http://www.webometrics.info/en/Europe/Greece%20

Δημοσιεύτηκε στις 29 Ιουλίου 2019, η νέα παγκόσμια κατάταξη Πανεπιστημίων «WebometricsRankingofWorldUniversities» για το 2^ο εξάμηνο του 2019.  Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνώνπαραμένει μεταξύ των καλύτερων 250 Πανεπιστημίων της εν λόγω κατάταξης. Πιο συγκεκριμένα το ΕΚΠΑ βρίσκεται στη θέση 219 παγκοσμίως μεταξύ 12.000 Πανεπιστημίων. Επιπροσθέτως βρίσκεται στην 70^η θέση στην Ευρώπη μεταξύ των 5832 Ευρωπαϊκών Πανεπιστημίων που περιλαμβάνονται στην εν λόγω κατάταξη. Ακολουθεί το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης στη θέση 293, το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο στη θέση 382, ενώ την πρώτη πεντάδα κλείνουν το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων στη θέση 540 και το Πανεπιστήμιο Πατρών στη θέση 564. Στην συγκεκριμένη κατάταξη που δημοσιεύτηκε περιλαμβάνονται περίπου 12.000 Πανεπιστήμια παγκοσμίως από τα 28.000 για τα οποία συγκεντρώθηκαν στοιχεία. Ανάμεσα σε αυτά βρίσκονται και 76 Ελληνικά Πανεπιστήμια, ΑΤΕΙ και Ιδιωτικοί Φορείς παροχής υπηρεσιών Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης (βλέπε πίνακα 1).

Η συγκεκριμένη κατάταξη καταρτίζεται από τη Cybermetrics (CCHS), μια μονάδα του Ισπανικού Εθνικού Κέντρου Ερευνών (Spanish National Research Council – CSIC), που αποτελεί και το κύριο ερευνητικό ίδρυμα της Ισπανίας. Δίνει πληροφορίες για περισσότερα από 28.000 πανεπιστήμια σύμφωνα με την παρουσία τους στο διαδίκτυο και την απήχηση του ερευνητικού τους έργου. Τα πανεπιστήμια κατατάσσονται με κριτήρια τα οποία αφορούν κυρίως στην παρουσία και στη δημοτικότητα τους στον παγκόσμιο ιστό, την επίδραση του ερευνητικού τους έργου όπως αυτή αποτυπώνεται στο συνολικό αριθμό ετεροαναφορών των άρθρων και των δημοσιεύσεων των καθηγητών και των ερευνητών τους αλλά και στο ποσοστό των δημοσιεύσεων τους που βρίσκεται στο 10% των πλέον «διαβασμένων» και σημαντικών δημοσιεύσεων παγκοσμίως.

Θεωρείται από τους πλέον έγκυρους πίνακες κατάταξης παγκοσμίως διότι στηρίζεται σε στοιχεία άμεσα επαληθεύσιμα στο διαδίκτυο, και όχι σε δείκτες που στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό σε συνεντεύξεις, ερωτηματολόγια και «έρευνες γνώμης» οι οποίοι διακατέχονται σε κάποιες περιπτώσεις από μεροληψία ή υποκειμενισμό. Βασική αρχή της συγκεκριμένης κατάταξης είναι ότι στη σημερινή εποχή η πλειονότητα των σημαντικότερων δραστηριοτήτων ενός ακαδημαϊκού ιδρύματος πρέπει να ανακλάται  κατ’ ανάγκη στον παγκόσμιο ιστό. Η κατάταξη δημοσιεύεται από το 2004 και ανανεώνεται δύο φορές το χρόνο κάθε Ιανουάριο και Ιούλιο.

 Η κατάταξη κάθε Πανεπιστημίου βασίζεται σε τέσσερα επιμέρους κριτήρια τα οποία είναι τα εξής:

1.       Παρουσία (PresenceRank) 5% : Ο συνολικός όγκος περιεχομένου (ιστοσελίδων, εγγράφων, κλπ) που δημοσιεύεται από το δικτυακό τομέα του ιδρύματος. Η μέτρηση παρέχεται από τη μηχανή αναζήτησης Google.

2.       Απήχηση – Ορατότητα (ImpactRank) 50%: Η ποιότητα του περιεχομένου αξιολογείται από τη δημοτικότητά του, δηλαδή από τον αριθμό των εξωτερικών δικτυακών συνδέσμων σε περιεχόμενο του ιδρύματος. Υπολογίζει ουσιαστικά τα «backlinks» δηλαδή τους συνδέσμους που έχουν άλλες σελίδες προς την ιστοσελίδα του Ιδρύματος που αξιολογείται. Η δημοτικότητα του περιεχομένου θεωρείται ότι αναγνωρίζει την αξία του ιδρύματος, την ακαδημαϊκή του επίδοση, την αξία και τη χρησιμότητα της δημοσιευμένης πληροφορίας ή υπηρεσίας που παρέχει το ίδρυμα.

