνη πλούσια εδώ μέσα! Οι γαμπροί θα ‘ρχονται αράδα να τη γυρεύουνε!

ΜΑΓΔΑΛΕΝΑ: Ο Πέπε Ρομάνο είναι εικοσιπέντε χρονών και τ’ ομορφότερο παλικάρι του τόπου. Σωστό θα ήταν να παντρευτεί εσένα, Αμέλια, ή την Αδέλα μας, που είναι είκοσι χρονών, κι όχι την ασκημότερη του σπιτιού που μιλάει με τη μύτη σαν τον πατέρα της.

ΜΑΡΤΙΡΙΟ: Μπορεί εκείνου να του αρέσει!

ΜΑΓΔΑΛΕΝΑ: Ποτέ μου δεν μπόρεσα να χωνέψω την υποκρισία σου!

ΜΑΡΤΙΡΙΟ: Ω, Θέ μου! Εγώ υποκρισία; (Μπαίνει η Αδέλα.)

ΜΑΓΔΑΛΕΝΑ (στην Αδέλα): Σε καμαρώσαν οι κότες;

ΑΔΕΛΑ: Μα τι θέλατε να κάμω;

ΑΜΕΛΙΑ: Αν σ’ έβλεπε η μάνα μας, θα σου ξερίζωνε τα μαλλιά, κακομοίρα μου.

ΑΔΕΛΑ: Να ‘ξερες τι όνειρα είχα κάνει γι’ αυτό το φόρεμα. Έλεγα να το βάλω στη γιορτή μου… Δε θα φορούσε άλλη καλύτερο! […]

ΜΑΡΤΙΡΙΟ: Το καλύτερο που ‘χεις να κάνεις είναι να το βάψεις μαύρο.

ΜΑΓΔΑΛΕΝΑ: Μπα! Το καλύτερο είναι να το χαρίσεις στην Ανγκούστιας, όταν θα παντρευτεί τον Πέπε Ρομάνο.

ΑΔΕΛΑ (με συγκρατημένη συγκίνηση): Τον Πέπε Ρομάνο;

ΑΜΕΛΙΑ: Τι; Δεν το ‘ξερες;

ΑΔΕΛΑ: Όχι.

ΜΑΓΔΑΛΕΝΑ: Να που το ‘μαθες!

ΑΔΕΛΑ: Μα αυτό δεν μπορεί να γίνει!

ΜΑΓΔΑΛΕΝΑ: Με τα λεφτά όλα γίνονται. […]

ΜΑΡΤΙΡΙΟ: Τι συλλογιέσαι, Αδέλα;

ΑΔΕΛΑ: Συλλογιέμαι πως ο πατέρας μας διάλεξε τη χειρότερη εποχή της ζωής μου για να πεθάνει!

ΜΑΓΔΑΛΕΝΑ: Έννοια σου και θα το συνηθίσεις.

ΑΔΕΛΑ (ξεσπάει σε οργισμένο κλάμα): Δε θα το συνηθίσω! Δεν μπορώ να μείνω κλεισμένη εδώ μέσα! Δε θέλω να σας μοιάσω! Δε θέλω το πρόσωπό μου να γίνει σαν το δικό σας! Δε θέλω να μαραζώσω μέσα σε τούτο το σκοτεινό σπίτι! Αύριο θα βάλω το πράσινο φουστάνι μου και θα βγω να περπατήσω στους δρόμους! Θέλω να φύγω, να φύγω από δω! Να φύγω!

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

1η δραστηριότητα

Β1. Ποια είναι τα πρόσωπα που συμμετέχουν στην παραπάνω σκηνή και ποια η μεταξύ τους σχέση; Πώς αντιμετωπίζουν το πρόσφατο γεγονός που καθορίζει τη ζωή τους;

Μονάδες 15

2η δραστηριότητα

Β2. α)Να εντοπίσεις στο κείμενο δύο εκφραστικά μέσα και να εξηγήσεις τη λειτουργία τους.

