Νέα Ελληνικά Γ´ ΕΠΑΛ: Συμβουλευτική και Επαγγελματικός Προσανατολισμός (Κριτήριο αξιολόγησης)

Νέα Ελληνικά Γ´ ΕΠΑΛ:  Συμβουλευτική και Επαγγελματικός Προσανατολισμός  (Κριτήριο αξιολόγησης)

Α. Μη λογοτεχνικό κείμενο

Συμβουλευτική και Επαγγελματικός Προσανατολισμός

Το κείμενο, δημοσιευμένο στην ηλεκτρονική σελίδα του ΕΟΠΠΕΠ  (Εθνικός Οργανισμός Πιστοποίησης Προσόντων και Επαγγελματικού Προσανατολισμού):  https://www.eoppep.gr/ index.php/el/work-guidance-and-consulting/developing-careers-adult/what-is-career-counseling, προσπελάστηκε στις 25/8/2022 (ελαφρώς διασκευασμένο).

H Διά βίου Συμβουλευτική & Επαγγελματικός Προσανατολισμός (Διά βίου ΣυΕΠ) ή Διά βίου Συμβουλευτική Σταδιοδρομίας είναι η συστηματική βοήθεια και υποστήριξη που παρέχεται από εξειδικευμένους επιστήμονες σε ένα άτομο σε οποιαδήποτε στιγμή της ζωής του. Στόχος είναι το άτομο να συνειδητοποιεί τις γνώσεις, τις ικανότητες, τις δεξιότητες, τα ενδιαφέροντα και τις αξίες του, να λαμβάνει εκπαιδευτικές και επαγγελματικές αποφάσεις, να σχεδιάζει και να διαχειρίζεται αποτελεσματικά τη σταδιοδρομία του και να επιτυγχάνει μεγαλύτερη ισορροπία ανάμεσα στην προσωπική και την επαγγελματική του ζωή. Η Συμβουλευτική και ο Επαγγελματικός Προσανατολισμός αποτελούν ένα ενιαίο θεσμό, ο οποίος είναι ενεργός καθ’ όλη τη διάρκεια της επαγγελματικής ζωής του ατόμου, για τον λόγο αυτό αποκαλείται Διά βίου Συμβουλευτική και Επαγγελματικός Προσανατολισμός ή αλλιώς Διά βίου ΣυΕΠ. […]

Παρέχεται τόσο σε ομαδικό όσο και σε ατομικό επίπεδο. Στην πρώτη περίπτωση (ομαδική συμβουλευτική), οι αποδέκτες της ΣυΕΠ συμμετέχουν σε ομαδικές συναντήσεις – σεμινάρια ΣυΕΠ, τα οποία έχουν στόχο την παροχή πληροφόρησης για τις σπουδές και τα επαγγέλματα, την ενίσχυση της αυτογνωσίας των ατόμων και την εκμάθηση τεχνικών λήψης απόφασης. Η αξία της ομαδικής συμβουλευτικής έγκειται στο ότι αξιοποιεί τις δυναμικές και τις σχέσεις που αναπτύσσονται στο πλαίσιο της ομάδας και ότι παρέχει τη δυνατότητα ταυτόχρονης παρέμβασης σε μεγάλο αριθμό ατόμων ίδιων χαρακτηριστικών και αναγκών.

Στη δεύτερη περίπτωση (ατομική συμβουλευτική), η συμβουλευτική παρέμβαση γίνεται με τρόπο «εξατομικευμένο» με τη βοήθεια της ατομικής συμβουλευτικής συνέντευξης. Με τη μέθοδο αυτή εξειδικευμένοι Σύμβουλοι Επαγγελματικού Προσανατολισμού – Σύμβουλοι Σταδιοδρομίας συζητούν κατ’ ιδίαν με τους ενδιαφερόμενους ή/και με τους γονείς τους (διά ζώσης ή ακόμα εξ αποστάσεως με την αξιοποίηση των δυνατοτήτων που προσφέρουν οι νέες τεχνολογίες), με σκοπό να τους βοηθήσουν να συνειδητοποιήσουν τα ατομικά τους χαρακτηριστικά (γνώσεις, ικανότητες, δεξιότητες) και να μάθουν τον τρόπο να σχεδιάζουν τη σταδιοδρομία τους και να επιλέγουν τις εκπαιδευτικές ή επαγγελματικές διαδρομές που ανταποκρίνονται στα προσόντα, τις αξίες και τα ενδιαφέροντά τους. Επίσης, είναι δυνατόν να βοηθήσουν τα άτομα στον επανασχεδιασμό και τη διαχείριση της σταδιοδρομίας τους σε διάφορα στάδια κρίσιμων μεταβάσεων από την εκπαίδευση στην αγορά εργασίας καθώς και στην καλλιέργεια σχετικών δεξιοτήτων διά βίου μάθησης. Κατά τη διάρκεια των ατομικών συναντήσεων τηρείται απόλυτη εμπιστευτικότητα, ενώ ο αριθμός και το περιεχόμενο των συναντήσεων αυτών εξαρτάται από τις ιδιαίτερες ανάγκες των ατόμων καθώς και το επίπεδο επαγγελματικής ωριμότητάς τους. Τονίζεται ότι η αξία της ατομικής συμβουλευτικής έγκειται στην προσωπική σχέση εμπιστοσύνης που αναπτύσσεται ανάμεσα στον σύμβουλο και τον συμβουλευόμενο.

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

1^η δραστηριότητα

Α1. α) Ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά και οι στόχοι της ομαδικής συμβουλευτικής σύμφωνα με το κείμενο;

β) Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως Σωστές ή Λανθασμένες, σύμφωνα με το κείμενο:

1. Η Διά βίου Συμβουλευτική & Επαγγελματικός Προσανατολισμός (Διά βίου ΣυΕΠ) αποτελεί έναν ενιαίο θεσμό που είναι ενεργός καθ’ όλη τη διάρκεια της επαγγελματικής ζωής του ατόμου.
2. Στόχος της ΣυΕΠ είναι αποκλειστικά η εύρεση εργασίας και όχι η ισορροπία ανάμεσα στην προσωπική και την επαγγελματική ζωή.
3. Η ομαδική συμβουλευτική αξιοποιεί τις δυναμικές και τις σχέσεις που αναπτύσσονται στο πλαίσιο της ομάδας.
4. Στην ατομική συμβουλευτική, οι συναντήσεις πραγματοποιούνται αποκλειστικά δια ζώσης και αποκλείεται η χρήση νέων τεχνολογιών εξ αποστάσεως.
5. Η αξία της ατομικής συμβουλευτικής έγκειται στην προσωπική σχέση εμπιστοσύνης που αναπτύσσεται ανάμεσα στον σύμβουλο και τον συμβουλευόμενο.

Μονάδες 15

2^η δραστηριότητα

Α2. α) Το ύφος του παραπάνω κειμένου χαρακτηρίζεται ως επιστημονικό, τυπικό και αντικειμενικό. Να εντοπίσεις στο κείμενο τέσσερις (4) γλωσσικές επιλογές (ειδική ορολογία, γ´ ρηματικό πρόσωπο, παθητική σύνταξη, ονοματικά σύνολα) δίνοντας ένα παράδειγμα για την καθεμία μέσα από το κείμενο.

β) Να εξηγήσετε τη λειτουργία ως προς το επικοινωνιακό τους αποτέλεσμα των παρακάτω σημείων στίξης:

• (Διά βίου ΣυΕΠ)
• (ομαδική συμβουλευτική)
• ομαδικές συναντήσεις – σεμινάρια ΣυΕΠ
• (διά ζώσης ή ακόμα εξ αποστάσεως με την αξιοποίηση των δυνατοτήτων που προσφέρουν οι νέες τεχνολογίες)

γ) Αντιστοίχισε κάθε λέξη της στήλης Α με το συνώνυμό της στη στήλη Β.

Μονάδες 15 

3^η δραστηριότητα

Α3. Σε ομιλία (200-250 λέξεων) προς τους συμμαθητές σου εξηγείς την αξία της Συμβουλευτικής για τον επαγγελματικό προσανατολισμό των μαθητών από το σχολείο και αιτιολογείς πόσο έχετε ανάγκη αυτή την υποστήριξη, αξιοποιώντας και το κείμενο.

Μονάδες 20

Β. Λογοτεχνικό κείμενο

ΟΡΧΑΝ ΠΑΜΟΥΚ (1962- )

[Η εργασία ως βοηθός]

Απόσπασμα από το μυθιστόρημα του Ορχάν Παμούκ «Η γυναίκα με τα κόκκινα μαλλιά», μετάφραση από τα τουρκικά: Στέλλα Βρετού, εκδόσεις Πατάκης.

            […] Ένα άλλο απόγευμα πλησίασα στο πηγάδι, νομίζοντας ότι δεν ήταν κανείς εκεί. Ανάμεσα στις κερασιές και τις ελιές φάνηκε ο μάστορας Μαχμούτ. Κρατούσε ένα εξάρτημα του μοτέρ που είχε εγκαταστήσει στο πηγάδι.

            «Σε ενδιαφέρει, βλέπω, αυτή η δουλειά, έτσι, νεαρέ!»

            Μου ‘ρθαν στο νου οι ήρωες του Ιουλίου Βερν που έμπαιναν από τη μια άκρη του κόσμου κι έβγαιναν από την άλλη.

