Ξέρω πολύ καλά πως αισθάνεστε, πως δεν είστε απλά έπιπλα σαν τα άλλα και η δική σας λειτουργικότητα είναι ξεχωριστή και περηφανεύεστε για αυτή, πως έχετε σηκωμένο το ανάστημά σας μέχρι πάνω και κάθεστε περήφανες και καμαρωτές, πως παρακολουθείτε τα πνευματικά δρώμενα του σπιτιού μας…
Ξέρω πότε είστε δυσαρεστημένες και πότε ευχαριστημένες. Βοηθητικός είναι ο ρόλος σας, για το περιεχόμενό σας νοιάζεστε και αγωνιάτε. Ενοχλείστε αν δεν έρχομαι συχνά – πυκνά για να αφαιρώ και να προσθέτω βιβλία, αν δεν σας κοιτάζω διαρκώς και δεν στοχάζομαι για τον πλούτο σας, αν περνάω από δίπλα σας χωρίς να νιώθω κάποιο σκίρτημα συναισθήματος, κάποια αίσθηση ασφάλειας και χαράς.
Έχω συνειδητοποιήσει απόλυτα το νήμα που σας συνδέει με τους μεγάλους ναούς του πνεύματος. Εικονοστάσια είστε και εσείς και οι δικές σας εικόνες είναι εικόνες αγίων της Γης και όχι του Ουρανού, είναι παραστάσεις και τελετουργίες του ορθολογισμού, της τέχνης, της έρευνας, της επιστήμης, του πολιτισμού. Έχω κατανοήσει πόσο βαθιές είναι οι ρίζες σας: στις «πρώτες βιβλιοθήκες που χρονολογούνται από την 3η χιλιετία π.Χ. και σήμερα χαρακτηρίζονται ακριβέστερα ως Πινακοθήκες ή Οίκοι των Πινακίδων, διότι το μέσο που χρησιμοποιούσαν για την εγχάραξη της γραφής ήταν οι πινακίδες από πηλό, που κατόπιν ψήνονταν, ώστε να σταθεροποιηθούν» (Ν. Τσιμά, Αυγή 24/2/2008). Δεν είστε μόνο κιβωτοί της γνώσης αλλά παράθυρα ανοιχτά στην ελευθερία του πνεύματος.
Μπορώ να είμαι αδιάφορος μπροστά στους ιερούς δεσμούς, που έχετε με την αιώνια και ασταμάτητη προσπάθεια του ανθρώπου σε κάθε γωνιά της Γης να ανοίγει δρόμους προόδου και πνευματικής καλλιέργειας; Μπορώ να μη συμμετέχω στη συνεχή δημιουργία της συλλογικής μου συνείδησης και της ενεργού συμμετοχής μου στον Κόσμο και στο τόσο όμορφο παιχνίδι της αυτογνωσίας και της ετερογνωσίας; Γιατί, πώς αλλιώς μπορώ να ερμηνεύω την πραγματικότητα, πώς μπορώ να ανοίγω το δικό μου μονοπάτι της ζωής χωρίς φως των βιβλίων σας;
«Βουβό το κάλεσμά σας», λέει ο Τσέχωφ στους «Βυσσινόκηπους», αλλά τόσους τίτλους και τόσους συγγραφείς, τόσες καταθέσεις πνεύματος και ψυχής, τόσα μηνύματα σκέψης και ελευθερίας, τόσους σπόρους προβληματισμού πού αλλού μπορώ να βρω και μάλιστα τόσο κοντά μου; Σας έχω στις καλύτερες θέσεις. Δεσπόζετε σε όλα τα δωμάτια. Σας έχω τα πιο κλασικά, τα πιο διαχρονικά, τα πιο στοχαστικά, τα πιο ερευνητικά βιβλία. Ξέρετε ότι καθημερινά παρακολουθώ τα γεννητούρια των φίλων μας και με πόση χαρά φέρνω αρκετά από αυτά στη δική σας αγκαλιά. Σας αγγίζω καθημερινά. Ανταλλάσσω μαζί σας σε καλό ρυθμό τους κοινούς μας φίλους.
Ξέρετε ότι έχω δημιουργήσει και μια άλλη γενιά βιβλιοθηκών: άυλη, ψηφιακή, που δεν πιάνουν χώρο και είναι «κάπου εκεί» στην πληροφοριόσφαιρα του διαδικτύου, που δεν είναι ορατές όπως εσείς, που φιλοξενούν εκατομμύρια βιβλία σε περίοπτη θέση:
και τα πιο σημαντικά από αυτά τα έχω και σε σκληρούς δίσκους.
Ναι, ξέρω την απάντησή σας, ότι είναι δυνάμει βιβλιοθήκες, ότι δεν έχω την αίσθηση της κατοχής των βιβλίων (που μου είναι πάθος αγιάτρευτο), ότι δεν παίζω μαζί τους και δεν τις κοιτάζω καθημερινά όπως εσάς, ότι δύσκολα διαβάζονται τα βιβλία τους και απλώς μου δίνουν την αίσθηση ότι ποτέ δεν θα ξεμείνω από βιβλία, ότι το διάβασμά μου δεν πρόκειται ποτέ να στομώσει και θα μου μείνει μέγα παράπονο ζωής: το ότι δεν θα προλάβω να διαβάσω όλα τα βιβλία που θέλω…
«Αν έχετε στην κατοχή σας μια βιβλιοθήκη και έναν κήπο, έχετε ό,τι σας είναι απαραίτητο», ισχυριζόταν ο Κικέρωνας. Κήπο η αστική ζωή δεν επιτρέπει. Έχω όμως λουλούδια, αρκετά λουλούδια. Και έτσι το παραμύθι μας τελειώνει κλασικά με το «έζησαν αυτοί καλά και εμείς καλύτερα». Γιατί έχω βιβλία και λουλούδια… Αλλά αυτό δεν είναι ομορφιά ζωής;
Με αφορμή δηλώσεις μελών της Διοίκησης του Πανεπιστημίου Κρήτης, το Ίδρυμα Νεολαίας και Διά Βίου Μάθησης διευκρινίζει τα εξής:
Ως γνωστόν, μετά την πυρκαγιά του Σεπτεμβρίου του 2018 στη Φοιτητική Εστία Ηρακλείου και κατόπιν εντολής του Υπουργού Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων κ. Κώστα Γαβρόγλου, το Ίδρυμα Νεολαίας και Διά Βίου Μάθησης ανέλαβε την ευθύνη στέγασης των 120 εστιακών φοιτητών.
Από εκείνη την στιγμή και μέχρι σήμερα, τα στελέχη του Ιδρύματος και προσωπικά ο Πρόεδρος κ. Δημήτρης Ζέρβας επιλύουν κάθε ζήτημα που προκύπτει ώστε να εξασφαλίζεται η βέλτιστη λύση στέγασης των φοιτητών.
Η συνεργασία με τη Διοίκηση του Πανεπιστημίου Κρήτης, του οποίου ιδιοκτησία είναι η Φοιτητική Εστία, είναι απαραίτητη, όπως εξάλλου και η συνεργασία με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, την τοπική κοινωνία και τους εστιακούς φοιτητές.
Θα πρέπει, όμως, να είναι ξεκάθαρο προς όλες τις κατευθύνσεις ότι οι πρωτοβουλίες που εξασφαλίζουν την καλύτερη δυνατή στέγαση των φοιτητών και δίνουν σταθερές λύσεις στο ζήτημα της διαμονής τους, λαμβάνονται από το Υπουργείο Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, που διαθέτει το σύνολο των απαραίτητων πόρων, και υλοποιούνται από το Ίδρυμα Νεολαίας και Διά Βίου Μάθησης.
Στην κατεύθυνση αυτή, διευκρινίζεται ότι το Διοικητικό Συμβούλιο του ΙΝΕΔΙΒΙΜ αποφάσισε μέχρι το τέλος της εξεταστικής περιόδου του εαρινού εξαμήνου, οι φοιτητές να παραμείνουν στα ξενοδοχεία που διαμένουν έως τώρα και από τον Σεπτέμβριο να δοθεί μια εξίσου ικανοποιητική αλλά και σταθερή λύση, καθώς μελετάται το ενδεχόμενο χορήγησης επιδόματος στέγασης στους φοιτητές, ύψους περίπου 300 ευρώ μηνιαίως για τα επόμενα ακαδημαϊκά έτη και έως την ολοκλήρωση του έργου κατασκευής των νέων φοιτητικών εστιών.
Την Πέμπτη 28 Μαρτίου ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα του πανελλήνιου μαθητικού διαγωνισμού δημιουργίας ταινίας μικρού μήκους (βίντεο) με θέμα: «Διακόσια Χρόνια από το 1821». Οι διακριθέντες/είσες μαθητές/τριες στον διαγωνισμό που διοργανώνεται για πρώτη φορά φέτος, στο πλαίσιο του επίσημου εορτασμού για την επέτειο των Διακοσίων ετών από το 1821, από τη Γενική Γραμματεία Θρησκευμάτων του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων σε συνεργασία με την Ειδική Επιτροπή Πολιτιστικής Ταυτότητας της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, θα συμμετάσχουν σε εκπαιδευτικό πρόγραμμα που περιλαμβάνει εκπαιδευτική επίσκεψη στον Μυστρά.
Κατά το σχολικό έτος 2018-2019 διαγωνίσθηκαν τριάντα τέσσερις (34) έγκυρες συμμετοχές από είκοσι τέσσερα (24) σχολεία των Περιφερειακών Διευθύνσεων Αττικής, Κεντρικής Μακεδονίας, Κρήτης, Πελοποννήσου, Δυτικής Μακεδονίας, Δυτικής Ελλάδας, Θεσσαλίας, Στερεάς Ελλάδας και Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης.
Βραβεία θα απονεμηθούν σε πέντε (5) συμμετοχές των παρακάτω σχολείων:
Συνολικά τριάντα (30) μαθητές/τριες της Γ’ Γυμνασίου θα συμμετάσχουν στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα που θα ολοκληρωθεί με την απολογιστική συνάντηση-παρουσίαση αποτελεσμάτων και τελετή απονομής βραβείων και τιμητικών επαίνων που θα πραγματοποιηθεί στο Υπουργείο Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων.
Η Γενική Γραμματεία Θρησκευμάτων συγχαίρει τους μαθητές και μαθήτριες που έλαβαν μέρος στον διαγωνισμό, τους εκπαιδευτικούς που στήριξαν αποτελεσματικά την όλη προσπάθεια και, ιδιαίτερα, τους γονείς των παιδιών.
Είναι αλήθεια ότι μία από τις σημαντικές προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα και η ελληνική οικονομία είναι η επανασύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας. Ύστερα από αλλεπάλληλες και συχνά ανεπιτυχείς προσπάθειες να προσαρμόσουμε την παιδεία στις ανάγκες του 21ου αιώνα, καταλήγουμε στην πασιφανή διαπίστωση ότι τα μεταρρυθμιστικά προγράμματα στον χώρο της εκπαίδευσης -και ιδιαίτερα της ανώτατης- δεν μπορούν παρά να λάβουν σοβαρά υπόψη τις ανάγκες της νέας οικονομίας.
Το ενδιαφέρον για τη σύνδεση του εκπαιδευτικού συστήματος με την αγορά εργασίας έχει ενισχυθεί ιδιαίτερα τα χρόνια της κρίσης, καθώς η μείωση της απασχόλησης που σημειώθηκε από το 2010 και έπειτα ενίσχυσε την αναντιστοιχία προσφοράς και ζήτησης ανθρώπινου δυναμικού και δεξιοτήτων στην ελληνική αγορά εργασίας. Η μεγάλη αύξηση της ανεργίας και η εξωτερική μετανάστευση Ελλήνων -κυρίως νέων πτυχιούχων-, καθώς και μεταναστών που είχαν εγκατασταθεί και εργάζονταν στην Ελλάδα τις τελευταίες δεκαετίες, ήταν μεταξύ των πιο άμεσων και σημαντικότερων συνεπειών της αναντιστοιχίας αυτής.
Η περιορισμένη αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού, πέρα από την όξυνση των ανισοτήτων και την υπονόμευση της κοινωνικής συνοχής που προκαλεί, περιορίζει την αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού συστήματος και την απόδοση της δημόσιας και της ιδιωτικής επένδυσης στην εκπαίδευση. Από την άλλη, τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του ανθρώπινου δυναμικού, οι γνώσεις, οι ικανότητες και οι δεξιότητές του αποτελούν σημαντικό παράγοντα για την προσέλκυση επενδύσεων, τη δημιουργία θέσεων εργασίας, την αύξηση της απασχόλησης και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας.
Ύστερα από την πολυετή κρίση που ξέσπασε το 2009, η επανασύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας αποτελεί μια από τις σημαντικότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα και η ελληνική οικονομία. Για την ανάπτυξη ενός νέου, διεθνώς ανταγωνιστικού και βιώσιμου παραγωγικού προτύπου απαιτείται η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και νέες δεξιότητες των εργαζομένων. Για την ανάπτυξη των νέων
δεξιοτήτων είναι αναγκαίες αλλαγές στη δομή και τα χαρακτηριστικά του εκπαιδευτικού συστήματος και το περιεχόμενο της παρεχόμενης εκπαίδευσης.
Η σύνδεση εκπαίδευσης και αγοράς εργασίας στη χώρα μας ήταν και παραμένει πολύ χαλαρή. Τόσο πριν από την κρίση όσο και στη διάρκειά της οι εργοδότες διατείνονται ότι ενώ μπορούν με ευκολία να βρουν ανειδίκευτη και πολύ εξειδικευμένη εργασία, έχουν δυσκολία να βρουν ενδιάμεσα στελέχη παραγωγής, κυρίως εξειδικευμένους τεχνίτες. Αν αυτό ισχύει, τότε επιβάλλεται η αναβάθμιση της ποιότητας και της ελκυστικότητας της τεχνικής εκπαίδευσης τόσο στη δευτεροβάθμια όσο και στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Αντ’ αυτού όμως παρατηρούμε μια διαρκή υποβάθμιση της δευτεροβάθμιας τεχνικής εκπαίδευσης αλλά και προσπάθεια σταδιακής εξαφάνισης της τριτοβάθμιας τεχνικής εκπαίδευσης μέσω της μετεξέλιξης των ΤΕΙ σε πανεπιστήμια. Ταυτόχρονα, θα ήταν ιδιαίτερα επιθυμητό να ενισχυθεί ο θεσμός της μαθητείας, όπου οι ακαδημαϊκές σπουδές θα συνδυάζονται με απασχόληση στον επιχειρηματικό τομέα για συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα. Παρά τα όποια δειλά βήματα, η πρόοδος που έχει επιτευχθεί σε αυτόν τον τομέα είναι πολύ μικρή και το ποσοστό των φοιτητών που συμμετέχουν σε τέτοια προγράμματα στην Ελλάδα είναι από τα χαμηλότερα στην ΕΕ.