β) Στο Κείμενο αξιοποιείται ο διάλογος ως τεχνική/τρόπος αφήγησης. Ποια είναι η λειτουργία του;

Μονάδες 15

3η δραστηριότητα

Β3. Γιατί η Αδέλα ξεσπώντας σε οργισμένο κλάμα διατυπώνει την επιθυμία της να φύγει από το σπίτι; Πώς θα αντιδρούσε, κατά τη γνώμη σου, μια σύγχρονη νέα στη θέση της (αν δηλαδή ζούσε σε καταπιεστικό οικογενειακό περιβάλλον); Να καταγράψεις την απάντησή σου σε ένα κείμενο 100-150 λέξεων.

Μονάδες 20

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

(Επισημαίνεται ότι οι απαντήσεις που προτείνονται για τα θέματα είναι ενδεικτικές. Κάθε άλλη απάντηση, κατάλληλα τεκμηριωμένη, θεωρείται αποδεκτή.)

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Α1.

Το κεντρικό θέμα του κειμένου είναι το χάσμα των γενεών. Η θέση του συγγραφέα είναι ότι είναι φυσιολογικό το φαινόμενο να έχουν διαφορετική θεώρηση της ζωής οι νέοι και οι ηλικιωμένοι λόγω των διαφορετικών τους αναγκών. Το γεγονός αυτό οδηγεί συχνά σε αντιπαραθέσεις μεταξύ τους και στην επίκριση των νέων από τους μεγαλύτερους.

Α2. α) Είναι κοινός τόπος : Είναι συνηθισμένο/ σύνηθες/ κοινότοπο, συνηθίζεται

επιχειρούν συγκρίσεις : προσπαθούν/ αποπειρώνται/ κάνουν προσπάθεια να συγκρίνουν, συγκρίνουν,  προβαίνουν σε συγκρίσεις

τα περασμένα : το παρελθόν, όσα έχουν περάσει/ όσα αποτελούν παρελθόν

ωραιοποιώντας : εξωραϊζοντας, παρουσιάζοντας ως ωραίο

συνδέεται : σχετίζεται, έχει σχέση, είναι σχετικό

β) Θεματική περίοδος: Η ίδια η βιολογική διαφορά… μέσα στη ζωή.

Σχόλια/λεπτομέρειες: Ο νέος κινείται…αφάνταστα ωραία.

Κατακλείδα: Δεν υπάρχει

Σύγκριση-αντίθεση: Αντιπαραβάλλεται η στάση ζωής και η οπτική των νέων με εκείνη των μεγαλύτερων.

Αιτιολόγηση: Αιτιολογείται γιατί οι μεγαλύτεροι υιοθετούν μια συντηρητική στάση και στρέφονται στο παρελθόν (λόγω της εξάντλησης των ζωτικών τους δυνάμεων και της βιολογικής ανάγκης δικαίωσης της ζωής).

Α3.  

Ενδεικτικοί άξονες ανάλυσης:

Ερμηνεία συμπεριφοράς ηλικιωμένων προς τους νέους:

– βιολογικές διαφορές.

– ανάγκη για δικαίωση της ζωής τους: ρομαντική εξιδανίκευση της νεότητάς τους

– προοπτική της φθοράς.

– στο πλαίσιο της νοσταλγίας αναπόφευκτη η σύγκριση της δικής τους νεότητας με τον 

  τρόπο που βιώνουν τη νεότητά τους οι σύγχρονοι νέοι.

Προσδοκίες των σύγχρονων νέων από τους μεγαλύτερους:

– σεβασμός, κατανόηση, ανεκτικότητα των διαφορετικών οπτικών στη ζωή.

– υποστήριξη, συμπαράσταση στις δύσκολες φάσεις της ζωής των νέων.

– επίλυση διαφορών μέσω γόνιμου διαλόγου.

– δημιουργία προοπτικών για καλύτερη ζωή των νέων, απαλλαγμένη από τον φόβο του

  πολέμου και της οικολογικής καταστροφής, τις κοινωνικές αγκυλώσεις και τα στερεότυπα

  που οδηγούν σε διάφορες μορφές ανελευθερίας.

– εχέγγυα για ισότιμη πρόσβαση στην εκπαίδευση και στην εργασία.

– ενίσχυση της αξιοκρατίας και της δικαιοσύνης μέσω της ισχυροποίησης των δημοκρατικών

  θεσμών από τους μεγαλύτερους, οι οποίοι κατέχουν θέσεις εξουσίας και διαμορφώνουν

  τα πολιτικά και κοινωνικά ήθη.

