Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων Λόγος 6, και το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης διοργανώνουν επιστημονική συνάντηση με θέμα: «Αρχαία ελληνική τραγωδία και θρησκεία: η επικαιρότητα του John Gould». Θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 26 Ιανουαρίου 2019, από 10:00 έως 14:30, στον Πύργο Βιβλίων της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Η είσοδος είναι ελεύθερη στο κοινό.
Πολυσχιδής και οξυδερκής στην επιστήμη του, αντισυμβατικός και συναρπαστικός στη ζωή του, εμπνευσμένος ομιλητής και δάσκαλος, ο John Gould (1927-2001), άνθρωπος βαθιάς και ευρείας καλλιέργειας, υπήρξε στη γενιά του ένας από τους πιο σημαντικούς μελετητές της ελληνικής αρχαιότητας. Συνέγραψε μια μελέτη για τον Πλάτωνα, πριν κλείσει τα 28 του χρόνια (The Development of Plato’s Ethics, 1955). Εξέδωσε, επίσης, ένα βιβλίο για τον Ηρόδοτο πολλές δεκαετίες αργότερα (Herodotus, 1989). Την επιστημονική συγκομιδή της ακαδημαϊκής καριέρας του συγκροτούν ακόμη περίπου 18 άρθρα, μαζί με την κρίσιμη αναθεώρηση του The Dramatic Festivals of Athens του Arthur Pickard-Cambridge (σε συνεργασία με τον David Lewis: 1964, τελική μορφή: 1988). Στα ελληνικά κυκλοφορεί το βιβλίο του Αρχαία ελληνική τραγωδία και τελετουργία. Δέκα μελετήματα (ΜΙΕΤ 2018).
Πρόγραμμα
Χαιρετισμός
Σταύρος Ζουμπουλάκης, Πρόεδρος του Εφορευτικού Συμβουλίου της ΕΒΕ.
10.00-10.10
Δυο λόγια για την προσωπικότητα του Gould. Διονύσης Καψάλης, συγγραφέας, διευθυντής του ΜΙΕΤ.
10.10-10.40 Εισαγωγή: ο John Gould μεταξύ φιλολογίας και ανθρωπολογίας. Βάιος Λιαπής, καθηγητής Αρχαίου Θεάτρου και της Πρόσληψής του στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου, μεταφραστής του βιβλίου του Gould.
10.40-11.00 Συζήτηση
11.00-11.30 Ο τραγικός ήρωας ανάμεσα στη «μορφή» και τον «εαυτό»: η συμβολή του John Gould στη συζήτηση για τη φύση του τραγικού προσώπου. Ελένη Παπάζογλου, αναπληρώτρια καθηγήτρια Αρχαίου Δράματος στο Τμήμα Θεάτρου του ΑΠΘ.
11.30-11.45 Συζήτηση
11.45-12.15
Ερευνητικές αντιπαραθέσεις για τον χορό της αθηναϊκής τραγωδίας και οι επισημάνσεις του John Gould. Κώστας Βαλάκας, καθηγητής Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Πατρών.
12.15-12.30 Συζήτηση
12.30-13.00
Διάλειμμα για καφέ
13.00-13.30
Από της Σφίγγας τα νύχια στα χέρια του Απόλλωνα: θεϊκή παρουσία και αναγνωρίσιμη καθολικότητα στον Οιδίποδα Τύραννο του Σοφοκλή. Σπύρος Ράγκος, αναπληρωτής καθηγητής Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Πατρών.
13.30-13.45 Συζήτηση
13.45-14.15
Η αταξία και η δυσαρμονία του κόσμου. Δημήτρης Κυρτάτας, καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.
Το Πρόγραμμα Ειδικής Αγωγής του Πανεπιστημίου Αθηνών διοργανώνει το 9ο Πανελλήνιο Συνέδριο Επιστημών Εκπαίδευσης , που θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα από 21-23 Ιουνίου 2019.
