Νέα Ελληνικά Γ´ ΕΠΑΛ: Δικαιώματα παιδιού (Κριτήριο αξιολόγησης)

Νέα Ελληνικά Γ´ ΕΠΑΛ: Δικαιώματα παιδιού (Κριτήριο αξιολόγησης)

Α. Μη λογοτεχνικό κείμενο

Μήπως είναι ο κόσμος μας το χειρότερο μέρος για να ζει ένα παιδί;

Το παρακάτω άρθρο (συντομευμένο) δημοσιεύθηκε στις 24/2/2019 στον ιστότοπο https://symvstathmos.wordpress.com/ και υπογράφεται από τη Μαρία Παναγιωτάκη.

Τόποι εχθρικοί προς τα παιδιά, ή, αν προτιμάτε, τα χειρότερα μέρη για να ζει -όσο ζει- παιδί… Παράδειγμα; Στην Υεμένη, κάθε 10 λεπτά, ένα παιδί πεθαίνει λόγω ασθενειών που μπορούν να προληφθούν. Σκοτεινιάζει η καρδιά κι ο κόσμος όλος. Εκεί που ο άνθρωπος θα έπρεπε να προστατεύει και να στηρίζει, να θωρακίζει και να παρέχει ασφάλεια, εκεί ακριβώς όπου κατοικεί η παιδικότητα η ιερή κι αυθεντική, ο άνθρωπος κυριαρχεί με την πιο απάνθρωπη και φρικαλέα υπόστασή του.

Πέντε εκατομμύρια παιδιά ηλικίας μικρότερης των 5 ετών πέθαναν στην Αφρική από ασθένειες που μπορούσαν να προληφθούν ή να ιαθούν, από πείνα, από τραύματα και άλλες άμεσες και έμμεσες συνέπειες ένοπλων συρράξεων στην ήπειρο από το 1995 ως το 2015, τονίζουν οι συγγραφείς της μελέτης που δημοσιεύθηκε στην ιατρική επιθεώρηση The Lance.[…]

Τουλάχιστον 4 εκατομμύρια παιδιά παγκοσμίως πέφτουν θύματα εξαναγκαστικής εργασίας και σεξουαλικής εκμετάλλευσης, σύμφωνα με τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών. Αυτά τα παιδιά τα αναγκάζουν να επαιτούν, να κλέβουν στον δρόμο ή από καταστήματα, ενώ τα δίνουν σε παράνομες υιοθεσίες και τα υποχρεώνουν σε ψεύτικους γάμους, σύμφωνα με την έκθεση. Εξάλλου, η εμπορία ανθρώπων για εργασιακή εκμετάλλευση καταγράφει άνοδο στην Ευρώπη και υπερτερεί της σεξουαλικής εκμετάλλευσης ως κυρίαρχη μορφή της σύγχρονης δουλείας σε αρκετές χώρες, μεταξύ αυτών της Βρετανίας, του Βελγίου και της Πορτογαλίας, σύμφωνα με το Συμβούλιο της Ευρώπης.

Το μέλλον των εκατομμυρίων παιδιών που ζουν σε χώρες που πλήττονται από ένοπλες συγκρούσεις κινδυνεύει, καθώς τα εμπόλεμα μέρη εξακολουθούν να διαπράττουν σοβαρά εγκλήματα κατά των παιδιών και οι ηγέτες του κόσμου απλώς παρακολουθούν – λέει η Unicef. «Τα παιδιά που ζουν σε ζώνες σύγκρουσης σε όλο τον κόσμο συνέχισαν να υποφέρουν από ακραίες βιαιότητες τους τελευταίους 12 μήνες και ο κόσμος εξακολουθεί να αποτυγχάνει. Διαπράττονται βίαιες πράξεις με ατιμωρησία και η κατάσταση χειροτερεύει», λέει ο Manuel Fontaine, διευθυντής προγραμμάτων έκτακτης ανάγκης της Unicef. Τα παιδιά που ζουν σε χώρες που βρίσκονται σε πόλεμο χρησιμοποιούνται ως ανθρώπινες ασπίδες, συλλαμβάνονται, στρατολογούνται για να πολεμήσουν, σκοτώνονται, πεθαίνουν από πείνα, από δίψα, από αρρώστιες. Επίσης, ο βιασμός, ο αναγκαστικός γάμος και η απαγωγή έχουν γίνει συνηθισμένες τακτικές στη Συρία στην Υεμένη, στο Κονγκό, στη Νιγηρία, στο Νότιο Σουδάν και στη Μιανμάρ. […]

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

1^η δραστηριότητα

Α1. α) Ποια είναι, σύμφωνα με το κείμενο, τα βασικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα παιδιά σε εμπόλεμες ζώνες και σε φτωχές χώρες;

β) Να χαρακτηρίσεις τις παρακάτω προτάσεις ως Σωστές (Σ) ή Λανθασμένες (Λ). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας με αναφορές στο κείμενο.

1. Στην Υεμένη, κάθε 10 λεπτά ένα παιδί πεθαίνει από ασθένειες που μπορούν να προληφθούν.
2. Σύμφωνα με τη μελέτη της ιατρικής επιθεώρησης, 5 εκατομμύρια παιδιά κάτω των 5 ετών πέθαναν στην Ασία από τις συνέπειες ένοπλων συρράξεων μεταξύ 1995 και 2015.
3. Σύμφωνα με τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, τουλάχιστον 4 εκατομμύρια παιδιά παγκοσμίως πέφτουν θύματα εξαναγκαστικής εργασίας και σεξουαλικής εκμετάλλευσης.
4. Στην Ευρώπη, η σεξουαλική εκμετάλλευση υπερτερεί της εργασιακής ως κυρίαρχη μορφή σύγχρονης δουλείας σε χώρες όπως η Βρετανία, το Βέλγιο και η Πορτογαλία.
5. Τα παιδιά που ζουν σε εμπόλεμες χώρες χρησιμοποιούνται ως ανθρώπινες ασπίδες και στρατολογούνται για να πολεμήσουν.

Μονάδες 15

2^η δραστηριότητα

Α2. α) Να αντιστοιχίσεις κάθε λέξη της στήλης Α με τη συνώνυμή της από τη στήλη Β. Στη στήλη Β δύο λέξεις περισσεύουν.

β) Στην 4η παράγραφο του κειμένου «Το μέλλον … στη Μιανμάρ.» γίνεται επίκληση στην αυθεντία. Ποιο πρόσωπο επικαλείται η αρθρογράφος; Πώς δικαιολογείται, κατά τη γνώμη σου, η χρήση της επίκλησης στην αυθεντία στο συγκεκριμένο απόσπασμα;

γ) Διαπράττονται βίαιες πράξεις με ατιμωρησία και η κατάσταση χειροτερεύει

1. Στην πιο πάνω πρόταση η σύνταξη είναι ενεργητική ή παθητική;
2. Να μετατρέψετε την πιο πάνω πρόταση στην αντίθετη συντακτική μορφή

δ) επιθεώρηση, χρησιμοποιούνται: από το δεύτερο συνθετικό των παραπάνω λέξεων να γράψετε δύο νέες λέξεις, μία απλή και μία σύνθετη.

ε) ή, Επίσης. Τι δηλώνουν οι παραπάνω λέξεις που συμβάλλουν στη συνοχή του κειμένου;

Μονάδες 15

3^η δραστηριότητα

Α3. Με αφορμή το κείμενο που διάβασες, να δημοσιεύσεις ένα άρθρο (200 – 250 λέξεων) για το ιστολόγιο του σχολείου σου. Σε αυτό να αναφερθείς στους λόγους που ένα παιδί χρειάζεται προστασία και φροντίδα και στο ποιοι μπορούν να την προσφέρουν.

Μονάδες 20

Β. Λογοτεχνικό κείμενο

ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ (1935 – )

Κάποτε θα `ρθουν

Το παρακάτω τραγούδι ερμήνευσε ο Παύλος Σιδηρόπουλος και κυκλοφόρησε στον δίσκο Ο ασυμβίβαστος (1979) σε στίχους του Λευτέρη Παπαδόπουλου και μουσική του  Μίκη Θεοδωράκη.

Κάποτε θα `ρθουν να σου πουν

πως σε πιστεύουν, σ’ αγαπούν

και πώς σε θένε

Έχε το νου σου στο παιδί,

κλείσε την πόρτα με κλειδί

ψέματα λένε

Κάποτε θα `ρθουν γνωστικοί,

λογάδες και γραμματικοί

για να σε πείσουν

Έχε το νου σου στο παιδί

κλείσε την πόρτα με κλειδί,

θα σε πουλήσουν

Και όταν θα `ρθουν οι καιροί

που θα `χει σβήσει το κερί

στην καταιγίδα

Υπερασπίσου το παιδί

γιατί αν γλιτώσει το παιδί

υπάρχει ελπίδα

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

1^η δραστηριότητα

Ο ποιητής προϊδεάζει τον αναγνώστη για μελλοντικά γεγονότα. Ποια είναι αυτά;

Μονάδες 15

2^η δραστηριότητα

α) Ποιο ρηματικό πρόσωπο κυριαρχεί στο ποίημα; Να δώσετε ένα παράδειγμα και να σχολιάσετε τη λειτουργία του.

β) Να εντοπίσεις και να καταγράψεις στο τετράδιό σου μία εικόνα, μία μεταφορά και μία επανάληψη.

Μονάδες 15

3^η δραστηριότητα

Β3. Να αναφερθείς στο μήνυμα που θέλει να μεταδώσει ο δημιουργός, λαμβάνοντας υπόψη την τελευταία στροφή. Συμφωνείς ή διαφωνείς με τους συλλογισμούς που κάνει και γιατί; Η απάντησή σου να εκτείνεται σε 100-150 λέξεις.

Μονάδες 20

«Το/τα θέμα/τα προέρχεται και αντλήθηκε/αν από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας που αναπτύχθηκε (MIS5070818-Τράπεζα θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Γενικό Λύκειο-ΕΠΑΛ) και είναι διαδικτυακά στο δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) στη διεύθυνση https://www.iep.edu.gr/trapeza-thematon-arxiki-selida/».