3.      Ανοιχτό Επιστημονικό Περιεχόμενο (OpennessRank) 10%. Αξιολογείται η συμμετοχή του ιδρύματος στα ανοιχτά επιστημονικά πρότυπα του παγκόσμιου ιστού μέσω του πλήθους των εγγράφων που καταλογογραφούνται στο Google Scholar και των αριθμό των ετεροαναφορών σε αυτά. Πρακτικά η μελέτη των ετεροαναφορών θεωρείται το εγκυρότερο κριτήριο αποτίμησης του επιστημονικού – ερευνητικού έργου ενός Πανεπιστημίου. Στο κριτήριο αυτό δεν ενδιαφέρει το πόσα άρθρα έχουν γραφτεί από τους καθηγητές του Πανεπιστημίου αλλά πόσες αναφορές του ονόματος και του έργου του έχουν γίνει σε άρθρα και έρευνες άλλων συγγραφέων και καθηγητών άλλων Πανεπιστημίων.

Στην κατάταξη του Ιουλίου 2019 υπάρχει σημαντική μεθοδολογική αλλαγή σε σχέση με τις προηγούμενες εκδοχές της κατάταξης: Ο αριθμός ετεροαναφορών και κατά συνέπεια η βαθμολογία του κάθε Πανεπιστημίου  υπολογίζεται από το άθροισμα των ετεροαναφορών των πρώτων 100 προφίλ Καθηγητών και Ερευνητών του Πανεπιστημίου μείον τις ετεροαναφορές των πέντε πρώτων προφίλ. Μέχρι τον Ιανουάριο του 2019 ο υπολογισμός γινόταν με βάση το άθροισμα των 10 καλύτερων προφίλ Καθηγητών και ερευνητών του κάθε Πανεπιστημίου, μείον τις ετεροαναφορές του πρώτου προφίλ.

4.      Αριστεία (ExcellenceRank) 35%. Ποσοστό των δημοσιεύσεων του ιδρύματος στο 10% των περισσότερο αναφερόμενων δημοσιεύσεων σε κάθε επιστημονικό πεδίο. Ο δείκτης αυτός προέρχεται από τη SCImago και περιλαμβάνει στοιχεία της πενταετίας 2013-2017 σε 26 διαφορετικά επιστημονικά πεδία.

Πίνακας 1: Τα Ελληνικά Πανεπιστήμια και Ιδρύματα παροχής Σπουδών Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης σύμφωνα

με τον πίνακα WEBOMETRICS για το 2019 (β΄ εξάμηνο)

Προς την κ. Νίκη Κεραμέως, Υπουργό Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων

Αξιότιμη κυρία Υπουργέ,

Με το υπόμνημα αυτό θα θέλαμε να σας εκθέσουμε, μεταξύ άλλων, την αγωνία μας για την προϊούσα περιθωριοποίηση των κλασικών γραμμάτων, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει πάρει τις ανησυχητικές διαστάσεις επίθεσης κατά των φιλολογικών μαθημάτων, με απρόβλεπτες συνέπειες για το μέλλον της παιδείας του τόπου μας.

Σας εκθέτουμε συνοπτικά τις πάγιες θέσεις της Πανελλήνιας Ένωσης Φιλολόγων:

• Ζητούμε την επαναφορά της διδασκαλίας και της αξιολόγησης του μαθήματος των Λατινικών για τους υποψηφίους της Ομάδας Ανθρωπιστικού Προσανατολισμού με την παράλληλη προκήρυξη συγγραφής νέου διδακτικού εγχειριδίου. Ειδικά για το σχολ. έτος 2019-2020, ζητάμε να συμπεριληφθεί το μάθημα των Λατινικών στα πανελλαδικώς εξεταζόμενα για όσους υποψηφίους της ομάδας Ανθρωπιστικού Προσανατολισμού θα επιλέξουν το μάθημα.
• Είμαστε αντίθετοι με την υποβάθμιση του μαθήματος της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας στη Γ΄ Λυκείου, η οποία συνίσταται στην κατάργηση της μετάφρασης του διδαγμένου κειμένου και στην υπομοριοδότηση (με 10 μόλις μόρια αντί των 20 που ίσχυαν) του αδίδακτου, από το οποίο ο υποψήφιος καλείται πλέον να μεταφράσει τέσσερις (4) έως έξι (6) μόνον σειρές (!). Η ενοχοποίηση της μετάφρασης του αρχαιοελληνικού κειμένου, με το έωλο επιχείρημα ότι οι μαθητές την αποστηθίζουν μηχανικά, στρέφεται εναντίον μιας κορυφαίας πνευματικής άσκησης, η οποία οξύνει την κρίση των μαθητών και αναδεικνύει τις ικανότητές τους τόσο στον αρχαιοελληνικό όσο και στον νεοελληνικό λόγο. Ζητούμε παράλληλα συγγραφή νέου βιβλίου και αναδιάρθρωση της ύλης.
• Το μάθημα της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας στο Γυμνάσιο δεν συμπεριλαμβάνεται πλέον στα εξεταζόμενα κατά τις προαγωγικές και απολυτήριες εξετάσεις του Ιουνίου και μετατρέπεται έτσι σε δευτερεύον. Ζητούμε την επαναφορά του μαθήματος στα εξεταζόμενα και παράλληλα αλλαγή των σχολικών εγχειριδίων.
• Είμαστε αντίθετοι με την εξαίρεση των Αρχαίων Ελληνικών από τα εξεταζόμενα γραπτώς μαθήματα Γενικής Παιδείας στις προαγωγικές εξετάσεις της Β΄ Λυκείου, με το δεδομένο μάλιστα ότι στη Β΄ Λυκείου διδάσκονται δύο κορυφαία κείμενα, μείζονος μορφωτικής αξίας, η Αντιγόνη και ο Επιτάφιος Λόγος του Περικλέους, τα οποία έχουν ήδη με τη συρρίκνωση των ωρών διδασκαλίας τους υποβαθμισθεί δραματικά.
• Είμαστε αντίθετοι με το προτεινόμενο από το ΙΕΠ πρόγραμμα Σπουδών για την Ιστορία, στο οποίο μειώνεται σημαντικά η διδασκαλία της Αρχαιότητας και του Βυζαντίου σε όλες τις εκπαιδευτικές βαθμίδες.
• Το βιβλίο της Θεματικής Ιστορίας που περιλαμβάνει την εξεταστέα ύλη της Ομάδας Ανθρωπιστικού Προσανατολισμού δεν είναι κατάλληλο για την προετοιμασία των υποψηφίων. Δεν παρέχει στους μαθητές την απαραίτητη εποπτεία των ιστορικών γεγονότων. Η σύγχυση επιτείνεται και το μορφωτικό αποτέλεσμα καθίσταται φτωχότερο εξαιτίας της κατάργησης του μαθήματος της Ιστορίας Γενικής Παιδείας που κάλυπτε ακριβώς την ανάγκη που περιγράψαμε, να γνωρίζει δηλαδή ο μαθητής και να μπορεί να εντάξει σε χρονολογική σειρά τα γεγονότα. Επομένως, μορφωτικά και παιδαγωγικά το ιδανικό θα ήταν οι μαθητές να εξετάζονται στο βιβλίο Ιστορίας Γενικής Παιδείας και όχι σε ένα βιβλίο θεματικής Ιστορίας με περιττές λεπτομέρειες. Επειδή όμως αυτό δεν είναι εφικτό για το σχολ. έτος 2019-2020, σε ό,τι αφορά το μάθημα της Ιστορίας της Γ΄ Λυκείου (Προσανατολισμού) θεωρούμε ότι πρέπει από το εν χρήσει βιβλίο να περικοπούν οι ενότητες που περιλαμβάνουν λεπτομέρειες. Είναι αναγκαίο να ληφθεί υπόψη κατά την αναδιάρθρωση της ύλης η προσθήκη υποενότητας σχετικής με τον Παρευξείνιο Ελληνισμό κατά τον 20ό αιώνα, ως παρεπόμενο φαινόμενο της Μικρασιατικής Καταστροφής.
• Στη Νεοελληνική Λογοτεχνία Γ¨ Λυκείου δεν συμφωνούμε με την αξιολόγηση των μαθητών σε διδαγμένα κείμενα, γιατί έτσι ευνοείται η τυποποίηση των απαντήσεων και δεν επιτυγχάνεται το ζητούμενο που είναι η διαμόρφωση κριτικών αναγνωστών. Για φέτος τουλάχιστον, οι μαθητές δεν θα πρέπει να εξετασθούν στο περιεχόμενο των εισαγωγικών σημειωμάτων των τριών εγχειριδίων της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας του Λυκείου. Το ίδιο ισχύει και για το Λεξικό Λογοτεχνικών Όρων. Επομένως, ζητούμε η αξιολόγηση να αφορά, εκτός από την παραγωγή λόγου (σχολιασμός στοιχείων του κειμένου αλλά όχι ερώτηση τύπου δημιουργικής γραφής), την κατανόηση του κειμένου και τα στοιχεία που αναδεικνύουν τη λογοτεχνικότητα του κειμένου, με τα οποία οι μαθητές είναι εξοικειωμένοι (εκφραστικά μέσα, απλές και σαφείς τεχνικές αφήγησης, μεταφορική γλώσσα, χαρακτήρες προσώπων). Παραγωγική επίσης θα ήταν η άσκηση που θα έδινε στον υποψήφιο τα στοιχεία μιας σχολής ή τα χαρακτηριστικά ενός συγγραφέα και θα ζητούσε να εντοπισθούν στο κείμενο. Εννοείται πως πρέπει να αποφευχθούν στοιχεία που άπτονται της λογοτεχνικής θεωρίας.

Τέλος, ζητούμε συνάντηση με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς του Δ.Σ. της ΠΕΦ με την ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας, για μια διεξοδικότερη συζήτηση εφ’ όλης της ύλης.

Σας ευχόμαστε Καλή Δύναμη στο έργο σας.

Για το Δ.Σ. της Πανελλήνιας Ένωσης Φιλολόγων

Τασούλα Καραγεωργίου

Πρόεδρος της ΠΕΦ