Μόνιμες Στήλες

1. “ΕΚΑΒΗ” ΚΑΙ ΡΗΤΟΡΙΚΗ Η Εκάβη του Ευριπίδη είναι έργο στο οποίο η ρητορική καταδικάζεται επανειλημμένα από τα χείλη της ίδιας της πρωταγωνίστριας. Ιδού τα δύο χαρακτηριστικότερα αποσπάσματα. Και τα δύο προέρχονται από ρήσεις της Εκάβης, που έχουν ως αποδέκτη τον Αγαμέμνονα:

Του Νίκου Τσούλια Οι παλιότεροι απλοί άνθρωποι του λαού αποκτώντας μια πλούσια εμπειρία από το διαρκή και συστηματικό αγώνα της τότε σκληρής ζωής τους και από την αγωνιώδη προσπάθεια για να βγουν από τη φτώχεια είχαν κατακτήσει μερικές απλές αλήθειες και ανάμεσα σ’ αυτές ήταν ο απόλυτα καθοριστικός ρόλος της μόρφωσης. Να μορφωθούν ήθελαν τα παιδιά τους και όχι να εκπαιδευτούν. Να μάθουν γράμματα, γιατί πίστευαν ότι τα γράμματα εξευγενίζουν τους ανθρώπους και έτσι μπορούν να γίνουν χρηστοί και χρήσιμοι. Η φράση «αυτός είναι μορφωμένος» δήλωνε ευθέως για αυτούς τους καιρούς ένα είδωλο ζωής!

Του Νίκου Τσούλια Μπορεί να μου ήλθε ο κόσμος ανάποδα με την αφυπηρέτησή μου – όπως πολύ σωστά λένε οι Κύπριοι εκπαιδευτικοί – και με την αναγκαστική αποδοχή της πραγματικότητας, αλλά δεν πρόκειται να δεχτώ την ανατροπή του ειδώλου μου που τεχνοτροπούσα χρόνια και χρόνια είτε στη σχολική αίθουσα είτε σε θέσεις ευθύνης του εκπαιδευτικού κινήματος.

Του Νίκου Τσούλια Η βαθιά ριζωμένη στις άπειρες πτυχές του εαυτού μας παιδικότητα ραγίζει κατά περιόδους, για παράδειγμα στις μεγάλες γιορτές, το συμπαγές εποικοδόμημα της μονότονης και «ορθολογικής» καθημερινότητας, μάς κάνει πιο οικείους, πιο ανθρώπινους. Μέσα σ’ ένα τέτοιο «ζεστό κλίμα» κάπου ξεπροβάλλει, έστω και ευκαιριακά, η εικόνα του βιβλίου είτε με τη μορφή κάποιου κλασικού ή παραδοσιακού δώρου είτε με τη μορφή του συγκυριακού διαβάσματος. Ωστόσο, η σχέση μας με το βιβλίο – σχέση που απεικονίζει ουσιαστικές πολιτιστικές αντιλήψεις μας – είναι λειψή και αποσπασματική.

Βρισκόμαστε στο τέλος της δεκαετίας των 70s Είμαι μαθητής της β΄τάξης Λυκείου στο 1ο Λύκειο Παλαιού Φαλήρου. Το σχολείο είναι εναλλασσόμενου ωραρίου, καθότι το ημών Αρρένων εναλλάσσεται με το ποθητόν θηλέων. Καθημερινώς ατενίζαμεν τας γάμπας των κορασίδων ενδεδυμένας με τας Ελληνοχριστιανικάς μπλε στολάς και τα σοσόνια κατερριγμένα απαλώς υπό τους αστραγάλους. Γλαρωμένοι και χαζεμένοι επιδιώκαμεν νταλαβέρι ερωτικόν εις το λυκόφως των μεταχιπικών εποχών υπό το Καραμανλικόν μπλε και το ξενερωτικόν Αβερωφικόν ολίγον προ της Πασοκικής αλώσεως.

Στο βίντεο που ακολουθεί, το οποίο έχει διάρκεια περίπου 160 λεπτά, καταγράφεται απόσπασμα από την 3η Ομαδική Συμβουλευτική Συνάντηση (ΟΣΣ) της Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ 31: Αρχαίο Ελληνικό Θέατρο του Ανοικτού Πανεπιστημίου Κύπρου (Πρόγραμμα “Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό”. Βασικό αντικείμενο της 3ης ΟΣΣ ήταν η εισαγωγή στον Ευριπίδη και ειδικά στην τραγωδία Εκάβη.