Οι συνθήκες, λοιπόν, που έχουν διαμορφωθεί περιορίζουν σημαντικά την αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού συστήματος και την απόδοση της δημόσιας επένδυσης στην εκπαίδευση. Απαιτούν, επομένως, παρέμβαση με σκοπό τη βελτίωσή τους. Σε κάθε περίπτωση, η οικοδόμηση ενός νέου παραγωγικού προτύπου, διεθνώς ανταγωνιστικού, με εξαγωγικό προσανατολισμό και βιώσιμου σε συνθήκες οικονομικής παγκοσμιοποίησης και των τεχνολογικών μετασχηματισμών που έχουν διαμορφωθεί, δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς ριζικές αλλαγές και στο εκπαιδευτικό σύστημα, στην μεριά δηλαδή της προσφοράς δεξιοτήτων στην αγορά εργασίας. Με τις παλιές γνώσεις και δεξιότητες του ανθρώπινου δυναμικού δεν μπορεί να οικοδομηθεί το νέο παραγωγικό πρότυπο της ελληνικής οικονομίας.
Συνεπώς, για τη σύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας, τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του εκπαιδευτικού συστήματος, και της απόδοσης της δημόσιας επένδυσης στην εκπαίδευση χρειάζεται να αντιμετωπιστεί αρχικά ο αποπροσανατολισμός της ανώτατης εκπαίδευσης από την προετοιμασία των αποφοίτων για την απασχόληση στο δημόσιο τομέα στην απασχόληση στον ιδιωτικό τομέα, και ιδιαίτερα στους τομείς με εξωστρεφή εξαγωγικό προσανατολισμό. Παράλληλα σημαντικό στοίχημα που πρέπει να κερδηθεί είναι και ο αναπροσανατολισμός της μέσης λυκειακής εκπαίδευσης από τη γενική εκπαίδευση στην τεχνική – επαγγελματική εκπαίδευση, με αύξηση της ελκυστικότητάς της και της συμμετοχής των μαθητών σε αυτήν, συνδεδεμένης με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Φυσικά θα ήταν παράλειψη να μην αναφερθούμε και στην ανάγκη επανεκπαίδευσης των ανέργων αποφοίτων για την επανένταξή τους στην αγορά εργασίας.
Συμπερασματικά χρειαζόμαστε μία εθνική, συνολική, ρεαλιστική πρόταση και τα κατάλληλα εργαλεία για την εκπαίδευση και την ανάπτυξη των γνωστικών, επικοινωνιακών, ψηφιακών και υψηλής κλίμακας δεξιοτήτων των μαθητών, φοιτητών και εργαζομένων και ενσωμάτωση του ψηφιακού σχολείου στην εκπαιδευτική πρακτική. Ας ελπίσουμε ότι αυτή τη φορά δεν θα είμαστε ουραγοί, αλλά θα αναπτύξουμε τα αντανακλαστικά ώστε να προσαρμόσουμε το εκπαιδευτικό μας σύστημα και να καλλιεργήσουμε τις δεξιότητες που απαιτούνται για τη μετάβαση στη νέα πραγματικότητα, χωρίς να χάσουμε την ταυτότητά μας, και η εκπαίδευση να αποτελέσει τον κύριο μοχλό ανάπτυξης της οικονομίας μας.
«Διατάξεις για το Λύκειο και την πρόσβαση στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση» – Κείμενο που τέθηκε για διαβούλευση
Άρθρο 1
Διατάξεις για το Λύκειο και την πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση
1. Ο ν. 4186/2013 (Α΄ 193) τροποποιείται ως εξής:
α) οι παρ. 1 και 2 του άρθρου 2 αντικαθίστανται από το σχολικό έτος 2020-2021 ως εξής: «1. Η Α΄ Τάξη και η Β΄ Τάξη Γενικού Λυκείου αποτελούν τάξεις αποκλειστικά γενικής παιδείας, στις οποίες εφαρμόζεται πρόγραμμα μαθημάτων γενικής παιδείας τριάντα πέντε (35) συνολικά ωρών εβδομαδιαίως.» β) η παρ. 3 του άρθρου 2 αντικαθίσταται από το σχολικό έτος 2019-2020 ως εξής: «2. Η Γ΄ Τάξη Γενικού Λυκείου έχει μαθήματα γενικής παιδείας και προσανατολισμού τριάντα δύο (32) συνολικά διδακτικών ωρών εβδομαδιαίως. Τα μαθήματα προσανατολισμού χωρίζονται σε τέσσερεις Ομάδες (Ομάδες Μαθημάτων Προσανατολισμού): Ανθρωπιστικών Σπουδών, Θετικών Σπουδών, Σπουδών Υγείας και Σπουδών Οικονομίας και Πληροφορικής.» γ) οι παρ. 3Α, 3Β, 4 και 5 του άρθρου 2 και οι παρ. 3 έως 7 του άρθρου 3 καταργούνται από την έναρξη ισχύος του παρόντος και η παρ. 3Γ του άρθρου 2 καταργείται από το σχολικό έτος 2019-2020. δ) το άρθρο 4, όπως έχει τροποποιηθεί με τον ν. 4532/2018 (Α΄ 63) αντικαθίσταται, με έναρξη ισχύος για εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση από το ακαδημαϊκό έτος 2020- 2021, ως εξής: «Άρθρο 4 Εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Αποφοίτων Γενικού Λυκείου 1. Οι απόφοιτοι του ημερήσιου γενικού λυκείου (ΓΕ.Λ.) εισάγονται, κατά το αμέσως επόμενο ακαδημαϊκό έτος από το σχολικό έτος αποφοίτησης, στις Σχολές και τα Τμήματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ως εξής: α) μέσω εισαγωγικών εξετάσεων που διεξάγονται σε πανελλαδικό επίπεδο με θέματα από την εξεταστέα ύλη της Γ΄ τάξης ημερησίου ΓΕ.Λ., που προκύπτουν αποκλειστικά από κεντρική επιτροπή εξετάσεων (Κ.Ε.Ε.) (εφεξής «πανελλαδικές εξετάσεις») για τα «Τμήματα πρόσβασης με πανελλαδικές εξετάσεις» (ΤΠΠΕ), όπως ειδικότερα ορίζεται στην παρ. 5, β) με την επιτυχή ολοκλήρωση των απολυτηρίων εξετάσεων της Γ΄ Λυκείου στα «Τμήματα με θέσεις ελεύθερης πρόσβασης» (ΤΕΠ), με την επιφύλαξη της εξέτασης σε τυχόν απαιτούμενο ειδικό μάθημα ή πρακτική δοκιμασία, σύμφωνα με το πρώτο και δεύτερο εδάφιο της περίπτ. β΄ της παρ. 5, 2. α) Οι κάτοχοι απολυτηρίου εσπερινού ΓΕ.Λ. εισάγονται στις Σχολές και τα Τμήματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, στα οποία έχουν δικαίωμα πρόσβασης σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, σε ποσοστό θέσεων επιπλέον του αριθμού εισακτέων, το οποίο ορίζεται με απόφαση του Υπουργού Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, κατά το αμέσως επόμενο ακαδημαϊκό έτος από το σχολικό έτος αποφοίτησης ως εξής: αα) μέσω εισαγωγικών εξετάσεων που διεξάγονται σε πανελλαδικό επίπεδο με θέματα από την εξεταστέα ύλη της Γ΄ τάξης εσπερινού ΓΕ.Λ., που προκύπτουν αποκλειστικά από κεντρική επιτροπή εξετάσεων (Κ.Ε.Ε.) για τα «Τμήματα πρόσβασης με πανελλαδικές εξετάσεις» (ΤΠΠΕ), όπως ειδικότερα ορίζεται στην παρ. 5, ββ) με την επιτυχή ολοκλήρωση των απολυτηρίων εξετάσεων της Γ΄ Λυκείου στα «Τμήματα με θέσεις ελεύθερης πρόσβασης» (ΤΕΠ), με την επιφύλαξη της εξέτασης σε τυχόν απαιτούμενο ειδικό μάθημα ή πρακτική δοκιμασία, σύμφωνα με το πρώτο και δεύτερο εδάφιο της περίπτ. β΄ της παρ. 5, β) Η περίπτ. α΄ εφαρμόζεται για υποψηφίους που: αα) έχουν πλήρη φοίτηση, από την έναρξη και έως τη λήξη κάθε διδακτικού έτους, και στις τρεις τάξεις του εσπερινού ΓΕ.Λ., με την επιφύλαξη της παρ. 5 του άρθρου 75 του ν. 4589/2019 (Α΄ 13). Ως προς τους αποφοίτους του τετραετούς εσπερινού ΓΕ.Λ. εφαρμόζονται οι διατάξεις που ίσχυαν πριν από την έναρξη ισχύος του ν. 4547/2018 (Α΄ 102), ή ββ) εγγράφονται ή μετεγγράφονται στην Γ΄ τάξη του εσπερινού ΓΕ.Λ. μετά την αποφοίτησή τους από την Β΄ τάξη του ημερήσιου ΓΕ.Λ. ή στην Β΄ τάξη του εσπερινού ΓΕ.Λ. μετά την αποφοίτησή τους από την Α΄ τάξη του ημερήσιου ΓΕ.Λ., ως εργαζόμενοι από βιοποριστική ανάγκη που οφείλεται σε: ααα) θάνατο του ενός γονέα, βββ) αναπηρία του ενός γονέα, εάν ασκεί μόνος ή από κοινού με τον άλλο γονέα την επιμέλεια, σε ποσοστό άνω του 67%, ή γγ) εγγράφονται στην Γ΄ τάξη του εσπερινού ΓΕ.Λ. είτε μετά τη συμπλήρωση του 25ου έτους ηλικίας είτε λόγω ένταξης, ως εξαρτημένων ατόμων, σε πρόγραμμα απεξάρτησης που λειτουργεί κατά τις προμεσημβρινές ώρες της ημέρας, ή δδ) μετεγγράφονται από την α΄ τάξη ημερησίου ΓΕ.Λ. στην α΄ τάξη εσπερινού ΓΕ.Λ. εντός της προβλεπόμενης από τις κείμενες διατάξεις προθεσμίας για μετεγγραφή. 3. α) Τα ΤΕΠ και τα ΤΠΕΕ μεταβάλλονται κάθε ακαδημαϊκό έτος ανάλογα με τις δηλώσεις των υποψηφίων και προκύπτουν κάθε φορά ως εξής: Οι μαθητές της Β΄ Τάξης ΓΕ.Λ. που επιθυμούν να συνεχίσουν τις σπουδές τους στην τριτοβάθμια εκπαίδευση μέχρι τις τριάντα (30) Ιουνίου κάθε έτους συμπληρώνουν Α΄ δήλωση προτίμησης με περιορισμένο αριθμό προτιμήσεων Τμημάτων στα οποία επιθυμούν να εισαχθούν. Η προθεσμία υποβολής της δήλωσης και ο αριθμός προτιμήσεων ορίζονται με απόφαση του Υπουργού Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, σύμφωνα με την περίπτ. α΄ της παρ. 1 του άρθρου 13Δ. Αν το σύνολο των προτιμήσεων των υποψήφιων μαθητών για ένα Τμήμα είναι μικρότερο ή ίσο με τις διαθέσιμες θέσεις του Τμήματος αυτού για τη συγκεκριμένη κατηγορία υποψηφίων, ημερήσιων και εσπερινών ΓΕ.Λ., το Τμήμα αυτό ορίζεται για την επόμενη ακαδημαϊκή χρονιά ως «Τμήμα με θέσεις ελεύθερης πρόσβασης» (ΤΕΠ) για την οικεία κατηγορία υποψηφίων και οι θέσεις που έχουν δηλωθεί δεσμεύονται προσωρινά. Τα υπόλοιπα Τμήματα, δηλαδή εκείνα στα οποία ο αριθμός των αιτήσεων υπερβαίνει τις διαθέσιμες θέσεις που διεκδικούν οι υποψήφιοι της συγκεκριμένης κατηγορίας, είναι «Τμήματα πρόσβασης με πανελλαδικές εξετάσεις» (ΤΠΠΕ) για την οικεία κατηγορία υποψηφίων. β) Όσοι μαθητές δεν υποβάλουν την Α΄ Δήλωση προτίμησης χάνουν το δικαίωμα εισαγωγής στις Σχολές και στα Τμήματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης των παρ. 1 και 2 με ή χωρίς πανελλαδικές εξετάσεις για το αμέσως επόμενο ακαδημαϊκό έτος από το σχολικό έτος αποφοίτησής τους από το Λύκειο. γ) Αν ο μαθητής αλλάξει την ομάδα προσανατολισμού που έχει δηλώσει, σύμφωνα με όσα προβλέπονται στις κείμενες διατάξεις, χάνει τη δυνατότητα πρόσβασης στα ΤΕΠ που προέκυψαν βάσει της Α΄ δήλωσης προτίμησης που υπέβαλε και τα οποία δεν αντιστοιχούν στην νέα ομάδα προσανατολισμού. 4. α) Για τους μαθητές, στις Α΄ Δηλώσεις προτίμησης των οποίων δεν έχουν προκύψει ΤΕΠ, η εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση γίνεται μέσω πανελλαδικών εξετάσεων. β) Οι μαθητές στις Α΄ Δηλώσεις προτίμησης των οποίων έχει προκύψει τουλάχιστον ένα ΤΕΠ, τον Φεβρουάριο της Γ΄ Λυκείου δηλώνουν οριστικά και αμετάκλητα αν θα συμμετέχουν στις πανελλαδικές εξετάσεις ή αν επιθυμούν να εισαχθούν σε ΤΕΠ το οποίο είχαν συμπεριλάβει στην αρχική δήλωση Α΄. Αν ο μαθητής επιλέξει ένα από τα Τμήματα που είχε συμπεριλάβει στην αρχική δήλωση Α΄ και χαρακτηρίστηκε ΤΕΠ, εισάγεται στο Τμήμα αυτό με μόνη προϋπόθεση την απόκτηση του απολυτηρίου της Γ΄ Λυκείου και με την επιφύλαξη της εξέτασης σε τυχόν απαιτούμενο ειδικό μάθημα ή πρακτικές δοκιμασίες, σύμφωνα με το πρώτο και δεύτερο εδάφιο της περίπτ. β΄ της παρ. 5. Οι θέσεις των ΤΕΠ που δεν επιλέγονται τελικά τον Φεβρουάριο της Γ΄ Λυκείου αποδεσμεύονται και προστίθενται στις θέσεις που διεκδικούν οι υποψήφιοι των πανελλαδικών εξετάσεων για τα Τμήματα αυτά. Το ίδιο συμβαίνει και αν ο μαθητής δεν επιτύχει στις πρώτες επαναληπτικές απολυτήριες εξετάσεις ή δεν λάβει βαθμολογία ανώτερη της βάσης σε απαιτούμενο ειδικό μάθημα ή πρακτική δοκιμασία. γ) Οι μαθητές της Γ΄ Λυκείου που συμμετέχουν στις πανελλαδικές εξετάσεις, μετά την ολοκλήρωση των εξετάσεων και την γνωστοποίηση των βαθμών της τελικής τους επίδοσης, συμπληρώνουν το μηχανογραφικό. Σε αυτό επιλέγουν όσα Τμήματα επιθυμούν από το επιστημονικό πεδίο στο οποίο έχουν πρόσβαση, σύμφωνα με το άρθρο 4Α, ανεξάρτητα από τις επιλογές τους στην αρχική Α΄ δήλωση προτίμησης. 5. Για την εισαγωγή μέσω πανελλαδικών εξετάσεων ισχύουν τα εξής: α) προσμετράται σε ποσοστό ενενήντα τοις εκατό (90%) ο μέσος όρος των βαθμών στα τέσσερα (4) πανελλαδικά εξεταζόμενα μαθήματα του οικείου επιστημονικού πεδίου, σύμφωνα με το άρθρο 4Α, και σε ποσοστό δέκα τοις εκατό (10%) ο βαθμός του απολυτηρίου της Γ΄ Τάξης ΓΕ.Λ.. Κατ’ εξαίρεση, για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση κατά το ακαδημαϊκό έτος 2020-2021 υπολογίζεται μόνο ο μέσος όρος των τεσσάρων (4) πανελλαδικά εξεταζόμενων μαθημάτων. β) στα τμήματα όπου απαιτείται η εξέταση ειδικού μαθήματος ή πρακτικής δοκιμασίας για την εισαγωγή υποψηφίων σ’ αυτά, λόγω της φύσης του γνωστικού αντικειμένου που θεραπεύουν, η εξέταση του ειδικού μαθήματος ή της πρακτικής δοκιμασίας γίνεται πανελλαδικά. Σε κάθε ειδικό μάθημα πρέπει να επιτύχει βαθμολογία τουλάχιστον ίση με το μισό της προβλεπόμενης μέγιστης δυνατής. Για τον υπολογισμό της συνολικής βαθμολογίας, προστίθεται στην βαθμολογία, όπως έχει υπολογιστεί σύμφωνα με την περίπτ. α΄, η βαθμολογία που προκύπτει από το γινόμενο του βαθμού των ειδικών μαθημάτων ή πρακτικών δοκιμασιών με τον αντίστοιχο συντελεστή. γ) αν με το σύνολο της βαθμολογίας που έχει επιτύχει ο υποψήφιος μπορεί να εισαχθεί σε περισσότερες από μία σχολές ή τμήματα εισάγεται τελικά μόνο σε εκείνη τη σχολή ή τμήμα που προσδιόρισε στο μηχανογραφικό του με σειρά προτίμησης υψηλότερη σε σχέση με τις άλλες, σχολές ή τμήματα που έχει δηλώσει.» ε) μετά το άρθρο 4 προστίθεται άρθρο 4Α, με έναρξη ισχύος για εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση από το ακαδημαϊκό έτος 2020- 2021, ως εξής: «Άρθρο 4Α Επιστημονικά Πεδία 1. α) Τα Τμήματα και Σχολές τριτοβάθμιας εκπαίδευσης κατατάσσονται με απόφαση του Υπουργού Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων σε τέσσερα επιστημονικά πεδία, που ορίζονται ως εξής: 1ο επιστημονικό πεδίο: ανθρωπιστικές, νομικές και κοινωνικές επιστήμες 2ο επιστημονικό πεδίο: θετικές και τεχνολογικές επιστήμες 3ο επιστημονικό πεδίο: επιστήμες υγείας και ζωής 4ο επιστημονικό πεδίο: επιστήμες οικονομίας και πληροφορικής. Ως επιστημονικό πεδίο νοείται ένα σύνολο ομοειδών ή συγγενών γνωστικών αντικειμένων, που θεραπεύονται από αντίστοιχα τμήματα των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων. β) Η πρόσβαση σε συγκεκριμένο επιστημονικό πεδίο γίνεται ανάλογα με την ομάδα προσανατολισμού που έχει επιλέξει ο κάθε μαθητής, ως εξής: αα) Οι υποψήφιοι της ομάδας προσανατολισμού ανθρωπιστικών σπουδών έχουν πρόσβαση στις σχολές και τα τμήματα του πρώτου (1ου) Επιστημονικού Πεδίου και τα μαθήματα, στα οποία εξετάζονται υποχρεωτικά, είναι η Νεοελληνική Γλώσσα και Γραμματεία, τα Αρχαία Ελληνικά, η Ιστορία και η Κοινωνιολογία. ββ) Οι υποψήφιοι της ομάδας προσανατολισμού θετικών σπουδών έχουν πρόσβαση στις σχολές και τα τμήματα του δεύτερου (2ου) επιστημονικού πεδίου και τα μαθήματα, στα οποία εξετάζονται υποχρεωτικά, είναι η Νεοελληνική Γλώσσα και Γραμματεία, η Φυσική, η Χημεία και τα Μαθηματικά. γγ) Οι υποψήφιοι της ομάδας προσανατολισμού σπουδών υγείας έχουν πρόσβαση στις σχολές και τα τμήματα του τρίτου (3ου) επιστημονικού πεδίου και τα μαθήματα, στα οποία εξετάζονται υποχρεωτικά, είναι η Νεοελληνική Γλώσσα και Γραμματεία, η Φυσική, η Χημεία και η Βιολογία. δδ) Οι υποψήφιοι της ομάδας προσανατολισμού σπουδών οικονομίας και πληροφορικής έχουν πρόσβαση στις σχολές και τα τμήματα του τέταρτου (4ου) επιστημονικού πεδίου και τα μαθήματα, στα οποία εξετάζονται υποχρεωτικά, είναι η Νεοελληνική Γλώσσα και Γραμματεία, τα Μαθηματικά, η Ανάπτυξη Εφαρμογών σε Προγραμματιστικό Περιβάλλον και η Οικονομία.»
στ) Πριν το άρθρο 13Α τίθεται τίτλος κεφαλαίου ως εξής: «ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β1 Κοινές διατάξεις για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση όλων των τύπων λυκείων»
ζ) Μετά το άρθρο 13Β προστίθενται άρθρα 13Γ και 13Δ, με έναρξη ισχύος για εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση από το ακαδημαϊκό έτος 2020-2021, που έχουν ως εξής:
«Άρθρο 13Γ Πρόσβαση παλαιών αποφοίτων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση
1. Οι κάτοχοι απολυτηρίου οποιουδήποτε τύπου Λυκείου ή ισότιμου απολυτηρίου άλλου σχολείου δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης που παρέχει πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, οι οποίοι επιθυμούν να διεκδικήσουν την εισαγωγή τους στις Σχολές, τα Τμήματα και τις Εισαγωγικές Κατευθύνσεις Τμημάτων των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (Α.Ε.Ι.), των Ανωτάτων Εκκλησιαστικών Ακαδημιών (Α.Ε.Α.), των Ανώτερων Σχολών Τουριστικής Εκπαίδευσης (Α.Σ.Τ.Ε.) του Υπουργείου Τουρισμού, στις Σχολές των Ανωτάτων Στρατιωτικών Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (Α.Σ.Ε.Ι.) και Ανώτερων Στρατιωτικών Σχολών Υπαξιωματικών (Α.Σ.Σ.Υ.), των Σχολών της Αστυνομικής και Πυροσβεστικής Ακαδημίας, της Ακαδημίας Εμπορικού Ναυτικού, καθώς και των Σχολών Δοκίμων Σημαιοφόρων Λ.Σ. και Λιμενοφυλάκων για τα ακαδημαϊκά έτη που έπονται του έτους της αποφοίτησής τους από το Λύκειο μπορούν: α) είτε, εφόσον έχουν συμμετάσχει στις πανελλαδικές εξετάσεις των ημερήσιων ΓΕ.Λ. ή ημερήσιων ΕΠΑ.Λ., να μετέχουν για την εισαγωγή τους σε ποσοστό δέκα τοις εκατό (10%) των θέσεων εισακτέων κάθε Τμήματος, Σχολής ή Εισαγωγικής Κατεύθυνσης, χωρίς νέα εξέταση, με την υποβολή μηχανογραφικού, με βάση την τελευταία συνολική βαθμολογία τους για πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Το δικαίωμα αυτό: αα) δεν αφορά τους υποψηφίους που συμμετείχαν σε πανελλαδικές εξετάσεις, διεκδικώντας θέσεις επιπλέον του αριθμού εισακτέων και ββ) μπορεί να ασκηθεί το επόμενο και το μεθεπόμενο έτος του έτους τελευταίας εξέτασης στα πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα, ειδικά μαθήματα και πρακτικές δοκιμασίες για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Οι θέσεις που αντιστοιχούν στο ποσοστό του δέκα τοις εκατό (10%) του αριθμού εισακτέων κατανέμονται σε ποσοστό εξήντα τοις εκατό (60%) για όσους συμμετείχαν στις ανωτέρω εξετάσεις το αμέσως προηγούμενο έτος και σε ποσοστό σαράντα τοις εκατό (40%) για όσους συμμετείχαν στις ανωτέρω εξετάσεις δύο (2) έτη πριν από το έτος υποβολής μηχανογραφικού χωρίς νέα εξέταση, σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο και με την επιφύλαξη ειδικών διατάξεων για την εισαγωγή σε Σχολές ή Τμήματα της περίπτ. α΄ της παρ. 3 του άρθρου 13Δ. Με κοινή απόφαση του Υπουργού Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, καθώς και των συναρμόδιων Υπουργών, όπου απαιτείται, καθορίζονται τα ειδικότερα ποσοστά επί του αριθμού των εισακτέων ανά κατηγορία ΓΕ.Λ. και ΕΠΑ.Λ.. Θέσεις του παραπάνω ποσοστού που δεν καλύπτονται μεταφέρονται στις θέσεις των υποψηφίων που συμμετέχουν στις πανελλαδικές εξετάσεις των ημερήσιων ΓΕ.Λ.. β) είτε να συμμετέχουν, όποιο έτος επιθυμούν, στις πανελλαδικές εξετάσεις με τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις που ισχύουν για τους αποφοίτους του ημερήσιου ΓΕ.Λ., γ) είτε, για τους αποφοίτους ΕΠΑ.Λ καθώς και τους κατόχους ισότιμου τίτλου Επαγγελματικού Λυκείου, και για τους αποφοίτους εσπερινών ΓΕ.Λ., να συμμετέχουν στις πανελλαδικές εξετάσεις σε ειδικό ποσοστό, με τους όρους και προϋποθέσεις που ισχύουν για την κατηγορία τους, σύμφωνα με όσα ορίζονται στην παρ. 1 του άρθρου 13 και στην παρ. 2 του άρθρου 4. 2. Για την εφαρμογή του παρόντος και για τον υπολογισμό της συνολικής βαθμολογίας για πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση για όσους αποφοιτούν από το Γενικό Λύκειο από το διδακτικό έτος 2020-2021 και εφεξής προσμετράται ο βαθμός απολυτηρίου, σύμφωνα με την περίπτ. α΄ της παρ. 5 του άρθρου 4. 3. Οι απόφοιτοι προηγουμένων ετών που συμμετέχουν στις πανελλαδικές εξετάσεις, μετά την ολοκλήρωση των εξετάσεων και την γνωστοποίηση των βαθμών της τελικής τους επίδοσης, συμπληρώνουν μηχανογραφικό, όπου επιλέγουν όσα Τμήματα επιθυμούν από το επιστημονικό πεδίο στο οποίο έχουν πρόσβαση, σύμφωνα με το άρθρο 4Α. 4. Οι απόφοιτοι του παρόντος άρθρου δεν έχουν δικαίωμα εισαγωγής σε ΤΕΠ με τη διαδικασία της περίπτ. β΄ της παρ. 1 και της υποπερίπτ. ββ΄ της περίπτ. α΄ της παρ. 2 του άρθρου 4. 5. Οι διατάξεις του παρόντος δεν εφαρμόζονται για Σχολές και Τμήματα, στα οποία η εισαγωγή γίνεται αποκλειστικά σύμφωνα με τις διατάξεις των παρ. 2 και 4 του άρθρου 13Δ.
Άρθρο 13Δ Τελικές και εξουσιοδοτικές διατάξεις
1. Με απόφαση του Υπουργού Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως καθορίζονται: α) ο χρόνος υποβολής της Α΄ Δήλωσης προτίμησης αποφοίτων της Β΄ τάξης ΓΕ.Λ., η διαδικασία υποβολής, ο μέγιστος αριθμός προτιμήσεων που ο υποψήφιος μπορεί να δηλώσει, ο τρόπος επεξεργασίας των προτιμήσεων από τον οποίο θα προκύψουν οι σχολές ΤΕΠ και ΤΠΠΕ, ο τρόπος γνωστοποίησης των ΤΕΠ και ΤΠΠΕ στους υποψηφίους, β) ο χρόνος, τόπος και τρόπος υποβολής της δήλωσης των μαθητών της Γ΄ τάξης ΓΕ.Λ. που έχουν ένα τουλάχιστον ΤΕΠ στην αρχική τους δήλωση, σχετικά με το αν θα συμμετάσχουν στις πανελλαδικές εξετάσεις ή θα εισαχθούν σε ΤΕΠ, γ) ο χρόνος, τόπος και τρόπος υποβολής της αίτησης δήλωσης των υποψηφίων Λυκείων για συμμετοχή στις πανελλαδικές εξετάσεις και στις εξετάσεις ειδικών μαθημάτων και πρακτικών δοκιμασιών, καθώς και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, δ) ο τρόπος υπολογισμού του συνολικού αριθμού μορίων εισαγωγής με βάση τους γραπτούς βαθμούς των Πανελλαδικών Εξετάσεων και το βαθμό απολυτηρίου όπου απαιτείται, ε) ο χρόνος, τόπος και τρόπος υποβολής της δήλωσης προτίμησης (μηχανογραφικού) των υποψηφίων, μαθητών και αποφοίτων, που συμμετείχαν στις πανελλαδικές εξετάσεις, καθώς και των αποφοίτων της περίπτ. α΄ της παρ. 1 του άρθρου 13Γ, καθώς και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, στ) τα τμήματα και οι σχολές, μετά από πρόταση των οικείων τμημάτων και σχολών, για τα οποία απαιτείται εξέταση σε ειδικά μαθήματα, πρακτικές δοκιμασίες ή υγειονομικές εξετάσεις, τα ειδικά αυτά μαθήματα, οι πρακτικές δοκιμασίες ή οι υγειονομικές εξετάσεις που απαιτούνται, ο τρόπος, ο τόπος και ο χρόνος εξέτασης και βαθμολόγησής τους, η προθεσμία υποβολής της σχετικής αίτησης των υποψηφίων για συμμετοχή τους στις εξετάσεις αυτές και εκδήλωσης της προτίμησης των υποψηφίων, η ανακοίνωση της επίδοσης στους υποψηφίους και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την υλοποίηση των διατάξεων της παρούσας παραγράφου, ζ) η ακριβής κατάταξη των Τμημάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στα Επιστημονικά Πεδία. Η απόφαση του προηγούμενου εδαφίου εκδίδεται το αργότερο μέχρι τις τριάντα (30) Μαΐου εκάστου σχολικού έτους και ισχύουν για τις πανελλαδικές εξετάσεις του επόμενου σχολικού έτους, η) ο καθορισμός του αριθμού εισακτέων ανά Σχολή, Τμήμα ή Εισαγωγική Κατεύθυνση των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (Α.Ε.Ι.), των Ανωτάτων Εκκλησιαστικών Ακαδημιών (Α.Ε.Α.), των Ανώτερων Σχολών Τουριστικής Εκπαίδευσης (Α.Σ.Τ.Ε.) του Υπουργείου Τουρισμού. Η απόφαση του προηγούμενου εδαφίου εκδίδεται μέχρι τις τριάντα (30) Μαΐου κάθε έτους ύστερα από γνώμη της οικείας Συγκλήτου και ισχύει για τις πανελλαδικές εξετάσεις του επόμενου σχολικού έτους. θ) ο αριθμός των θέσεων εισακτέων υποψηφίων που ορίζονται στις εξής διατάξεις: α) άρθρο 34 του ν. 2725/1999 (Α΄ 121), β) παρ. 4 του άρθρου 2 του ν. 2525/1997 (Α΄ 188) και γ) άρθρο 35 του ν. 3794/2009 (Α΄ 156). ι) οι διαδικασίες σχετικά με τις εξετάσεις εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση που αφορούν τον τόπο και χρόνο διεξαγωγής των εξετάσεων, πρόγραμμα εξετάσεων, τρόπο εξέτασης των διαφόρων μαθημάτων, τρόπο διατύπωσης και διαβίβασης των θεμάτων, τρόπο ορισμού και υποχρεώσεις των επιτηρητών, υποχρεώσεις των μαθητών κατά τη διάρκεια της εξέτασης, τρόπο βαθμολόγησης και αναβαθμολόγησης των γραπτών, τρόπο φύλαξής τους, καθώς και τρόπο ορισμού των βαθμολογικών κέντρων και γνωστοποίησης των τελικών βαθμών των γραπτών, ια) η σύσταση και συγκρότηση των αναγκαίων ατομικών και συλλογικών οργάνων για την οργάνωση και τη διεξαγωγή των εξετάσεων σε κεντρικό και περιφερειακό επίπεδο, ιβ) ο τρόπος και η διαδικασία συγκέντρωσης των βαθμών και των δηλώσεων προτίμησης των υποψηφίων, ιγ) το ποσοστό συμμετοχής στην τελική βαθμολογία των ειδικών μαθημάτων και πρακτικών δοκιμασιών, ιδ) ο τρόπος επεξεργασίας των βαθμολογικών στοιχείων και των προτιμήσεων, η κατάρτιση των πινάκων εισαγομένων, ο τρόπος ανακοίνωσής τους στους υποψηφίους και στα οικεία τμήματα ή σχολές εισαγωγής, ιε) ο τρόπος, ο χρόνος και η διαδικασία εγγραφής των εισαγομένων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, καθώς και κάθε σχετικό θέμα με την οργάνωση και την εφαρμογή των διαδικασιών πρόσβασης και επιλογής για εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, ιστ) κάθε άλλο σχετικό θέμα για την εφαρμογή του παρόντος. 2. Με απόφαση του Υπουργού Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, ύστερα από γνώμη των οικείων Σχολών ή Τμημάτων, μπορεί, λόγω του ιδιαίτερου χαρακτήρα και της φύσης του γνωστικού αντικειμένου συγκεκριμένων τμημάτων, όπως του Τμήματος Εικαστικών Τεχνών της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών και του Τμήματος Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών της Σχολής Καλών Τεχνών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, να εξαιρούνται ως προς την εισαγωγή φοιτητών από τις διατάξεις του παρόντος και να ρυθμίζονται οι προϋποθέσεις, οι όροι, οι διαδικασίες εισαγωγής και εγγραφής φοιτητών στα τμήματα αυτά και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή της διάταξης αυτής. Με απόφαση του Υπουργού Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων συγκροτούνται τα αναγκαία ατομικά και συλλογικά όργανα για την εφαρμογή της παρούσας. 