Νεοελληνική Γλώσσα Γ´ Γυμνασίου: Επαναληπτικές ασκήσεις (Ενότητες 1-5)
Να αναγνωρίσετε τις δευτερεύουσες προτάσεις και να προσδιορίσετε τον συντακτικό τους ρόλο.
- Είναι φανερό ότι δεν διάβασε καθόλου για τις εξετάσεις.
- Ο διευθυντής μάς ρώτησε πότε θα παραδώσουμε το τελικό project.
- Φοβάμαι μήπως αποκλειστούμε στα ορεινά χωριά λόγω της κακοκαιρίας.
- Είχε μόνο μία επιθυμία, να ταξιδέψει σε όλο τον κόσμο.
- Έτρεχε γρήγορα στον σταθμό για να προλάβει το τελευταίο τρένο της γραμμής.
- Δεν ήξερε αν έπρεπε να του πει την πάσα αλήθεια εκείνη τη στιγμή.
- Επειδή χάλασε το αυτοκίνητο, αναγκαστήκαμε να πάρουμε ταξί.
- Μας εξέπληξε το γεγονός ότι εμφανίστηκε στη γιορτή χωρίς να τον καλέσει κανείς.
- Πρόσεχε καλά μην πέσεις και χτυπήσεις στα χαλάσματα.
- Θέλω πολύ να μου εξηγήσεις πώς λειτουργεί αυτή η νέα εφαρμογή.
- Καθυστέρησε να έρθει στο ραντεβού, διότι είχε απίστευτη κίνηση στους κεντρικούς δρόμους.
- Του έδωσα τον χάρτη προκειμένου να βρει εύκολα το ξενοδοχείο.
- Φημολογείται έντονα ότι η εταιρεία θα κάνει νέες προσλήψεις τον επόμενο μήνα.
- Ανησυχώ μήπως ξέχασα τον θερμοσίφωνα ανοιχτό φεύγοντας από το σπίτι.
- Μας απαγόρευσαν να πλησιάσουμε την περιοχή λόγω των αστυνομικών μέτρων.
- Αναρωτιέμαι ποιος άφησε αυτή την ανθοδέσμη έξω από την πόρτα μου.
- Μάζευε χρήματα από το καλοκαίρι, για να αγοράσει καινούριο υπολογιστή.
- Μου εξέφρασε έναν μεγάλο φόβο, μήπως δεν καταφέρει να περάσει το μάθημα.
- Μιας και τελειώσαμε νωρίς τη δουλειά, πάμε να πιούμε έναν καφέ;
- Αποφάσισε να γραφτεί στο γυμναστήριο για να βελτιώσει τη φυσική του κατάσταση.
- Λέγεται ότι ο καιρός θα χαλάσει απότομα από το βράδυ.
- Κανείς δεν γνωρίζει πού κρύφτηκε ο ένοχος μετά τη ληστεία.
- Είχε τρομάξει με την ιδέα ότι μπορεί να χάσει τη δουλειά του.
- Σε παρακαλώ να με πάρεις τηλέφωνο μόλις φτάσεις στον προορισμό σου.
- Καθώς δεν είχαμε άλλη επιλογή, δεχτήκαμε τους όρους της συμφωνίας.
Να αναγνωρίσετε πού έχουμε κυριολεξία και μεταφορά στα παρακάτω παραδείγματα:
- Η γιαγιά έβαλε ξύλα στη φωτιά για να ζεσταθεί το δωμάτιο.
- Μην του δίνεις σημασία, πετάει στα σύννεφα από το πρωί.
- Ο διευθυντής έβγαλε καπνούς όταν έμαθε για το λάθος στο συμβόλαιο.
- Προσπάθησε να χρυσώσει το χάπι μετά την αποτυχία του, αλλά δεν τα κατάφερε.
- Ο γιατρός τού συνέστησε να παίρνει ένα χάπι κάθε πρωί με το φαγητό.
- Πρόσεχε πώς μιλάς, γιατί οι κουβέντες σου στάζουν φαρμάκι.
- Η νοσοκόμα γέμισε τη σύριγγα με το φάρμακο που έγραψε ο γιατρός.
- Μην του έχεις εμπιστοσύνη, είναι ένας άνθρωπος με πέτρινη καρδιά.
- Οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν μια πέτρινη γέφυρα του 18ου αιώνα.
- Μας υποδέχτηκαν με ένα παγωμένο βλέμμα που μας έκανε να νιώσουμε άβολα.
- Το χειμώνα το νερό στη λίμνη είναι παγωμένο.
- Τα λόγια της μητέρας του έπληξαν την καρδιά του και τον στενοχώρησαν.
- Ο αθλητής ένιωσε έναν έντονο πόνο στην καρδιά κατά τη διάρκεια του αγώνα.
- Μην ανακατεύεσαι στις δουλειές τους και ρίχνεις λάδι στη φωτιά.
- Καθώς μαγείρευε, της έπεσε λάδι στο πάτωμα και γλίστρησε
Να αναγνωρίσετε αν ο τρόπος σύνδεσης των προτάσεων σε κάθε παράδειγμα είναι παρατακτική σύνδεση, υποτακτική σύνδεση ή ασύνδετο σχήμα.
- Ο ήλιος ανέτειλε, τα πουλιά άρχισαν να κελαηδούν, η φύση ξύπνησε.
- Θέλω να πάω εκδρομή, αλλά ο καιρός είναι πολύ βροχερός.
- Μόλις έφτασε στο σπίτι, κάθισε αμέσως να ξεκουραστεί.
- Μπήκε στο δωμάτιο, άνοιξε το παράθυρο, κοίταξε έξω τον δρόμο.
- Δεν ήρθε στο πάρτι, επειδή ήταν κουρασμένος από τη δουλειά.
- Ή θα διαβάσεις τα μαθήματά σου ή θα πάμε μια βόλτα στο πάρκο.
- Αν και προσπάθησε πολύ, δεν κατάφερε να τερματίσει στον αγώνα.
- Το παιδί έκλαιγε, φώναζε, ζητούσε επίμονα τη μητέρα του.
- Το φαγητό ήταν νόστιμο, όμως δεν είχα καθόλου όρεξη να φάω.
- Μου είπε ότι θα καθυστερήσει λίγο λόγω της κίνησης.
- Πλύνε τα χέρια σου και κάθισε αμέσως στο τραπέζι για φαγητό.
- Πήγε στο σούπερ μάρκετ, αγόρασε φρούτα, πλήρωσε στο ταμείο, έφυγε.
- Φόρεσε το παλτό σου, γιατί έξω κάνει απίστευτο κρύο.
- Μάζευε χρήματα για έναν χρόνο, ώστε να αγοράσει το καινούριο αυτοκίνητο.
- Ούτε τηλέφωνο μου πήρε ούτε ένα μήνυμα μου έστειλε.
- Όταν τελειώσεις τη δουλειά σου, πάρε με τηλέφωνο.
- Κοίταξε δεξιά, κοίταξε αριστερά, πέρασε προσεκτικά τον δρόμο.
- Παρόλο που έβρεχε καταρρακτωδώς, εμείς πήγαμε για τρέξιμο.
- Το εισιτήριο ήταν ακριβό, επομένως αποφασίσαμε να μην πάμε στη συναυλία.
- Φοβάμαι μήπως δεν προλάβουμε την παράσταση.
Να βρεθεί το είδος των αναφορικών προτάσεων (Επιθετικές, ελεύθερες) και να προσδιοριστεί ο συντακτικός τους ρόλος σε κάθε περίπτωση.
- Το βιβλίο που μου δάνεισες ήταν εξαιρετικά ενδιαφέρον.
- Όποιος τελειώνει πρώτος τις ασκήσεις μπορεί να βγει για διάλειμμα.
- Συνάντησα τον καθηγητή ο οποίος μας δίδασκε πέρυσι στο πανεπιστήμιο.
- Δεν μου αρέσει ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζεις τις δυσκολίες.
- Θα δώσω το βραβείο σε όποιον συγκεντρώσει τους περισσότερους πόντους.
- Η απόφαση που πήρες μάς ξάφνιασε όλους δυσάρεστα.
- Ό,τι και να πεις τώρα είναι πλέον αργά για δικαιολογίες.
- Αγόρασε ένα καινούριο αυτοκίνητο, το οποίο καίει πολύ λίγη βενζίνη.
- Όσοι ενδιαφέρονται για τη θέση πρέπει να στείλουν βιογραφικό άμεσα.
- Μας έδειξε το σπίτι όπου πέρασε τα παιδικά του χρόνια.
- Μάζεψε όσα έγγραφα βρήκε πάνω στο γραφείο και τα έβαλε στον φάκελο.
- Ο μαθητής του οποίου η εργασία βραβεύτηκε ένιωσε μεγάλη περηφάνια.
- Δεν άκουσα όσα σου είπε ο διευθυντής πριν από λίγο στο διάδρομο.
- Μου έφερε ένα γλυκό, που ήταν γεμάτο σοκολάτα και φράουλες.
- Όποιος ανακατεύεται με τα πίτουρα τον τρώνε οι κότες.
- Η πρόταση ότι θα πάμε εκδρομή έγινε δεκτή με ενθουσιασμό.
- Ήρθε ο ξάδερφος που περιμέναμε.
- Θα πάω διακοπές όπου μου αρέσει χωρίς να δίνω λογαριασμό σε κανέναν.
- Η γυναίκα που κάθεται δίπλα στο παράθυρο είναι η νέα μας γειτόνισσα.
- Ζήτησε βοήθεια από όποιον ήταν διαθέσιμος εκείνη την ώρα.
Να διακρίνετε τις παρακάτω ερωτήσεις σε ευθείες και πλάγιες:
- Πότε θα ανακοινωθούν τα αποτελέσματα των εξετάσεων;
- Ο περαστικός με ρώτησε πού βρίσκεται το πλησιέστερο φαρμακείο.
- Αναρωτιέμαι αν θα προλάβουμε το τρένο με αυτή την κίνηση.
- Θέλεις να πάμε μια βόλτα στην παραλία το απόγευμα;
- Η μητέρα ήθελε να μάθει ποιος έφαγε το τελευταίο κομμάτι κέικ.
- Γιατί δεν απαντάς στα μηνύματά μου εδώ και μέρες;
- Δεν ξέρω πώς κατάφερε να λύσει αυτό το δύσκολο πρόβλημα.
- Ποιο βιβλίο επιλέξατε τελικά για την παρουσίαση;
- Μας εξήγησε με ποιον τρόπο θα οργανώσουμε την εκδήλωση.
- Πόση ώρα χρειάζεται για να φτάσουμε στον προορισμό μας;
Να διακρίνετε τις παρακάτω ερωτήσεις ανάλογα με τη σκοπιμότητα του ομιλητή (γνήσιες, ρητορικές, ερωτήσεις προσταγής):
- Θα κλείσεις επιτέλους εκείνη την πόρτα που μπάζει κρύο;
- Ποια είναι η πρωτεύουσα της Γαλλίας;
- Ποιος θα μπορούσε ποτέ να ξεχάσει μια τέτοια τρομερή καταστροφή;
- Μπορείς να μου δώσεις το αλάτι, σε παρακαλώ;
- Υπάρχει άνθρωπος στον κόσμο που να μην θέλει να είναι ευτυχισμένος;
- Τι ώρα ξεκινάει η θεατρική παράσταση το βράδυ;
- Δεν φτάνει που άργησες, έχεις και παράπονο από πάνω;
- Θα σταματήσεις να κάνεις τόση φασαρία γιατί διαβάζω;
- Πόσο κοστίζει αυτό το ζευγάρι παπούτσια στη βιτρίνα;
- Είναι δυνατόν να πιστεύεις ακόμα αυτά τα ανυπόστατα ψέματα;
Να διακρίνετε τις παρακάτω πλάγιες ερωτηματικές προτάσεις σε ολικής και μερικής άγνοιας:
- Με ρώτησε αν θα πάω στο πάρτι του Σαββάτου.
- Δεν μας είπε πότε θα επιστρέψει από το ταξίδι του.
- Ήθελε να μάθει ποιος είχε πάρει τα κλειδιά του αυτοκινήτου.
- Αναρωτιέμαι μήπως έκανα κάποιο λάθος στους λογαριασμούς.
- Εξέταζαν αν το σχέδιο ήταν οικονομικά βιώσιμο για την εταιρεία.
- Κανείς δεν ήξερε πού κρύφτηκε ο σκύλος κατά τη διάρκεια της καταιγίδας.
- Μας ρώτησαν αν προτιμάμε καφέ ή τσάι.
- Δεν κατάλαβα γιατί θύμωσε τόσο πολύ μαζί μου.
- Πες μου πόσα χρήματα χρειάζεσαι για τα ψώνια.
- Με κοίταξε απορημένος, σαν να σκεφτόταν αν έλεγα την αλήθεια.
Να μετατρέψετε τον ευθύ σε πλάγιο λόγο στα παρακάτω παραδείγματα:
- Ο Γιώργος είπε: «Θα πάω σινεμά το βράδυ».
- Η δασκάλα μάς ρώτησε: «Διαβάσατε τα μαθήματά σας;»
- «Μην αγγίζετε τα εκθέματα!» φώναξε ο φύλακας στους επισκέπτες.
- Ο Νίκος αναρωτήθηκε: «Πού έχασα το πορτοφόλι μου;»
- «Αύριο θα έχουμε λιακάδα», είπε ο μετεωρολόγος.
- Η Μαρία μού πρότεινε: «Ας πάμε για έναν καφέ».
- Ο πατέρας μού είπε: «Πρέπει να είσαι προσεκτικός στο δρόμο».
- «Γιατί δεν με πήρες τηλέφωνο;» με ρώτησε η Ελένη.
- Οι τουρίστες ρώτησαν: «Πώς μπορούμε να πάμε στην Ακρόπολη;»
- «Μην καθυστερήσεις καθόλου», μου είπε ο αδερφός μου.
Να μετατρέψετε τον πλάγιο σε ευθύ λόγο στα παρακάτω παραδείγματα:
- Ο Γιάννης μού είπε ότι είχε τελειώσει την εργασία του.
- Η μητέρα με ρώτησε αν πεινούσα.
- Ο αστυνομικός διέταξε τον οδηγό να σταματήσει δεξιά.
- Μας ανακοίνωσαν ότι η πτήση μας θα καθυστερούσε δύο ώρες.
- Ο γιατρός μού συνέστησε να πίνω πολύ νερό.
- Η Άννα αναρωτήθηκε πότε θα τελείωνε εκείνη η δύσκολη μέρα.
- Ο φίλος μου με παρακάλεσε να του δανείσω το βιβλίο μου.
- Μας ρώτησαν πού είχαμε κλείσει ξενοδοχείο για τις διακοπές.
- Η γιαγιά είπε ότι μας είχε ετοιμάσει μια έκπληξη.
- Ο προπονητής τούς είπε ότι έπρεπε να προσπαθήσουν περισσότερο.
Να επιλέξετε το σωστό συνώνυμο για καθεμία από τις υπογραμμισμένες λέξεις των παρακάτω προτάσεων.»
- Η απόφαση του δικαστηρίου ήταν τελεσίδικη και δεν μπορούσε να αλλάξει.
α) προσωρινή
β) αμετάκλητη
γ) άδικη
- Ο διευθυντής ήταν πάντα δεκτικός σε νέες καινοτόμες ιδέες.
α) υποχωρητικός
β) αρνητικός
γ) ανοιχτός
- Οι προσπάθειές του να τον πείσει απέβησαν άκαρπες, αφού τελικά συμφώνησαν.
α) αναποτελεσματικές
β) άσκοπες
γ) κουραστικές
- Το πρόγραμμα του συνεδρίου είναι πολύ συμπυκνωμένο και πρέπει να τηρηθεί ο χρόνος.
α) εκτενές
β) περιληπτικό
γ) χαλαρό
- Η ξαφνική νεροποντή προκάλεσε ανυπολόγιστες ζημιές στις καλλιέργειες.
α) τεράστιες
β) μηδαμινές
γ) αναμενόμενες
- Μετά από πολλές ώρες συζήτησης, η κατάσταση παρέμενε ρευστή.
α) σταθερή
β) ξεκάθαρη
γ) αβέβαιη
- Ο συγγραφέας χρησιμοποίησε μια γλαφυρή γλώσσα που καθήλωσε τους αναγνώστες.
α) ζωντανή
β) δυσνόητη
γ) απλοϊκή
- Προσπάθησε να κρατήσει μια ουδέτερη στάση στη διαμάχη των φίλων του.
α) μεροληπτική
β) αμερόληπτη
γ) επιθετική
- Η παρέμβαση του πυροσβέστη ήταν σωτήρια για τον εγκλωβισμένο οδηγό.
α) καταστροφική
β) ευεργετική
γ) καθυστερημένη
Να επιλέξετε το σωστό αντώνυμο για καθεμία από τις υπογραμμισμένες λέξεις των παρακάτω προτάσεων.»
- Η στάση του απέναντι στους ξένους ήταν ιδιαίτερα δεκτική και φιλική.
α) φιλόξενη
β) εχθρική
γ) αδιάφορη
- Το κλίμα ανάμεσα στους δύο συνεργάτες έγινε ξαφνικά πολύ τεταμένο.
α) ήρεμο
β) εκρηκτικό
γ) ψυχρό
- Ο νεαρός δικηγόρος αποδείχθηκε εξαιρετικά νωθρός στην εκτέλεση των καθηκόντων του.
α) τεμπέλης
β) δραστήριος
γ) αργός
- Η ομιλία του καθηγητή ήταν περιεκτική και κράτησε αμείωτο το ενδιαφέρον μας.
α) σύντομη
β) φλύαρη
γ) ουσιαστική
- Η οικονομική κρίση έπληξε τη μέχρι πρότινος ανθούσα επιχείρησή του.
α) παρακμάζουσα
β) κερδοφόρα
γ) αναπτυσσόμενη
- Η βοήθεια που μας προσέφεραν αποδείχθηκε μηδαμινή για τις ανάγκες μας.
α) ασήμαντη
β) πολύτιμη
γ) ελάχιστη
- Ο ηθοποιός προτίμησε να κρατήσει την προσωπική του ζωή κρυφή από τα φώτα της δημοσιότητας.
α) φανερή
β) μυστική
γ) σκοτεινή
- Οι απόψεις των δύο πολιτικών για την παιδεία ήταν τελείως αντικρουόμενες.
α) αντίθετες
β) ταυτόσημες
γ) διαφορετικές
- Το δικαστήριο έκρινε πως οι ενέργειές του ήταν σκόπιμες και τον καταδίκασε.
α) ηθελημένες
β) προσχεδιασμένες
γ) τυχαίες
Ακολουθείστε μας και στο Tik Tok