Β1.

Τα πρόσωπα είναι οι τέσσερεις νεότερες κόρες της Μπερνάντα Άλμπα: η 30χρονη Μαγδαλένα, η 27χρονη Αμέλια, η 24χρονη Μαρτίριο και η 20χρονη Αδέλα. Οι κοπέλες είναι αδελφές από τον ίδιο πατέρα, ο οποίος πέθανε πρόσφατα. Φαίνεται ότι τα κορίτσια αγαπούσαν τον πατέρα τους και είχαν καλή σχέση μαζί του (Συλλογιέμαι πως ο πατέρας μας διάλεξε τη χειρότερη εποχή της ζωής μου για να πεθάνει!). Συζητάνε τη φήμη ότι ο νεαρός και όμορφος Πέπε Ρομάνο θα παντρευτεί τη μεγαλύτερη ετεροθαλή αδελφή τους Ανγκούστιας, που είναι και πλούσια κληρονόμος. Οι αδελφές σχολιάζουν αρνητικά την προοπτική αυτή, γιατί θεωρούν ότι ο νεαρός θα παντρευτεί την Ανγκούστιας για την προίκα της. Φαίνεται μάλιστα ότι τη ζηλεύουν γι’ αυτή την προοπτική και τη χαρακτηρίζουν άδικη και αταίριαστη επιλογή, γιατί είναι μεγαλύτερη ηλικιακά από τον επίδοξο γαμπρό, η πιο άσχημη από όλες τους και μάλλον αλαζονική (όχι την ασκημότερη του σπιτιού που μιλάει με τη μύτη). Η νεότερη αδελφή μάλιστα, η Αδέλα, συγκλονίζεται από το νέο αυτό και δηλώνει την επιθυμία της να ξεφύγει από την άχαρη και περιορισμένη ζωή που τους επιβάλλει το πένθος για τον πατέρα τους και η αυταρχική μητέρα τους.

Β2. α) Ενδεικτικά παρατίθενται ορισμένα διαφορετικά εκφραστικά μέσα. Προφανώς, υπάρχουν και άλλα που ενδέχεται να εντοπιστούν. Οι μαθητές/τριες καλούνται να επιλέξουν δύο από αυτά:

– «Η τύχη γελάει καμιά φορά σ’ αυτούς που την περιμένουν λιγότερο»: προσωποποίηση. Πρόκειται για μία παροιμιώδη φράση, που προσωποποιεί την τύχη και της προσδίδει ανθρώπινα χαρακτηριστικά (ανιμισμός), για να αποδώσει γλαφυρά την πιθανότητα της ευτυχούς έκβασης στη ζωή ενός ανθρώπου.

– «αν τότε που ήταν είκοσι χρονών έμοιαζε με ομορφοντυμένο σκουπόξυλο»: παρομοίωση.

Αποδίδει με ειρωνικό τρόπο την εξωτερική εμφάνιση της Ανγκούστιας.

– «Ποτέ μου δεν μπόρεσα να χωνέψω την υποκρισία σου!»: μεταφορά. Αποδίδει παραστατικά την οργισμένη αντίδραση της Μαγδαλένας για το υποκριτικό σχόλιο της Μαρτίριο.

– «Θέλω να φύγω, να φύγω από δω! Να φύγω!»: επανάληψη. Αποδίδει εμφατικά την ένταση της Αδέλα να (ξε)φύγει από τους περιορισμούς και τονίζει τη βαθιά επιθυμία της να ζήσει ελεύθερη.

β) Ο διάλογος είναι τεχνική καθαρά θεατρική και προσδίδει στην αφήγηση δραματικότητα, φυσικότητα και ζωντάνια. Στο απόσπασμα οι σύντομες, γρήγορες ατάκες των αδελφών («Λέτε ψέματα! Καμιά σας δε χαίρεται!», «Τρελάθηκες;») και η προφορικότητα του λόγου («το ‘χουνε κάνει βούκινο», «Σε καμαρώσαν οι κότες;») δημιουργούν ένταση και την αίσθηση ότι η σκηνή εξελίσσεται μπροστά στα μάτια μας. Συμβάλλει επίσης στην πειστικότερη διαγραφή των χαρακτήρων (αληθοφάνεια), αφού μέσω του διαλόγου αποκαλύπτονται οι σκέψεις και τα συναισθήματα των ηρώων: η Μαγδαλένα φανερώνεται σκληρή και ειλικρινής («ομορφοντυμένο σκουπόξυλο»), η Μαρτίριο υποκρίνεται ότι χαίρεται, η Αμέλια είναι συμφεροντολόγα («η Ανγκούστιας θα ʼναι η μόνη πλούσια εδώ μέσα»), ενώ η Αδέλα, νέα και ερωτευμένη, εκφράζει με οργισμένο κλάμα την ανάγκη της για ζωή και ελευθερία («Δε θέλω να μαραζώσω μέσα σε τούτο το σκοτεινό σπίτι!»). Ο αναγνώστης αντλεί μέσω του διαλόγου πληροφορίες για πρόσωπα και γεγονότα: μαθαίνει για τον θάνατο του πατέρα και τη μοιρασιά της περιουσίας, για τη φήμη ότι ο 25χρονος Πέπε Ρομάνο θα παντρευτεί την 39χρονη Ανγκούστιας για τα λεφτά της, και για τα συμφέροντα και τις αντιπάθειες που χωρίζουν τις αδελφές. Τέλος, ο διάλογος εξυπηρετεί την εξέλιξη της δράσης, καθώς προετοιμάζει τις σκηνές που θα ακολουθήσουν.

Β3. Θέμα αναγνωστικής ανταπόκρισης

Η Αδέλα φοράει το καινούργιο πράσινο φόρεμά της και πηγαίνει μια βόλτα στην αυλή του σπιτιού τους, ως αντίδραση στη δυστυχία που συμβολίζει το μαύρο χρώμα του πένθους, το οποίο είναι υποχρεωμένη να υιοθετήσει, λόγω του θανάτου του πατέρα της. Με το φόρεμά της αυτό νιώθει όμορφη και δυνατή, γιατί ονειρευόταν ότι θα κέρδιζε τον θαυμασμό όλων, αν το φορούσε στη γιορτή της. Παρόλο που οι αδελφές της την πειράζουν για τον τρόπο που σκέφτεται (Σε καμαρώσαν οι κότες;), να την προειδοποιήσουν ότι μπορεί να τιμωρηθεί για την ανυπακοή της (Αν σ’ έβλεπε η μάνα μας, θα σου ξερίζωνε τα μαλλιά, κακομοίρα μου) και προσπαθούν να την προσγειώσουν στην πραγματικότητα (Το καλύτερο που ‘χεις να κάνεις είναι να το βάψεις μαύρο / Το καλύτερο είναι να το χαρίσεις στην Ανγκούστιας, όταν θα παντρευτεί τον Πέπε Ρομάνο), εκείνη θέλει να αντιδράσει. Λυπάται που ο πατέρας της πέθανε, αλλά νιώθει ότι ασφυκτιά από τους περιορισμούς και αυτό το αίσθημα του πνιγμού την οδηγεί σε οργισμένο κλάμα. Δηλώνει, μάλιστα, ότι θέλει να φύγει, για να ξεφύγει από την προοπτική της μίζερης ζωής που τους επιφυλάσσει η υπακοή στους κανόνες της μητέρας τους και να ζήσει τα νιάτα της ελεύθερα (Δε θέλω να μαραζώσω μέσα σε τούτο το σκοτεινό σπίτι! Αύριο θα βάλω το πράσινο φουστάνι μου και θα βγω να περπατήσω στους δρόμους! Θέλω να φύγω, να φύγω από δω!).

Το δεύτερο ερώτημα εναπόκειται στην κρίση του/της μαθητή/τριας.

«Το/τα θέμα/τα προέρχεται και αντλήθηκε/αν από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας που αναπτύχθηκε (MIS5070818-Tράπεζα θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Γενικό Λύκειο-ΕΠΑΛ) και είναι διαδικτυακά στο δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) στη διεύθυνση (http://iep.edu.gr/el/trapeza-thematon-arxiki-selida)».