Προμηθεύς:Ο ευργέτης της ανθρωπότητας και ο υποτιμημένος θεός
Μιχαὴλ Ἀλεξανδρῆς
Ὁ Προμηθεὺς ἀναμφίβολα εἶναι ὁ πρῶτος εὐεργέτης τῆς ἀνθρωπότητας, διότι δώρισε στὸν ἄνθρωπο τὸ πῦρ, μὲ τὸ ὁποῖο ὄχι μόνο σώθηκε τὸ ἀνθρώπινο εἶδος ἀλλὰ καὶ δημιουργήθηκε πολιτισμός, ὁ πολιτισμὸς τῆς φωτιᾶς ποὺ συνεχίζεται καὶ σήμερα. Γι' αὐτὴ τὴν ἀνθρωπιστικὴ πράξη του τιμωρήθηκε ἀπὸ τοὺς θεοὺς καὶ δέθηκε στὸν Καύκασο. Ὅμως, οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες δὲν τοῦ ἀναγώρισαν μὲ τιμὲς τὸ μέγεθος τῆς προσφορᾶς του (πλὴν μιᾶς ἀσήμαντης ἑορτῆς ἐκ μέρους τῶν Ἀθηναίων).
Koρινθιακά
Χρήστος Κ. Τσαγγάλης
Το δεύτερο μέρος της κορινθιακής επικής τριλογίας που αποδίδεται στον Κορίνθιο ποιητή Εύμηλο αποτελείται από το έπος Κορινθιακά. Αν και ο τίτλος του ποιήματος (μαρτυρημένος άπαξ από τον Παυσανία) μοιάζει επηρεασμένος από μεταγενέστερες, σε πεζό λόγο περιγραφές της ιστορίας και μυθολογίας μιας περιοχής, η σύγχρονη έρευνα τον χρησιμοποιεί συστηματικά για αυτό το απολεσθέν ευμήλειο ποίημα.
Κορινθιακό έπος: Τιτανομαχία
Χρήστος Κ. Τσαγγάλης
Ένας άλλος σημαντικός, αν και ελάχιστα γνωστός στο ευρύ κοινό, κλάδος της αρχαϊκής επικής ποίησης είναι αυτός του γενεαλογικού και αρχαιοδιφικού έπους, εμβληματική θέση στον οποίο καταλαμβ
άνει το κορινθιακό έπος και ο Εύμηλος από την Κόρινθο.
Ορφέας και ορφική λογοτεχνία
Χρήστος Κ. Τσαγγάλης
«Η μαγεία του τραγουδιού του Ορφέα γήτευσε ζώα και δέντρα. Η μαγεία του ονόματός του γοήτευσε μια πιο ανυπότακτη ακολουθία, ένα ετερόκλητο πλήθος από ρομαντικούς και μυστικιστές, αγύρτες και ποιητίσκους, ζαλισμένους φιλοσόφους και αποπροσανατολισμένους φιλολόγους». Με αυτά τα λόγια αρχίζει το κλασικό βιβλίο The Orphic Poems του M.L. West (Οξφόρδη 1983), που έθεσε (όπως και πολλά άλλα έργα αυτού του εμπνευσμένου κλασικού φιλολόγου) σε νέες βάσεις τη μελέτη της ορφικής λογοτεχνίας.
Σαλμωνεύς:Υβριστής ή αμύνων
Πρῶτος ὁ Ἡσίοδος (Fragmenta, 19) παραδίδει τὸ γενεαολογικὸ δένδρο τοῦ περὶ οὗ ὁ λόγος: υἱὸς τοῦ Ἕλληνος ἦτο καὶ ὁ Αἴολος, ἐκ τοῦ ὁποίου ἐγεννήθησαν «θεμιστοπόλοι» (=ἀπονέμοντες τὸ δίκαιον) βασιλεῖς, ὁ Κρηθεύς, ὁ Ἀθάμας, ὁ Σίσυφος ὁ αἰολομήτης (= πλήρης ποικίλων δόλων), ὁ Σαλμωνεὺς ὁ ἄδικος καὶ ὁ Περιήρης ὁ ὑπέρθυμος (= μεγαλόψυχος). Αὐτὸν τὸν μῦθο πραγματεύεται καὶ ὁ Εὐριπίδης (fragmenta, 14) μὲ τὴν παρατήρηση ὅτι δὲν μνημονεύει τὸν Περιήρη, ἀλλὰ περὶ τοῦ Σαλμωνέως ῥητῶς λέγει «ἐπ’ Ἀλφειοῦ ῥοαῖς θεοῦ μανεὶς ἔρριψεν Σαλμωνεὺς φλόγα».
Γιὰ τὸν ἴδιο μῦθο περὶ τοῦ Σαλμωνέως διαλαμβάνει διὰ μακρῶν ὁ Διόδωρος ὁ Σικελιώτης σὲ δύο βιβλία τοῦ ἔργου του. Στὸ πρῶτο γράφει καὶ γιὰ τὴν Τυρώ, ἐνῶ στὸ δεύτερο ἐκθέτει τὰ τῆς ἀσεβείας τοῦ Σαλμωνέως καὶ τὰ ἀποτελέσματά της:
