Ανοικτά διαδικτυακά μαθήματα: Εξέλιξη ή επανάσταση στη μορφή της εκπαίδευσης;
Συζήτηση με τον Στέφανο Τραχανά
Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2019, στις 7 μμ στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας, στο Ηράκλειο Κρήτης
Το πρώτο διαδικτυακό μάθημα, με θέμα την τεχνητή νοημοσύνη και με 160.000 μαθητές από όλο τον κόσμο, «εκτοξεύτηκε» στις ΗΠΑ μόλις πριν οκτώ χρόνια και προκάλεσε μια επανάσταση στην εκπαίδευση με επιπτώσεις που ακόμα και σήμερα δεν μπορούμε να εκτιμήσουμε.
Πρόκειται για μια ριζοσπαστική και αναπόφευκτη ανατροπή της άμεσης σχέσης μαθητή-δασκάλου, δηλαδή του εκπαιδευτικού μοντέλου που έχει παραμείνει πρακτικά αναλλοίωτο για 2.500 χρόνια; Κι αν όντως έτσι είναι, σε τι χρονικό ορίζοντα και σε τι βαθμό θα είναι δίπλα μας οι αλλαγές που έρχονται; Και πως θα πρέπει να αντιδράσουμε ως εκπαιδευτική κοινότητα και ως χώρα; Θα παραμείνουμε απλοί θεατές ή θα συμμετάσχουμε ενεργά συνεισφέροντας το δικό μας μερίδιο σε ένα παιχνίδι με τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες;
Το θέμα αυτό θα αναπτύξει ο Στέφανος Τραχανάς. Μετά από μια πολυετή, μοναδικής επιτυχίας, υπηρεσία στη Διεύθυνση των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης (ΠΕΚ), ο κ. Τραχανάς εγκαινίασε και διευθύνει το Κέντρο Ανοικτών Διαδικτυακών Μαθημάτων Mathesis των ΠΕΚ-ΙΤΕ. Αντλώντας από αυτήν την εμπειρία αλλά και τα διεθνή δεδομένα θα θέσει τα παραπάνω διλήμματα εγείροντας ίσως στην πορεία περισσότερα και βαθύτερα ερωτήματα.
Την εισήγηση θα ακολουθήσει εκτεταμένη συζήτηση. Είσοδος ελεύθερη
Οι Δαρβινικές Δευτέρες διοργανώνονται και συντονίζονται από μία ομάδα 6 επιστημόνων του Πανεπιστημίου Κρήτης και του ΕΛΚΕΘΕ. Πραγματοποιούνται στην Αίθουσα Πολυμέσων του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης – Πανεπιστήμιο Κρήτης.
Ένα σύγχρονο πολυσυζητημένο έργο σπάνιου φιλοσοφικού προβληματισμού σε μία θεατρική προσαρμογή που αιφνιδίασε και συγκλόνισε το θεατρικό κοινό της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης επιστρέφει στο Φιλολογικό Σύλλογο «Παρνασσός»
Πλατεία Αγ. Γεωργίου Καρύτση 8, μόνο για επιλεγμένες ημερομηνίες, 6/7-13/14-20/21 του Φεβρουαρίου. ➡️Tickets https://bit.ly/2UjCi2k
Μια μυσταγωγική παράσταση, ποιοτική και ποιητική δημιουργία με καλλιτεχνική έμπνευση, όπως χαρακτηρίστηκε από τους κριτικούς του θεάτρου .
Οι ιδέες-αρχέτυπα του Λιαντίνη ενσαρκώθηκαν σε Ανθρώπινους Χαρακτήρες και με εφόδιο την Διαλεκτική, στην σκηνή, ανταμώνουν, ξεσκίζονται και πάλι σμίγουν σε ανώτερα όντα με ένα μόνο σκοπό: να δώσουν απάντηση και φως στα μεγάλα σκοτάδια της ανθρωπότητας.