Σκοπός του συνεδρίου είναι η παρουσίαση θεωρητικής και εφαρμοσμένης έρευνας, όπως επίσης, η διατύπωση προτάσεων για το μέλλον της εκπαίδευσης στη χώρα μας. Κεντρική θεματική του Συνεδρίου θα είναι:
«Η εκπαίδευση δασκάλων και καθηγητών χαρισματικών μαθητών στην Ελλάδα»
Θα χορηγηθούν βεβαιώσεις παρακολούθησης.
Οι ανακοινώσεις των εισηγητών θα συμπεριληφθούν στον τόμο πρακτικών του συνεδρίου και θα δημοσιευθούν σε τεύχος του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης, το οποίο διαθέτει ISSN .
Για περισσότερες πληροφορίες, καλέστε στο τηλέφωνο: 2103642771, καθημερινά από τις 11.00 έως 14.00 , στείλτε e-mail στο synedu2019[at]gmail[dot]com ή επισκεφθείτε την ιστοσελίδα: www.spedu.gr
Α1. Να δοθεί το περιεχόμενο των όρων «Μικτή Επιτροπή», «Ανόρθωση» «Οργανισμός».
Μονάδες 15
Α2.Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράμμα κάθε πρότασης και δίπλα σε κάθε γράμμα τη λέξη Σωστό, για τη σωστή πρόταση, και τη λέξη Λάθος, για τη λανθασμένη.
1)Ο βασιλιάς Κωνσταντίνος, εφόσον δεν μπορούσε να ζητήσει τη συμμετοχή της Ελλάδας στον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο στο πλευρό των Κεντρικών Δυνάμεων λόγω της εισόδου της Τουρκίας ήδη από τον Οκτώβριο του 1914, έλαβε θέση υπέρ της ουδετερότητας.
2)Η εργολαβία και η αυτεπιστασία ήταν μέθοδοι ανέγερσης προσφυγικών αστικών συνοικισμών.
3)Κατά το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα η οργάνωση των κομμάτων ήταν εμφανής µόνο στο επίπεδο της ηγεσίας.
4)Ο Ελευθέριος Βενιζέλος ήταν ο νικητής στην εκλογική αναμέτρηση του 1920.
5)Το γενικό σύνθημα της «ανόρθωσης» χρησιμοποιήθηκε µόνο από τους ανεξάρτητους υποψηφίους στις εκλογές της 8ης Αυγούστου 1910.
Μονάδες 10 (5Χ2)
ΘΕΜΑ Β.
1) Πως εκδηλώθηκε και πώς κορυφώθηκε ο εθνικός διχασμός από τη δεύτερη παραίτηση Βενιζέλου έως και το 1920; (Μονάδες 13)
2) α) Για ποιους λόγους το έργο της αποκατάστασης και της αφομοίωσης των Μικρασιατών προσφύγων από το ελληνικό κράτος χαρακτηρίστηκε «τιτάνιο»;
(μονάδες 6)
β) Ποιον ρόλο διαδραμάτισε η Ε.Α.Π. στην επίτευξη αυτού του έργου;
(μονάδες 6)
ΘΕΜΑ Γ
Αξιοποιώντας τις ιστορικές σας γνώσεις και τις πληροφορίες των παραθεμάτων που ακολουθούν να εξηγήσετε ποια ήταν η σημασία της ψήφισης του συντάγματος του 1844 για την εξέλιξη του κοινοβουλευτισμού στην Ελλάδα και πως υπονομεύτηκε η πορεία αυτή από τον Κωλέττη και τον Όθωνα κατά την πρώτη περίοδο εφαρμογής των αντιπροσωπευτικών θεσμών.
