Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Β´ Λυκείου:Brain drain(Κριτήριο αξιολόγησης)

Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Β´ Λυκείου: Brain drain(Κριτήριο αξιολόγησης)

Κείμενο 1

[Ο Κωνσταντίνος Δασκαλάκης μιλά για τον επαγγελματικό του προσανατολισμό]

Το παρακάτω κείμενο, διασκευασμένο για τις ανάγκες της εξέτασης, αποτελεί απόσπασμα της συνέντευξης που έδωσε στις 6/10/2018 ο διακεκριμένος Έλληνας επιστήμονας, καθηγητής στο ΜΙΤ, Κωνσταντίνος Δασκαλάκης στο Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων.

 

–Μερικοί νομίζουν ότι είσαι καθαρά θεωρητικός μαθηματικός. […] Είσαι και μαθηματικός και μηχανικός και οικονομολόγος. Εσύ πώς αυτοπροσδιορίζεις τον εαυτό σου;

Πάντα με ενδιέφεραν τα μαθηματικά, αλλά και οι υπολογιστές και μπήκα στη Σχολή αυτή του Πολυτεχνείου, γιατί μπορούσα να ακολουθήσω και τα δύο μου ενδιαφέροντα. Τελικά, αφιερώθηκα σε μια πτυχή της επιστήμης των υπολογιστών, που έχει να κάνει με τα μαθηματικά θεμέλια του υπολογισμού. Η περιοχή μου, για την ακρίβεια, λέγεται θεωρητική πληροφορική. Οι αλγόριθμοι είναι μια οπτική γωνία με την οποία μπορείς να μελετήσεις πολλές πτυχές του κόσμου. Έτσι, βρέθηκα να μελετάω και οικονομικά συστήματα και, πιο πρόσφατα, συστήματα που προσπαθούν να επιτελέσουν νοητικές διεργασίες παρόμοιες με αυτές του ανθρώπου. […]

-Θα συμβούλευες ένα νέο παιδί να γίνει μαθηματικός, να ασχοληθεί με την πληροφορική ή να γίνει μηχανικός;

Η γνώμη μου πάντα ήταν ότι πρέπει να κάνεις κάτι που σε ενδιαφέρει πραγματικά, ασχέτως με το τι σου λένε οι άλλοι, διότι μόνο τότε θα κάνεις κάτι ενδιαφέρον. Όπως είπα και πριν, ο εγκέφαλός μας πρέπει να χρησιμοποιείται για δημιουργικές και μη τετριμμένες εργασίες. Νομίζω ότι μόνο αν έχεις πάθος και πραγματικό ενδιαφέρον για κάτι θα χρησιμοποιήσεις το μυαλό σου με τον τρόπο που τού αρμόζει. Θα συμβούλευα, λοιπόν, για να απαντήσω ευθέως και στην ερώτηση, ναι, εφόσον έχει πάθος για τα μαθηματικά, να το κάνει.

–Έχεις κάποια αίσθηση εάν το φαινόμενο της «διαρροής εγκεφάλων», το brain drain όπως είναι γνωστό διεθνώς, έχει τα τελευταία χρόνια αλλάξει, αν έχει υπάρξει κάποια αναστροφή;

Από την αρχή της κρίσης και μετά έχει σίγουρα ενταθεί το φαινόμενο της διαρροής εγκεφάλων και είναι πολύ λογικό. Το εκπαιδευμένο εργατικό δυναμικό της χώρας δεν μπορεί να απασχοληθεί μέσα στη χώρα. Όταν έφυγα εγώ το 2004, δεν συνέβαινε αυτό, δηλαδή πολλοί από τους συμφοιτητές μου μείνανε εδώ, διότι ήταν εποχή προ Ολυμπιακών Αγώνων, υπήρχε μια άνοδος της ελληνικής οικονομίας, ίσως ψευδεπίγραφη απ’ ό,τι φαίνεται, αλλά εν πάση περιπτώσει υπήρχε μεγάλη δυνατότητα για απασχόληση μέσα στη χώρα. Πλέον αυτό το παραμύθι έχει ξεχαστεί και, αν έχεις μια κατάρτιση, είναι δύσκολο να μείνεις μέσα, γιατί θα πρέπει να παλέψεις, και πολύ πιο εύκολο, γιατί υπάρχουν πολλές ευκαιρίες, να βγεις εκτός (της χώρας).

 

Κείμενο 2

Για την περηφάνεια

Το κείμενο είναι απόσπασμα από το ομώνυμο διήγημα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, το οποίο δημοσιεύτηκε το 1899. Αντλήθηκε από τον ιστότοπο της Εταιρείας Παπαδιαμαντικών Σπουδών https://www.papadiamantis.net

 

[…] Ηγάπησεν, απεγοητεύθη, εψεύσθη. Εκείνη, ή μάλλον η μητέρα της, δεν τον είχε θελήσει. Η κόρη υπανδρεύθη αλλού. Τώρα ο άτυχος, ο γυιός της χήρας, εκοιμάτο ύπνον διπλούν παρά την όχθην του «οἴνοπος» πόντου[1]. Δεν τον είχε πνίξει ακόμα η μητρυιά του, η θάλασσα. Επνίγετο καθημερινώς εις τον πυθμένα του ποτηρίου. […]

― Αχ! παιδάκι μου, πώς έγινες έτσι-δα, παιδί μου;… Νίκο! Νίκο! εγώ είμαι· δεν ακούς;