3. α) Οι διατάξεις του παρόντος δεν θίγουν ειδικές διατάξεις που θέτουν πρόσθετες προϋποθέσεις, διαδικασίες και όρους εισαγωγής για τα Ανώτατα Στρατιωτικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (Α.Σ.Ε.Ι.) τις Ανώτερες Στρατιωτικές Σχολές Υπαξιωματικών (Α.Σ.Σ.Υ.), τις Σχολές της Αστυνομικής και Πυροσβεστικής Ακαδημίας, της Ακαδημίας Εμπορικού Ναυτικού, καθώς και των Σχολών Δοκίμων Σημαιοφόρων Λ.Σ. και Λιμενοφυλάκων. β) Με κοινή απόφαση του Υπουργού Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων και του συναρμόδιου κατά περίπτωση Υπουργού καθορίζεται ο αριθμός εισακτέων ανά Σχολή στα Ανώτατα Στρατιωτικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (Α.Σ.Ε.Ι.) τις Ανώτερες Στρατιωτικές Σχολές Υπαξιωματικών (Α.Σ.Σ.Υ.), τις Σχολές της Αστυνομικής και Πυροσβεστικής Ακαδημίας, της Ακαδημίας Εμπορικού Ναυτικού, καθώς και των Σχολών Δοκίμων Σημαιοφόρων Λ.Σ. και Λιμενοφυλάκων. Η απόφαση του προηγούμενου εδαφίου εκδίδεται μέχρι τις τριάντα (30) Μαΐου κάθε έτους και ισχύει για τις πανελλαδικές εξετάσεις του επόμενου σχολικού έτους. γ) Με κοινή απόφαση του Υπουργού Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων και του συναρμόδιου κατά περίπτωση Υπουργού είναι δυνατή η επέκταση της εφαρμογής του συνόλου ή μέρους των διατάξεων για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και σε άλλες σχολές αρμοδιότητας άλλων Υπουργείων, καθώς και ο καθορισμός ειδικότερων προϋποθέσεων και όρων εισαγωγής που προσιδιάζουν στην ιδιαιτερότητα των σχολών αυτών και των αναγκαίων λεπτομερειών. 4. Οι διατάξεις του παρόντος δεν θίγουν τις διατάξεις του άρθρου 19 του ν. 4559/2018 (Α΄ 142), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 45 του ν. 4589/2019.» η) Το άρθρο 42 τροποποιείται από την έναρξη ισχύος του παρόντος ως εξής: α) Οι περίπτ. β΄ και γ΄ της παρ. 2 αντικαθίστανται ως εξής: «β) αα) Καθορίζονται τα μαθήματα και το ωρολόγιο πρόγραμμα ανά τάξη στα Ημερήσια και Εσπερινά Γενικά Λύκεια. Στη Γ΄ Τάξη ΓΕ.Λ. όσοι μαθητές επιθυμούν να προετοιμαστούν για τις εξετάσεις των ειδικών μαθημάτων Ελεύθερου Σχεδίου και Γραμμικού Σχεδίου, μπορούν να δηλώσουν ότι θέλουν να παρακολουθήσουν και τα δύο (2) μαθήματα, από τα οποία το ένα θα διδάσκεται μετά τη λήξη του ημερήσιου ωρολογίου προγράμματος. ββ) καθορίζονται τα ωρολόγια προγράμματα του Ημερήσιου και Εσπερινού Γυμνασίου. γ) καθορίζεται η κατανομή των μαθημάτων σε ομάδες και κλάδους και ο τρόπος και ο χρόνος εξέτασης και βαθμολόγησης, ο τρόπος ορισμού και οι υποχρεώσεις των επιτηρητών, οι υποχρεώσεις των μαθητών κατά τη διάρκεια της εξέτασης, ο τρόπος διατύπωσης των θεμάτων, ο τρόπος φύλαξης των γραπτών, η βαθμολόγηση των γραπτών δοκιμίων των προαγωγικών και απολυτηρίων εξετάσεων, οι προϋποθέσεις και ο τρόπος αναβαθμολόγησης των γραπτών δοκιμίων των προαγωγικών και απολυτηρίων εξετάσεων του Γενικού Λυκείου, ο τρόπος διαβίβασης των θεμάτων στις απολυτήριες εξετάσεις της Γ΄ Λυκείου, ο τρόπος κατανομής των σχολικών μονάδων σε ομάδες σχολείων για τη διεξαγωγή των απολυτηρίων εξετάσεων, η συγκρότηση συλλογικών οργάνων για τη διενέργεια των απολυτηρίων εξετάσεων και οι αρμοδιότητες αυτών, η διαδικασία κατάρτισης βαθμολογικών πινάκων απολυτηρίων εξετάσεων, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα,» β) Στην παρ. 8 του άρθρου 42 προστίθενται περιπτ. ε΄ και στ΄ που έχουν ως εξής: «ε) τη διαδικασία, τους λόγους και τα όργανα που αποφασίζουν τη διακοπή των μαθημάτων και τη συμπλήρωσή τους και με παράταση του διδακτικού έτους, και στ) την οργάνωση της μαθητικής ζωής και το γενικό πλαίσιο των σχολικών εκδηλώσεων.» 2. Για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση κατά το ακαδημαϊκό έτος 2020-2021: α) δεν προσμετράται σε ποσοστό δέκα τοις εκατό (10%) ο βαθμός του απολυτηρίου της Γ΄ Τάξης ΓΕ.Λ., σύμφωνα με την περίπτ. α΄ της παρ. 5 του άρθρου 4 του ν. 4186/2013, όπως αντικαθίσταται με την παρ. 1, αλλά μόνο ο μέσος όρος των βαθμών στα τέσσερα (4) πανελλαδικά εξεταζόμενα μαθήματα του οικείου επιστημονικού πεδίου, β) η Α΄ δήλωση προτίμησης που προβλέπεται στην περίπτ. α΄ της παρ. 3 του άρθρου 4 του ν. 4186/2013, όπως αντικαθίσταται με την παρ. 1, δεν υποβάλλεται έως τις τριάντα (30) Ιουνίου, αλλά έως τις τριάντα μία (31) Οκτωβρίου από τους μαθητές της Γ΄ Τάξης ΓΕ.Λ.. 3. Για το σχολικό έτος 2019-2020 όπου στο παρόν γίνεται αναφορά σε Γ΄ τάξη ΓΕ.Λ. νοείται εκτός από τη Γ΄ τάξη ημερήσιου και εσπερινού τριετούς ΓΕ.Λ. και η Δ΄ τάξη του τετραετούς εσπερινού ΓΕ.Λ.. 4. Καταργούνται, με έναρξη ισχύος για εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση από το ακαδημαϊκό έτος 2020- 2021: α) οι παρ. 2 έως 7 του άρθρου 3, η παρ. 2 του άρθρου 13 όπως αντικαταστάθηκε με την παρ. 6 του άρθρου 58 του ν. 4310/14 (Α΄ 258), β) η παρ. 33 του άρθρου 39, η παρ. 3, 4, η περίπτ. β΄ της παρ. 5 και η παρ. 7 του άρθρου 42, η περίπτ. β΄ της παρ. 6 του άρθρου 43 του ν. 4186/2013 γ) οι παρ. 5, 6 και 7 του άρθρου 42 του ν. 4351/2015 (Α΄ 164), δ) το άρθρο 2 με εξαίρεση την παρ. 4 και η παρ. 4 του άρθρου 2Α του ν. 2525/1997. Οι κανονιστικές πράξεις που εκδόθηκαν κατ’ εξουσιοδότηση των παραπάνω νόμων, καθώς και όσες προβλέπονται στην παρ. 5 του άρθρου 42 του ν. 4351/2015, παραμένουν σε ισχύ μέχρι την τροποποίηση ή κατάργησή τους, εφόσον δεν αντίκεινται στις διατάξεις του παρόντος. 5. Καταργούνται από την έναρξη ισχύος του παρόντος: α) π.δ. 46/2016 (Α΄ 74), β) η παρ. 1 του άρθρου 42 του ν. 4186/2013 (Α΄ 193)