(Μονάδες 25)
Κείµενο Α
Πολλοί [….] , θεωρούσαν μεγάλη ατυχία τον πειραματισμό αυτό µε τον κοινοβουλευτισμό, ο οποίος όχι µόνο δεν είχε εκπληρώσει τους πόθους που είχαν δημιουργήσει οι αγώνες για την επικράτησή του, αλλά είχε συμβάλλει στον σταδιακό εκφυλισμό της κοινωνικής και πολιτικής ζωής της χώρας. Θεωρούσαν επιπλέον τον κοινοβουλευτισμό ένα ακόμη δυτικό θεσμό, που είχε επιβληθεί στο «συνταγματικά» και «πνευματικά» ανέτοιμο ελληνικό λαό. Οπωσδήποτε µε την ψήφιση του Συντάγματος, για πρώτη φορά μετά τον Αγώνα, οι Έλληνες μπορούσαν να ισχυρισθούν ότι συμμετείχαν άμεσα στη διακυβέρνησή τους. […] Η εισαγωγή του κοινοβουλευτισμού σήμαινε, για πρώτη φορά μετά τη λήξη του Αγώνα, ότι ο λαός δεν ήταν πλέον δυνατό να αγνοείται από την ηγετική τάξη, όταν μάλιστα οι εκπρόσωποι της τελευταίας συναγωνίζονταν για την άνοδο στην εξουσία. Η εισαγωγή της καθολικής ψήφου (για τους άρρενες) σήμαινε ότι οι αγρότες έγιναν οργανικό, αν και παθητικό, μέρος του νέου συστήματος και ότι, ως αντάλλαγμα για την υποστήριξή τους προς τους διαφόρους εκπροσώπους της ηγετικής τάξεως, μπορούσαν να υπολογίζουν σε συγκεκριμένες υλικές παραχωρήσεις.
Β. Σφυρόερα, ΙΕΕ τοµ. 30 σελ. 115, εκδ. 2015
Κείμενο Β
Η μεταβολή της 3ης Σεπτεμβρίου 1843, ενώ δεν έλυσε κανένα από τα μεγάλα προβλήματα του Ελληνικού λαού, [….] διευκόλυνε το παλάτι να φέρει µε συνταγματικά μέσα στην εξουσία τον Κωλέτη και το κόμμα του.[…]. Ήταν ο άνθρωπος που εισήγαγε στη πολιτική παράδοση τα εκλογικά όργια, την ξετσίπωτη δημαγωγία, τον τραμπουκισµό και ακόμη ήταν ο πρώτος που υπέταξε τον κρατικό μηχανισµό στη υπηρεσία του κόμματος. […] «Από του 1845 –γράφει ο ποιητής Αλ. Σούτσος-κυβέρνησις της Ελλάδος, […] εµπαίζει µέχρις ώρας το σύνταγµα και δια της απάτης εκφυλίζει τους χαρακτήρας· η βασιλεία κυβερνά παρά τον Χάρτην… βουλή εκ µελών διορισθέντων δι’υπουργικών διαταγµάτων, σύνταγµα χλευαζόµενον· ρήξεις ιδεών εις την πρωτεύουσαν, στάσεις εις τας επαρχίας». Ανάµεσα στο παλάτι, κυβέρνηση και αντιπολίτευση συνθλίβονται η ανεξαρτησία και τα βασικά προβλήµατα του ελληνικού λαού. Όθων και γαλλικό κόµµα συµφωνούν απόλυτα και περιφρουρούν µε όλη τους τη δύναµη την κοινοβουλευτική δικτατορία του Κωλέτη.
Τάσος Βουρνάς, Ιστορία της Νεώτερης και σύγχρονης Ελλάδας, τοµ. Α΄ σελ. 294-297.
Κείµενο Γ
Ο εκλογικός νόµος του 1844 εδηµιούργει τας προϋποθέσεις οργανώσεως κοµµάτων και µάλιστα, επικρατήσεως του δικοµµατικού συστήµατος. […] ∆υστυχώς, ο βασιλεύς Όθων αντέδρασε, µε όλα εις την διάθεσήν του µέσα, κατά της πορείας προς την δηµοκρατίαν. Ηγνόησεν ή παραβίασε το Σύνταγµα και δεν επέτρεψε την διενέργεια ελευθέρων εκλογών. Αι αναδειχθήσαι, από το 1844 εώς το 1862, επτά Βουλαί, υπήρξαν πρϊόν βίας, τεχνασµάτων και νοθείας. Παρά ταύτα, θα ήτο δυνατόν να προέλθουν εξ αυτών κοµµατικοί σχηµατισµοί, […] εάν ο Βασιλεύς, δια του σχηµατισµού προσωπικών κυβερνήσεων, δεν παρηµπόδιζε την τοιαύτην εξέλιξιν, ευθύς µετά τον θάνατον του Κωλεττη. Η πλειονοψηφία, την οποίαν επέτυχεν ούτος, κατά τας εκλογάς 1844 και 1847, δια νοθειών και βίας, απετέλεσε µια βάση συντηρήσεως κόµµατος. Εάν, µετά τον θάνατόν του συνεχίζετο, έστω και κατά τον ίδιον τρόπον, η ενίσχυσις του κοµµατικού αυτού πυρήνος, θα υπήρχε πιθανότης να προέλθη ένα κόµµα συντηρητικόν, το οποίον µοιραίως, θα ωδήγει είς την συγκρότησιν µιας ωργανωµένης, εις ένα επίσης κόµµα, αντιπολιτεύσεως, φιλελευθέρων τάσεων. Στερρώς1 , όµως, εχόµενος της ιδίας εξουσίας, ο βασιλεύς απειργάσθη την εξουδετέρωσιν των κοµµάτων, χωρίς να υπολογίσει ότι, ούτω, έχανε την ευκαιρίαν να αποκτήση και λαϊκήν δύναµιν αφωσιωµένην εις αυτόν. Η βασιλική τακτική θα απεδεικνύετο ανενεργός, εάν η ηγετική µερίς δεν τον συνέτρεχεν, αποδεχόµενη τα προσφερόµενα εις αυτήν αξιώµατα. Η ορµή της είχε εξαντληθή εις την µεταβολήν της 3ης Σεπτεµβρίου. ∆υστύχηµα, διότι δεν κατόρθωσε να την αξιοποιήση, εν συνεχεία.
Γρηγορίου ∆αφνή, Τα ελληνικά πολιτικά κόµµατα, 1821-1961, σελ.53-54.
ΘΕΜΑ ∆
Με βάση το παράθεµα και τις ιστορικές σας γνώσεις να αναφερθείτε στις μετακινήσεις πληθυσμών -εκτός από τις περιοχές της Μικράς Ασίας- που σημειώθηκαν προς την Ελλάδα από τις αρχές του 20ού αιώνα και πριν το 1922. (Μονάδες 25)
Κείμενο Α’
Σηµείο – σταθµός στην ιστορία του προσφυγικού ζητήματος πριν από την πληµµυρίδα του 1922 υπήρξε η ελληνοβουλγαρική συµφωνία εθελούσιας µετανάστευσης που υπογράφηκε ανάµεσα στις δύο χώρες τον Νοέµβριο του 1919 στο Νεϊγύ. Στη βάση αυτής της συµφωνίας, χιλιάδες Έλληνες εγκατέλειψαν τη Βουλγαρία, κυρίως την περιοχή της Ανατολικής Ρωµυλίας, και µετέβησαν στο ελληνικό κράτος, ενώ περίπου 53.000 εκτιµάται ότι ήταν οι Βούλγαροι που µετακινήθηκαν εκείθεν των συνόρων. […] Πριν από την έλευση των προσφύγων του ’22 οι πρόσφυγες που είχαν εισέλθει στο Ελληνικό Βασίλειο υπολογίζονταν σε περίπου 800.000 άτοµα, ενώ όσοι είχαν λάβει µια κάποια βοήθεια από τις υπηρεσίες του υπολογίζονταν σε περίπου 450.000. Στις μικρότερες αυτές μετακινήσεις πληθυσµών προς την Ελλάδα θα πρέπει να εντάξουµε τα προσφυγικά κύµατα που σηµειώθηκαν το 1915-1916 από τη βόρεια Ήπειρο, το 1916 από την ανατολική Μακεδονία, το 1919 από τη Ρωσία µετά την έκρηξη της Οκτωβριανής Επανάστασης (περίπου 55.000 πρόσφυγες), την ίδια χρονιά από τη Ρουµανία, και πιο συγκεκριµένα από περιοχές της που αποτέλεσαν θέατρο του Α’ Παγκοσµίου πολέµου, το 1919 από την υπό ιταλική διοίκηση Μικρά Ασία, καθώς και από την Αίγυπτο (επρόκειτο για αιχµαλώτους που υπηρετούσαν στον οθωµανικό στρατό και συνελήφθησαν από τους Άγγλους), αλλά και από τα νησιά της ∆ωδεκανήσου. Κώστας Κατσάπης, «Το 1922 και οι πρόσφυγες», Προσφυγικές µετακινήσεις πριν από το 1922, σ.σ. 128-129, εκδόσεις Νεφέλη.
Κείµενο Β’
Υπολογίζεται ότι 100.000 περίπου Έλληνες του Πόντου κατέφυγαν στη γειτονική Ρωσία, αφού, ακόµη και µετά την αποβίβαση των ελληνικών στρατευµάτων στα δυτικά παράλια της Μικράς Ασίας, η θέση τους δε βελτιώθηκε, καθώς βρίσκονταν µακριά από περιοχές υπό ελληνική διοίκηση. Οι πρόσφυγες αυτοί προστέθηκαν σε άλλους Έλληνες του Πόντου, που είχαν ήδη καταφύγει σε ρωσικά εδάφη κατά τη διάρκεια των ρωσο-τουρκικών πολέµων του 19ου αιώνα. Στα τέλη του 1917 η θέση των Ελλήνων της Ρωσίας έγινε δυσχερής λόγω της αναταραχής που προκάλεσε η Οκτωβριανή Επανάσταση. Πολλοί κατευθύνθηκαν προς τα παράλια της Μαύρης Θάλασσας, εκεί όπου κατέφυγαν και νέοι πρόσφυγες από τον Πόντο ακολουθώντας το ρωσικό στρατό, ο οποίος µετά τη συνθηκολόγηση της Ρωσίας αποχωρούσε από τις τουρκικές επαρχίες που είχε καταλάβει. Το καλοκαίρι του 1919, ύστερα από την έκκληση για βοήθεια που απηύθυναν στο ελληνικό κράτος οι Έλληνες της νότιας Ρωσίας, έφθασε στο Βατούµ αποστολή του Υπουργείου Περιθάλψεως. Στη συνέχεια µερίµνησε για την περίθαλψη των απόρων και τη µεταφορά 53.000 περίπου Ελλήνων µε ατµόπλοια από το Βατούµ στη Θεσσαλονίκη, επιχείρηση που κράτησε από το Μάιο του 1920 µέχρι το Φεβρουάριο του 1921. Εκτός από τους Έλληνες που ήλθαν από τη Ρωσία, στην Ελλάδα έφθασαν και 30.000 περίπου Ρώσοι, η συντριπτική πλειονότητα των οποίων αποτελούσε τµήµα της στρατιάς του Βράγκελ1 , η οποία είχε παραµείνει στην Καλλίπολη. Για την περίθαλψή τους φρόντισαν το Υπουργείο Περιθάλψεως, ο Αµερικανικός Ερυθρός Σταυρός και η γαλλική κυβέρνηση. Μετά την ανακήρυξη της Αλβανίας ως ανεξάρτητου κράτους και την εκκένωση του νότιου τµήµατος της χώρας από τον ελληνικό στρατό το 1914, Έλληνες κάτοικοι της περιοχής αυτής αναχώρησαν για το ελληνικό κράτος. […] Στη διάρκεια της δεκαετίας του 1910 περίπου 32.000 ∆ωδεκανήσιοι κατέφυγαν στην Ελλάδα και εγκαταστάθηκαν κυρίως στην Αθήνα, τον Πειραιά, τη Θεσσαλονίκη, τη Σάµο, τη Σύρο και την Κρήτη. Στην πλειονότητά τους προέρχονταν από την Κάλυµνο και τη Σύµη ενώ ένας σηµαντικός αριθµός προερχόταν από τη Ρόδο, τη Λέρο, την Κω και την Κάρπαθο.
Ν. Ανδριώτης, «Η πρώτη προσφυγιά – Ελληνικές προσφυγικές µετακινήσεις, 1906- 1922», Ιστορία του Νέου Ελληνισµού, τ.6, σ.98-99.
Το σύστημα διορισμών ή ο μεγάλος αριθμός των αδιόριστων εκπαιδευτικών είναι το κύριο πρόβλημα, και ποιο από τα δύο επηρεάζει το άλλο; Και ενώ είναι κοινά αντιληπτό ότι η διογκωμένη αδιοριστία είναι η πηγή του σχετικού προβλήματος και ότι δεν υπάρχει κανένα λυτρωτικό σύστημα στον τρόπο διορισμού, η μάχη γίνεται γύρω από το τεχνικό ζήτημα και το οποίο σε κάθε περίπτωση αφορά τους διορισμούς των πρώτων χιλιάδων των αναπληρωτών και αδιόριστων εκπαιδευτικών αφήνοντας έξω από τη σχετική συζήτηση τις δεκάδες χιλιάδες που ακολουθούν…
Υπάρχει βέβαια αιτιολογία που οφείλεται στο άγχος και στο σχεδιασμό ζωής δεκάδων χιλιάδων εκπαιδευτικών αλλά και στην έλλειψη διορισμών επί μια δεκαετία, που διόγκωσε το σχετικό πρόβλημα. Ποια είναι όμως τα αγκάθια στο πρόβλημα των διορισμών των εκπαιδευτικών;
Ο αριθμός των αναπληρωτών και αδιόριστων εκπαιδευτικών δεν είναι διαχειρίσιμος. Τα μνημονιακά μέτρα – με πρώτο το ζήτημα του συνταξιοδοτικού και στα οποία δεν γίνεται καμιά αναφορά ούτε από τον ΣΥ.ΡΙΖ.Α. που κατά τα άλλα πανηγυρίζει (!) μόνος αυτός με τους ΑΝ.ΕΛ. για το τέλος των μνημονίων – είναι όλα υπαρκτά και θα απαιτηθεί αγώνας για να αρθούν. Η ορατή πλέον και στην εκπαίδευση επιρροή του δημογραφικού προβλήματος θα παίξει σημαντικό ρόλο στα επόμενα αρκετά χρόνια. Αυτές οι δύο συνθήκες δεν επιτρέπουν αισιοδοξία. Και δεν νομίζω ότι προσφέρουν τίποτα ουσιαστικό οι μεγαλόσχημες κορώνες περί διορισμού όλων όσων έχουν εργαστεί μέχρι τώρα στο σχολείο δηλαδή για πάνω από 100.000 εκπαιδευτικούς. Αντίθετα προκαλούν υπερβολικές προσδοκίες χωρίς αντίκρισμα και επιτείνουν το όλο πρόβλημα…
Θεωρώ ότι η μέχρι προ της κρίσης περίοδος – κατά την οποία όλες οι σχολές που δημιουργούν εκπαιδευτικούς και οι οποίοι στη συνέχεια είχαν όλοι προοπτική του διορισμού στα σχολεία -, έχει λήξει για το ορατό μέλλον της εκπαίδευσης. Ως εκ τούτου, οι πτυχιούχοι των σχετικών σχολών θα πρέπει να αναζητήσουν και άλλες εναλλακτικές λύσεις. Για άλλους πτυχιούχους (π.χ. του Πολυτεχνείου…) είναι σχετικά πιο εύκολα και για άλλους (π.χ. των κοινωνικών επιστημών ή της Θεολογίας) είναι πιο δύσκολη. Γνώμη μου είναι ότι τα όποια μεταπτυχιακά αναπτύσσονται δεν μπορούν να είναι μονομερώς προσανατολισμένα προς το χώρο της εκπαίδευσης αλλά πρέπει να στραφούν και προς άλλες επαγγελματικές κατευθύνσεις.
Ποιο είναι το μίγμα των κριτηρίων του συστήματος διορισμού; Εδώ έχουν τεθεί – πέραν του πτυχίου – η προϋπηρεσία, τα κοινωνικά κριτήρια και τα ακαδημαϊκά προσόντα. Επ’ αυτού, οι ομοσπονδίες των εκπαιδευτικών αποκλείουν τα ακαδημαϊκά προσόντα. Είναι ωστόσο δύσκολο να παρακαμφθούν για το λόγο ότι έχει ήδη αναπτυχθεί η πρακτική τους, έχουν δημιουργηθεί συμφέροντα και παράλληλα προστίθεται η λογική ότι αυτά θα ωφελήσουν την εκπαίδευση και το σχολείο. Ο αντίλογος εδώ είναι ισχυρός. Ένας αναπληρωτής χρειάζεται χρήματα για την απόκτηση μεταπτυχιακού ή διδακτορικού τίτλου – που δεν τα βρίσκει προφανώς εύκολα – και επιλέγει να κάνει προϋπηρεσία για να βρεθεί σε όσο το δυνατόν καλύτερη θέση στον πίνακα της αναπλήρωσης.
Αναπτύσσεται επίσης προβληματισμός αν αυτά θα πρέπει να προσμετρώνται όχι μόνο στο διορισμό αλλά και στη μετέπειτα εξέλιξη των εκπαιδευτικών ανατρέποντας την παραδοσιακή εξέλιξη, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα εκείνου της κατοχής του διδακτορικού το οποίο συνεργεί στην απόκτηση 6 βαθμολογικών κλιμακίων. Ανάλογη προβληματική παρατηρείται και στην εξέλιξη – και όχι εκείνης του διορισμού που γίνεται γενικά αποδεκτή – των εκπαιδευτικών με τα κοινωνικά κριτήρια. Πάντως, η υπερβολική και η συνεχής προσμέτρηση των πρόσθετων κριτηρίων δημιουργεί προβλήματα, αφού απομειώνει κατά πολύ τα βασικά στοιχεία διορισμού και εξέλιξης. Και έτσι ένας / μια εκπαιδευτικός που έχει μόνο το πτυχίο του / της και δεν έχει παντρευτεί «δεν έχει στον ήλιο μοίρα».
Προφανώς ο προβληματισμός μου είναι σχετικός και κατατίθεται για την ανάπτυξη σχετικού διαλόγου. Θεωρώ όμως ότι το πιο σημαντικό σημείο είναι το εξής. Η αδιοριστία των εκπαιδευτικών δεν λύνεται με κανένα σύστημα αλλά μπορεί να αντιμετωπιστεί εν μέρει και πάντως προοπτικά με την ανάπτυξη της πολιτιστικής και μορφωτικής λειτουργίας των σχολείων και με την άρση των περιοριστικών μέτρων των μνημονίων.
“Δημιουργικός Λογοτεχνικός Λόγος στο σύγχρονο σχολείο: Αναζητώντας μια διαφορετική σχέση με την τέχνη του Λόγου στη σχολική τάξη“: Επιστημονική-Επιμορφωτική Συνάντηση Διαλόγου και Κριτικής
Όλοι ονειρευόμαστε, όλοι νοσταλγούμε (χωρίς να την έχουμε καν βιώσει!) αυτή την εικόνα, γιατί ξέρουμε ότι στη ζωή υπάρχει πολύ σκοτάδι, ότι το φως δεν είναι παντού, ότι η ιστορία του ανθρώπου δεν έχει φτάσει ακόμα στο βασίλειο της πνευματικής και της κοινωνικής ελευθερίας και της καθολικής χειραφέτησής μας.
Ένα σπιτάκι φτωχικό στη μέση του πουθενά στο βαθύ σκοτάδι της βαρυχειμωνιάς – στο οποίο λάμπει αμυδρό φως – είναι αρχέτυπο, εικόνα – σύμβολο, εικόνα παραμυθένια μα και ονειρεμένο όνειρο. Και θέλουμε να περπατήσουμε προς τα εκεί, να βρούμε το λιγοστό φως που φωτίζει όλο το ταπεινό σπιτάκι, για να αποδιώξει το έξω σκοτάδι…
«Και το ελάχιστο φως Θέλει ν’ αφήνει ένα μικρό φως πίσω του είτε μπαίνοντας στο σπίτι του είτε βγαίνοντας, είτε περπατώντας στην πόλη ή και στην έρημο ακόμη». (Νικηφόρος Βρεττάκος)
Και είναι το φως αυτό πιο φωτεινό – όχι γιατί διώχνει το σκοτάδι αλλά γιατί καταδεικνύει την πορεία που πρέπει να βρούμε και να ακολουθήσουμε. Γιατί γεμάτη σκοτάδι είναι η πορεία μας πάνω στη Γη. Αρρώστιες, έχθρες, μίση, φτώχεια, ανέχεια, χειραγωγήσεις, εξουσίες, καταπιέσεις, ταπεινώσεις, εξαθλιώσεις είναι σκοτεινά στοιχειά που διαμορφώνουν μαύρο στερέωμα στο κοινωνικό και στο πολιτισμικό μας Σύμπαν και μας περιμένουν πριν ακόμα γεννηθούμε. Και πρέπει να ανοίξουμε το δρόμο, που οδηγεί πάντα στο φως και να τον διαβούμε με γνώση και συναίσθημα, με θέληση και δύναμη, με όνειρο και πάθος!