― Θα πουντιάσῃς[2], παιδί μου. Δεν ξέρεις να ᾽ρθης στο σπίτι να κοιμηθής; Πώς έγινες έτσι!… κ᾽ εξεχώρισες από τον κόσμο… Και δεν έχω πρόσωπο… και μ᾽ άφησες παραπονεμένη, ντροπιασμένη, σαν να έκαμα καμμιάν πομπή[3]. Μάγια σου ᾽χουν καμωμένα… που να όψωνται εν ημέρα κρίσεως!… Μάννα είμ᾽ εγώ; Τι βύζαινα εγώ; τι κοίμιζα; τι μέρωνα[4]; […] Δεν αγροικούσες[5] να μπης στη βάρκα να κοιμηθής, μόνον έπεσες έτσι-δα στο γιαλό, στην άμμο; Έτσι σ᾽αποκοίμιζα εγώ; Ή σε είχα χαδούλη και χαδιάρη, στα μαλακά και στα πούπουλα;…

Ο νέος έβρεξε το πρόσωπόν του με το αλμυρόν νερόν και ανεκάθισεν επί της άμμου. Ησθάνετο βαθείαν συγκίνησιν, αλλά δεν ήθελε να προδοθή.

― Άιντε… σύρε σπίτι σου, γριά… δεν έχουμε τίποτε μεταξύ μας… ούτε πάρσιμο ούτε δόσιμο… δεν ξέρω εγώ τι βύζαινες, τι κοίμιζες, τι κούναες… εσύ το ξέρεις, γρια-Ουρανιά.[…]

Μαζώξου στο σπίτι σου, γριά, μη σου κολλήσουν καμμιά αβανιά[6], τώρα στα γεροντάματα… και πουν πως εβγήκες τάχα σε κακή στράτα. […]

 

ΘΕΜΑΤΑ

 

ΘΕΜΑ 1 (μονάδες 35)

 

1ο υποερώτημα (μονάδες 10)

Να επαληθεύσεις ή να διαψεύσεις, με βάση το Κειμένo 1, τις παρακάτω προτάσεις, γράφοντας στο φύλλο σου δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση τη λέξη Σωστό ή Λάθος:

1. Οι σπουδές του Δασκαλάκη στο Πολυτεχνείο συνδύαζαν το ενδιαφέρον του για τα μαθηματικά και την πληροφορική.
2. Ο συνεντευξιαζόμενος προτρέπει τους νέους να έχουν πάθος για τα μαθηματικά.
3. Στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια υπάρχουν πολλές ευκαιρίες απασχόλησης για καταρτισμένους νέους.
4. Την περίοδο πριν τους Ολυμπιακούς αγώνες υπήρχε αναμφίβολα, σύμφωνα με τον Δασκαλάκη, ουσιαστική οικονομική ανάπτυξη.
5. Ο συνεντευξιαζόμενος θεωρεί αναμενόμενο το φαινόμενο της διαρροής εγκεφάλων.

Μονάδες 10

2ο υποερώτημα (μονάδες 10)

για την ακρίβεια, πιο πρόσφατα: Να εξηγήσεις με ποιον τρόπο οι παραπάνω φράσεις συμβάλλουν στη συνοχή του λόγου στην πρώτη παράγραφο του Κειμένου 1.

Μονάδες 10

3ο υποερώτημα (μονάδες 15)

Στο Κείμενο 1 παρατηρούμε εναλλαγή α΄, β΄ και γ΄ ρηματικού προσώπου. Να εντοπίσεις από ένα σχετικό χωρίο (μονάδες 6) και να εξηγήσεις με συντομία ποιο επικοινωνιακό αποτέλεσμα έχει το καθένα (μονάδες 9).

Μονάδες 15

ΘΕΜΑ 2 (μονάδες 30)

Να γράψετε ένα άρθρο στην ιστοσελίδα του σχολείου σας (300-350 λέξεις) διατυπώνοντας τις απόψεις σας σχετικά με τους λόγους που προκαλούν τη φυγή των νέων επιστημόνων(brain drain) στο εξωτερικό καθώς και τις επιπτώσεις που έχει το φαινόμενο αυτό για τη χώρα μας.

Μονάδες 30

 

ΘΕΜΑ 3 (μονάδες 20)

 

Να εντοπίσεις στο Κείμενο 2 τρία σχήματα λόγου και να σχολιάσεις τη λειτουργία τους.

Μονάδες 20

 

ΘΕΜΑ 4 (μονάδες 15)

Πώς ερμηνεύεις τη στάση της μητέρας απέναντι στον γιο της; Τι σκέψεις ή/ και συναισθήματα σου προκαλεί η στάση της; Να αναπτύξεις την απάντησή σου σε περίπου 120- 150 λέξεις, τεκμηριώνοντάς την με συγκεκριμένες αναφορές στο Κείμενο 2.

Μονάδες 15

[1] κρασάτο πέλαγος (φράση από τον Όμηρο)

[2] πουντιάζω: κρυώνω (ιδιωματισμός)

[3] πομπή: διασυρμός, κάτι ντροπιαστικό που θέλει να κρύψει το άτομο

[4] ημερώνω: προσπαθώ να ηρεμήσω κάποιον, κατασιγάζω, καταπραΰνω

[5] εδώ σημαίνει: καταλάβαινες

[6] άδικη κατηγορία· συκοφαντία, κακολογία.

«Το/τα θέμα/τα προέρχεται και αντλήθηκε/αν από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας που αναπτύχθηκε (MIS5070818-Tράπεζα θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Γενικό Λύκειο-ΕΠΑΛ) και είναι διαδικτυακά στο δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) στη διεύθυνση (http://iep.edu.gr/el/trapeza-thematon-arxiki-selida)».

Ακολουθείστε μας και στο Tik Tok