«Αυτοί που θα ζήσουν μετά από μας, έχοντας πίσω τους ένα τέτοιο πελώριο έργο, θα ζήσουνε σε μια εποχή ανώτερη απ’ όλες τις εποχές μέχρι τώρα».
Για το σκηνοθέτη Πάνο Αγγελόπουλο, στο φιλοσοφικό στοχασμό μέσα από την θεατρική προσέγγιση , εκείνο που αναζητάς είναι το φως και στην αναζήτηση αυτή δύνασαι με ελεύθερη βούληση και αγαθή προαίρεση να ελπίζεις ότι θα προσεγγίσεις το βασικό στόχο της απόλυτης ελευθερίας σκέψης και βούλησης .
Ταυτότητα παράστασης
Ηθοποιοί: Νίκος Καλογερόπουλος, , Βίκυ Μαραγκάκη, Αλίκη Ζαχαροπούλου, Κωνσταντής Ζημιανίτης, Κρυσταλλία Κεφαλούδη, Δανάη Μπερή και ο Γιώργος Νάκος
Μια συζήτηση με τον Νάσο Βαγενά με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης
Πέμπτη 21 Μαρτίου 2019, 18.00 μ.μ – 19.30 μ.μ., Αίθουσα 239 Συνδιοργάνωση του Ιονίου Πανεπιστημίου και της Βιβλιοθήκης του και της Ερευνητικής Ομάδας του Τμήματος Αρχειονομίας, Βιβλιοθηκονομίας και Μουσειολογίας IHRC ‘Πληροφορία: Iστορία, Ρύθμιση, Πολιτισμός’.
H εγγραφή είναι απαραίτητη για την παρακολούθηση της ημερίδας και η συμμετοχή είναι δωρεάν. Για περισσότερες πληροφορίες και εγγραφή, επισκεφθείτε τον ιστοχώρο https://events.ihrc.gr/poetry2019/
Συντονισμός: Diego D’Oria, Διδάσκων ΤΑΒΜ, Ιόνιο Πανεπιστήμιο (ΕΕΔΙΠ). Επιστημονική Υπεύθυνη Εκδήλωσης Mαρία Κανελλοπούλου-Μπότη, Αν. Καθηγήτρια ΤΑΒΜ, Ιόνιο Πανεπιστήμιο
Από όλες τις γλωσσικές πράξεις επικοινωνίας, το γράψιμο, η παραγωγή του γραπτού λόγου -σε αντίθεση µε την παραγωγή του προφορικού λόγου- είναι η πιο πολύπλοκη και πιο δύσκολη. Πάρα πολλοί άνθρωποι διαβάζουν πολύ και καλά, αλλά και µόνο µε την ιδέα ότι πρέπει να γράψουν κάτι περισσότερο από μερικές λέξεις, νιώθουν πανικό και αγωνία! Το φαινόμενο αυτό μάλιστα έχει ενταθεί τα τελευταία χρόνια και σίγουρα οι ρίζες του προβλήματος ξεκινάνε να αναπτύσσονται ήδη από το δημοτικό σχολείο.
Συνήθως οι μαθητές που αντιμετωπίζουν προβλήματα στο γραπτό λόγο γράφουν σχεδόν πάντα με ένα συγκεκριμένο τρόπο χωρίς να γίνονται κατανοητά τα αίτια και οι συνθήκες συγγραφής. Ακόμα και όταν υπάρχει αρχική καταγραφή ή ένα σχεδιάγραμμα, αυτό δεν συνοδεύεται από καμία διόρθωση. Παράλληλα υπάρχει περιορισμένος έλεγχος των στρατηγικών που χρησιμοποιούν κατά τη διάρκεια της συγγραφής, παρατηρείται άσχημος γραφικός χαρακτήρας, γραφή εκτός γραμμών και περιθωρίων, απλές και σύντομες προτάσεις με προβλήματα στη σύνταξη χωρίς να δένουν τα νοήματά τους, ενώ συχνά το γραπτό δομείται σε σύντομες απαντήσεις ερωτήσεων σε τυχαία σειρά. Συνήθως απουσιάζει ο πρόλογος και ο επίλογος, το κείμενο έχει μικρή έκταση, υπάρχουν πολλά ορθογραφικά λάθη και φυσικά παρατηρείται μεγάλη δυσκολία στο να αποφασίσουν για το τι θα γράψουν.