Και είναι το φως μες στο σκοτάδι παρηγοριά ότι δεν έχει χαθεί η ελπίδα, ότι υπάρχει διέξοδος για να αναζητηθεί το φως, ότι μπορούμε να βρούμε ξέφωτο και να νιώσουμε την πληρότητα της ψυχής μας. Είναι το φως που μας γλυκαίνει τη ματιά και την καρδιά εκεί στου χωριού μας του ορίζοντα το ηλιοβασίλεμα και το κλέβουμε όσο πιο ρουφηχτά μπορούμε για να περάσουμε του σκοταδιού τη σκοτεινά και την παγωνιά.
Είναι το μονοπάτι που έχει ως οδηγό τη Γνώση και μας αποκαλύπτει τον πυρήνα της συνείδησής μας, εκεί που αναδύεται η αισθητική και η ηθική σύλληψη του εαυτού μας και του Κόσμου. Είναι το φως μέσα στο φως, που αναζητεί το βαθύτερο Νόημα της ζωής που δεν είναι άλλο από το δίπολο και αξεχώριστο σχήμα της Αγάπης και της Ομορφιάς.
Ναι, υπάρχει το φως στης τέχνης τις αναζητήσεις, στης ποίησης τις δημιουργίες και στης επιστήμης τις έρευνες και τις κατακτήσεις, στου κάθε ανθρώπου το στοχασμό σαν αναρωτιέται τα μικρά και τα μεγάλα ερωτήματα της ύπαρξής του και τα βήματα της διαδρομής του πάνω στον πλανήτη μας. Μα πιο πολύ δυνατό είναι το φως που μας οδηγεί ενάντια στην καταπίεση και στην ταπείνωση, στην ελευθερία της σκέψης μας.
Είναι ο ορίζοντας που δεν έχει τέλος και όρια, που προσδιορίζεται από την ανθρωπιά και από τον ουμανισμό. Είναι το φως που υπάρχει μέσα στον άνθρωπο! Και νιώθουμε και αγαλλιάζουμε από αυτό το σκίρτημα από μια έκφραση συμπόνιας ή συγχώρεσης, από ένα άγγιγμα του χεριού ή από ένα βλέμμα συμπάθειας. «Φως πάλι φως η ψυχή που μάχεται». (Ελύτης)
Είναι στου έρωτα τα άπειρα δημιουργήματα, στην έκρηξη του συναισθήματος που κάνει τη Μορφή της είδωλο παντοτινό, που αλλάζει τον κόσμο όλο και λούζεται το σώμα μας και η ψυχή μας μέσα στο φως, και κατοικούμε στον κόσμο της αγάπης και είναι όλα μαγεμένα και ονειρικά.
«Εικόνα ω! αναλλοίωτη Φωτοχυσία»
Ελύτης
Και έτσι δεν μας νοιάζει αν υπάρχει πολύ σκοτάδι, αν δεν έχει εισέλθει η ιστορία στο βασίλειο της ελευθερίας και αν η κοινωνία δεν έχει γίνει κοινωνία αλληλεγγύης, γιατί καθένας μας μπορεί να φτιάξει το μικροσύμπαν του μέσα από τη διαμόρφωση της προσωπικότητάς του και από την καλλιέργεια του πνεύματός του για να φωτίσει τη ζωή του και το περιβάλλον της ζωής του – αρκεί να έχει ως σηματωρούς την Αγάπη, την Ομορφιά, τη Γνώση. Τότε το φως είναι παντού.
«Έγινε σήμερα τόσο φως που οι τυφλοί καθισμένοι στις πέτρες τ’ ακούν σαν κελάηδημα».