«Θα σκάψω ένα πηγάδι κάπου στα περίχωρα του Κιουτσιούκ Τσεκμετζ. Ετούτοι δω, τα τσιράκια μου, σταματάνε· να σε πάρω μαζί μου;»

            Όταν είδε ότι μπερδεύτηκα, μου είπε ότι ένας καλός βοηθός πηγαδά έβγαζε μεροκάματο τέσσερις φορές μεγαλύτερο απ’ αυτό ενός φύλακα μποστανιού. Σε δέκα μέρες θα τελειώναμε· αμέσως μετά θα γύριζα σπίτι μου.

            «Δεν θα σου το επιτρέψω σε καμιά περίπτωση!» μου απάντησε η μάνα μου όταν της το ‘πα. «Δεν θα γίνεις πηγαδάς εσύ, θα πας πανεπιστήμιο».

            Έλα όμως που μου είχε μπει στο μυαλό να κερδίσω γρήγορα λεφτά! Επέμενα να λέω στη μητέρα μου ότι σε δύο βδομάδες θα μπορούσα να βγάλω τα λεφτά που μου έδινε σε δύο μήνες ο θείος μου για να του φυλάω το μποστάνι, ότι έτσι θα είχα περισσότερο χρόνο να μελετήσω για τις εισαγωγικές, για το φροντιστήριο και για τα βιβλία που ήθελα να διαβάσω. Έφτασα, μάλιστα, ν’ απειλήσω την καημένη μου τη μανούλα:

            «Αν δεν μ’ αφήσεις, θα το σκάσω» της είπα.

            «Αν θέλει το παιδί να δουλέψει και να κερδίσει λεφτά, μην του κόβεις τα φτερά» της είπε ο θείος μου. «Άσε να ρωτήσω ποιος είν’ αυτός ο πηγαδάς».

            Ο δικηγόρος θείος μου, η μητέρα μου κι ο πηγαδάς μάστορας Μαχμούτ συναντήθηκαν χωρίς εμένα στο γραφείο του, στο κτίριο του δημαρχείου. Μεταξύ τους συμφώνησαν ότι όχι εγώ, αλλά ένας άλλος βοηθός θα κατέβαινε στο πηγάδι. Ο θείος μου μού είπε πόσο θα ήταν το μεροκάματό μου. Στο σπίτι, σε μια παλιά μικρή βαλίτσα του πατέρα μου έβαλα τα πουκάμισά μου, ένα ζευγάρι αθλητικά παπούτσια που τα φορούσα στο μάθημα της γυμναστικής και ξεκίνησα.

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

1^η δραστηριότητα

Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως Σωστές ή Λανθασμένες, σύμφωνα με το κείμενο. Να τεκμηριώσεις την απάντησή σου με αναφορές με αναφορά σε χωρίο του κειμένου.

1. Ο αφηγητής συνάντησε τον μάστορα Μαχμούτ απροσδόκητα, αφού πίστευε ότι στο πηγάδι δεν θα βρισκόταν κανείς.
2. Ο μάστορας ανέφερε ότι το μεροκάματο ενός καλού βοηθού πηγαδά είναι διπλάσιο από εκείνο ενός φύλακα μποστανιού.
3. Ο αφηγητής προσπαθεί να πείσει τη μητέρα του με επιχείρημα που δεν έρχεται σε σύγκρουση με τον δικό της στόχο, τις σπουδές του.
4. Ο θείος με την παρέμβασή του αμφισβητεί ευθέως την επιθυμία της μητέρας να σπουδάσει ο γιος της.
5. Η συμφωνία των ενηλίκων έγινε χωρίς την παρουσία του αφηγητή, ο οποίος ενημερώθηκε στη συνέχεια μόνο για το ύψος του μεροκάματού του.

Μονάδες 15

2^η δραστηριότητα

α) Στο Κείμενο αξιοποιείται ο διάλογος μεταξύ άλλων ως τεχνική/τρόπος αφήγησης. Ποια είναι η λειτουργία του;

β) Να εντοπίσεις και να καταγράψεις στο τετράδιό σου μία μεταφορά, μια υπερβολή και μια αντίθεση.

Μονάδες 15

3^η δραστηριότητα

Β3. Ο νεαρός ήρωας στο κείμενο επιμένει να δουλέψει, παρά τις αντιρρήσεις της μητέρας του. Για ποιο λόγο θέλει να δουλέψει και γιατί αντιδρά η μητέρα του; Πώς κρίνεις το γεγονός ότι έχουν άποψη όχι μόνο η μητέρα, αλλά και ο θείος του ήρωα, για το είδος της απασχόλησης που θα έχει; Να καταγράψεις την απάντησή σου σε ένα κείμενο 100-150 λέξεων.

Μονάδες 20

«Το/τα θέμα/τα προέρχεται και αντλήθηκε/αν από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας που αναπτύχθηκε (MIS5070818-Τράπεζα θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Γενικό Λύκειο-ΕΠΑΛ) και είναι διαδικτυακά στο δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) στη διεύθυνση https://www.iep.edu.gr/trapeza-thematon-arxiki-selida/».