Το υπόβαθρο για έναν καλό γραπτό λόγο
Οι μαθητές, για να μάθουν να γράφουν με επάρκεια και ακρίβεια και για να χρησιμοποιούν το γραπτό ως ένα μέσο επικοινωνίας, χρειάζεται να αναπτύξουν ποικίλες δεξιότητες, γνώσεις και στρατηγικές. Με άλλα λόγια για να μπορέσουν να κατανοήσουν, να ερμηνεύσουν, αλλά και να γράψουν οι ίδιοι ένα επικοινωνιακό κείμενο απαιτείται να έχουν αναπτύξει σε επαρκή βαθμό δεξιότητες (δηλαδή αυτόματες τεχνικές επεξεργασίας πληροφοριών οι οποίες εφαρμόζονται με ελάχιστη γνωσιακή επιβάρυνση), γνώσεις (που αφορούν τα δομικά στοιχεία του κειμένου, σε σχέση με την εκάστοτε διαμορφωμένη επικοινωνιακή κατάσταση) και στρατηγικές (δηλαδή εμπρόθετες δραστηριότητες για την επίτευξη ενός ειδικού στόχου).
Ειδικότερα κατά τη γραπτή έκφραση, το άτομο αναλαμβάνει έναν διττό ρόλο, με πολλαπλές απαιτούμενες δεξιότητες και γνωστικές λειτουργίες: ευανάγνωστη γραφή, ορθογραφία, στίξη, ευπαρουσίαστο γενικά γραπτό, συγκέντρωση ιδεών, οργάνωση, σύνθεση κειμένου με νόημα. Οι παραπάνω απαιτήσεις προϋποθέτουν όμως και συγκεκριμένους τύπους γνώσης, όπως προαναφέραμε, και συγκεκριμένα την εννοιολογική γνώση για τον εκάστοτε τομέα, να κατέχει δηλαδή ο συγγραφέας το προς ανάπτυξη θέμα, τη γλωσσολογική γνώση (γραμματικούς κανόνες, λεξιλόγιο κ.τ.λ.), την πραγματολογική γνώση, που επιτρέπει τις απαραίτητες, ανάλογα με τη φύση, το σκοπό, την επικοινωνιακή λειτουργία του κειμένου και τον εκάστοτε αποδέκτη, γλωσσικές και εκφραστικές επιλογές και τέλος τη διαδικαστική γνώση, που αφορά στη συνδυασμένη χρήση των άλλων ειδών γνώσης σε όλη την πορεία της συγγραφής, για την οργάνωση και αναπροσαρμογή του περιεχομένου και την ολοκλήρωση της παραγωγής ενός κειμένου με πληρότητα και συνοχή. Όλα αυτά φυσικά όταν απουσιάζουν, αναπόφευκτα δημιουργούν σοβαρά προβλήματα στην παραγωγή του γραπτού λόγου.
Συνέπειες λόγω της δυσκολίας
Οι δυσκολίες, όμως, που εμφανίζουν ορισμένοι μαθητές στο γραπτό τους λόγο έχουν σημαντικές βραχυπρόθεσμες αλλά και μακροπρόθεσμες συνέπειες: χαμηλή σχολική επίδοση και αυτοεκτίμηση, μειωμένα κίνητρα, αυξημένα επίπεδα στρες και ποσοστά σχολικής διαρροής, μικρότερες πιθανότητες επιτυχίας στον ακαδημαϊκό στίβο, υψηλότερα ποσοστά ανεργίας, κοινωνικές και συναισθηματικές δυσκολίες. Η παρέμβαση, επομένως, με στόχο την αποκατάσταση, στο μέγιστο δυνατό βαθμό, των δυσκολιών στον τομέα της γραφής, θεωρείται ζήτημα μείζονος σημασίας και πρόκληση για τους όλους εμπλεκόμενους φορείς.
Τεχνικές βελτίωσης
Περιθώρια βελτίωσης πάντα θα υπάρχουν αν δεχτούμε ότι ο εχθρός του καλού είναι το καλύτερο και για το λόγο αυτό σε ένα πρώτο στάδιο οι μαθητές οφείλουν να αρχίσουν γράφουν προτάσεις και κείμενα, τηρώντας τις συμβάσεις του γραπτού λόγου στην ορθογραφία, στη γραμματική και στα σημεία στίξης. Επιπλέον να δομούν κείμενα σε παραγράφους,να εκφράζονται γραπτώς σε ποικίλες επικοινωνιακέςπεριστάσεις, χρησιμοποιώντας το κατάλληλο κάθε φορά λεξιλόγιο. Να αξιολογούν το γραπτό τους λόγο και να προβαίνουν σεβελτίωσή του. Να εκφράζονται προφορικά με λόγο που έχει νόημα,παραθέτοντας τα γεγονότα σε λογική σειρά. Ακόμη μπορούν να αναπτύξουν δεξιότητες διαλόγου – συζήτησηςχρησιμοποιώντας επιχειρήματα και όλα αυτά φυσικά σε συνδυασμό με την απαραίτητη και σωστή καθοδήγηση καθηγητών και δασκάλων, οι οποίοι οφείλουν να χαράξουν το δρόμο τον οποίο θα διασχίσουν οι μαθητές… Έναν δρόμο βέβαια που δεν θα είναι ίδιος για όλους αφού κάθε παιδί έχει τη δική του ξεχωριστή προσωπικότητα και φυσικά τις δικές του ανάγκες που διαφέρουν από άτομο σε άτομο.
Αναμφίβολα ο μαθητής είναι περισσότερο άνθρωπος που μαθαίνει και λιγότερο άνθρωπος που διδάσκουμε. Συνεπώς η τοποθέτηση ενός φωτισμένου δασκάλου πριν από περίπου εκατό χρόνια ότι «για να διδάξεις στο Γιάννη (δηλαδή στον κάθε μαθητή) Λατινικά ή Μαθηματικά για παράδειγμα, δεν αρκεί ως δάσκαλος να ξέρεις καλά μόνο τα Μαθηματικά ή τα Λατινικά, αλλά χρειάζεται να ξέρεις εξίσου καλά και το Γιάννη», παραμένει πάντα επίκαιρη.
Συμπερασματικά, η υποστήριξη των παιδιών με δυσκολίες στην παραγωγή γραπτού λόγου απαιτείται να είναι συστηματική και στοχευμένη σε κάθε φάση της συγγραφής και βασισμένη κυρίως στη διδασκαλία στρατηγικών και την ενίσχυση των μεταγνωστικών δεξιοτήτων, καθοδηγώντας το μαθητή να ακολουθεί συνειδητά και συστηματικά την ορθή διαδικασία της συγγραφής.
Είναι λοιπόν ώρα για μια ριζική μεταρρύθμιση που να θέτει σε μια πιο στέρεη βάση τη διδασκαλία και την αξιολόγηση του μαθήματος. Ειδικότερα τώρα που η διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας μοιάζει να έχει φτάσει σε τέλμα, αφού η πολύχρονη παρουσία του μαθήματος στις Πανελλήνιες Εξετάσεις την έχει «εργαλιοποιήσει» σε σημείο που να τυποποιεί τόσο τη γλώσσα όσο και τη σκέψη των μαθητών, χωρίς παρ’ όλα αυτά να εξασφαλίζει ικανοποιητικές βαθμολογίες ακόμα και στους μαθητές που πασχίζουν γι’ αυτές.
Ως μέλος της ερευνητικής υποδομής DARIAH-GR/ΔΥΑΣ και στο πλαίσιο του έργου ΑΠΟΛΛΩΝΙΣ, η Ακαδημία Αθηνών διοργανώνει διήμερο εργαστήριο με τίτλο Digital Text Analysis for the Humanities (Ψηφιακή Ανάλυση Κειμένων στις Ανθρωπιστικές Επιστήμες). Το εργαστήριο θα λάβει χώρα στις 4-5 Μαρτίου 2019, στην ανατολική αίθουσα του μεγάρου της Ακαδημίας Αθηνών (Πανεπιστημίου 28, Αθήνα).
Το εργαστήριο θα εισαγάγει τους συμμετέχοντες σε μεθόδους και εργαλεία που χρησιμοποιούνται για την ηλεκτρονικά υποστηριζόμενη ανάλυση μεγάλου όγκου κειμενικών δεδομένων με στόχο την εξόρυξη πληροφοριών που αφορούν, π.χ., τη θεματική των κειμένων, το ύφος ή ακόμα και την πατρότητά τους.
Δημοσιεύτηκε στις 28 Ιανουαρίου 2019 η νέα παγκόσμια συνολική κατάταξη τεσσάρων κριτηρίων του Webometrics Ranking of World Universities για το 1ο εξάμηνο του 2019 (http://www.webometrics.info/en/world).
Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ανέβηκε 30 θέσεις σε σχέση με το δεύτερο εξάμηνο του 2018 και βρίσκεται πλέον στη θέση 217 παγκοσμίως μεταξύ 12.000 Πανεπιστημίων. Επιπροσθέτως βρίσκεται στην 71η θέση στην Ευρώπη μεταξύ των 5896 Ευρωπαϊκών Πανεπιστημίων που περιλαμβάνονται στην κατάταξη. Μάλιστα θα πρέπει να επισημανθεί ότι την τετραετία 2015-2019 το ΕΚΠΑ βρίσκεται σε συνεχή ανοδική πορεία έχοντας ανέβει 84 θέσεις στην εν λόγω παγκόσμια κατάταξη. Ακολουθεί το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης στη θέση 256, το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο στη θέση 354, ενώ την πρώτη πεντάδα κλείνουν το Πανεπιστήμιο Πατρών στη θέση 530 και το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων στη θέση 555. Στην κατάταξη που δημοσιεύτηκε πριν από μερικές μέρες περιλαμβάνονται περίπου 12.000 Πανεπιστήμια παγκοσμίως από τα 28.000 για τα οποία συγκεντρώθηκαν στοιχεία. Ανάμεσα σε αυτά βρίσκονται και 76 Ελληνικά Πανεπιστήμια, ΑΤΕΙ και Ιδιωτικοί Φορείς παροχής υπηρεσιών Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης. (βλέπε πίνακα 1)
Η συγκεκριμένη κατάταξη καταρτίζεται από τη Cybermetrics (CCHS), μια μονάδα του Ισπανικού Εθνικού Κέντρου Ερευνών (Spanish National Research Council – CSIC), που αποτελεί και το κύριο ερευνητικό ίδρυμα της Ισπανίας. Δίνει πληροφορίες για περισσότερα από 28.000 πανεπιστήμια σύμφωνα με την παρουσία τους στο διαδίκτυο και την απήχηση του ερευνητικού τους έργου. Τα πανεπιστήμια κατατάσσονται με κριτήρια τα οποία αφορούν κυρίως στην παρουσία και στη δημοτικότητα τους στον παγκόσμιο ιστό, την επίδραση του ερευνητικού τους έργου όπως αυτή αποτυπώνεται στο συνολικό αριθμό ετεροαναφορών των άρθρων και των δημοσιεύσεων των καθηγητών και των ερευνητών τους αλλά και στο ποσοστό των δημοσιεύσεων τους που βρίσκεται στο 10% των πλέον «διαβασμένων» και σημαντικών δημοσιεύσεων παγκοσμίως.
Θεωρείται από τους πλέον έγκυρους πίνακες κατάταξης παγκοσμίως διότι στηρίζεται σε στοιχεία άμεσα επαληθεύσιμα στο διαδίκτυο, και όχι σε δείκτες που στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό σε συνεντεύξεις, ερωτηματολόγια και «έρευνες γνώμης» οι οποίοι διακατέχονται σε κάποιες περιπτώσεις από μεροληψία ή υποκειμενισμό. Βασική αρχή της συγκεκριμένης κατάταξης είναι ότι στη σημερινή εποχή η πλειονότητα των σημαντικότερων δραστηριοτήτων ενός ακαδημαϊκού ιδρύματος πρέπει να ανακλάται κατ’ ανάγκη στον παγκόσμιο ιστό. Η κατάταξη δημοσιεύεται από το 2004 και ανανεώνεται δύο φορές το χρόνο κάθε Ιανουάριο και Ιούλιο.
Η κατάταξη κάθε Πανεπιστημίου βασίζεται στους εξής τέσσερις επιμέρους δείκτες:
Παρουσία (Presence Rank) 5% : Ο συνολικός όγκος περιεχομένου (ιστοσελίδων, εγγράφων, κλπ) που δημοσιεύεται από το δικτυακό τομέα του ιδρύματος. Η μέτρηση παρέχεται από τη μηχανή αναζήτησης Google.
Απήχηση – Ορατότητα (Impact Rank) 50%: Η ποιότητα του περιεχομένου αξιολογείται από τη δημοτικότητά του, δηλαδή από τον αριθμό των εξωτερικών δικτυακών συνδέσμων σε περιεχόμενο του ιδρύματος. Υπολογίζει ουσιαστικά τα «backlinks» δηλαδή τους συνδέσμους που έχουν άλλες σελίδες προς την ιστοσελίδα του Ιδρύματος που αξιολογείται. Η δημοτικότητα του περιεχομένου θεωρείται ότι αναγνωρίζει την αξία του ιδρύματος, την ακαδημαϊκή του επίδοση, την αξία και τη χρησιμότητα της δημοσιευμένης πληροφορίας ή υπηρεσίας που παρέχει το ίδρυμα.
Ανοιχτό Επιστημονικό Περιεχόμενο (Openness Rank) 10%. Αξιολογείται η συμμετοχή του ιδρύματος στα ανοιχτά επιστημονικά πρότυπα του παγκόσμιου ιστού μέσω του πλήθους των εγγράφων που καταλογογραφούνται στο Google Scholar και των αριθμό των ετεροαναφορών σε αυτά. Πρακτικά η μελέτη των ετεροαναφορών θεωρείται το εγκυρότερο κριτήριο αποτίμησης του επιστημονικού – ερευνητικού έργου ενός Πανεπιστημίου. Στο κριτήριο αυτό δεν ενδιαφέρει το πόσα άρθρα έχουν γραφτεί από τους καθηγητές του Πανεπιστημίου αλλά πόσες αναφορές του ονόματος και του έργου του έχουν γίνει σε άρθρα και έρευνες άλλων συγγραφέων και καθηγητών άλλων Πανεπιστημίων. Ο αριθμός ετεροαναφορών υπολογίζεται με βάση το άθροισμα των 10 καλύτερων προφίλ ΔΕΠ ερευνητών του κάθε Πανεπιστημίου από τα 12.000, εκτός του πρώτου προφίλ για να υπάρχει αντιπροσωπευτικότητα.
Αριστεία (Excellence Rank) 35%. Ποσοστό των δημοσιεύσεων του ιδρύματος που ανήκει στο 10% των περισσότερο αναφερόμενων δημοσιεύσεων σε κάθε επιστημονικό πεδίο. Ο δείκτης αυτός προέρχεται από τη SCImago και περιλαμβάνει στοιχεία της πενταετίας 2012-2016 σε 26 διαφορετικά επιστημονικά πεδία.
Πίνακας 1: Τα Ελληνικά Πανεπιστήμια και Ιδρύματα παροχής Σπουδών Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης σύμφωνα
με τον πίνακα WEBOMETRICS για το 2019 (α΄ εξάμηνο)
