Θέματα 2004 – Αρχαία Ελληνικά – Ημερήσιο Λύκειο
Δήλωση της Τομεάρχη Παιδείας Έρ. & Θρ. της Ν.Δ. κ. Ν. Κεραμέως σχετικά με τις δηλώσεις του Υπουργού Παιδείας για τους Κοσμήτορες του ΕΑΠ
Η Τομεάρχης Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων της Νέας Δημοκρατίας, βουλευτής Επικρατείας, κ. Νίκη Κεραμέως, σχετικά με τις δηλώσεις του Υπουργού Παιδείας για τους Κοσμήτορες του ΕΑΠ που αντιδρούν στη συγχώνευση του Ιδρύματος με το ΤΕΙ Δυτικής Ελλάδος, έκανε την ακόλουθη δήλωση:
«Ο Υπουργός Παιδείας απέδειξε για άλλη μια φορά ότι η προσπάθειά του για επίτευξη συναινέσεων είναι αν μη τι άλλο, υποκριτική. Μεταξύ άλλων, ο κ. Γαβρόγλου:
- αποκάλεσε τους Κοσμήτορες του ΕΑΠ “μάγκες” που “πρέπει να είναι μακριά από τα ΑΕΙ”,
- καταλόγισε στην ΑΔΙΠ “αριθμολαγνεία και ποσοτικοποίηση των πάντων” και χαρακτήρισε την έκθεσή της “κείμενο πολιτικής το οποίο ποσοτικοποιεί την ποιότητα” προκειμένου να την υποβαθμίσει και να την αποψιλώσει από αρμοδιότητες,
- εξέδωσε μια προσβλητική ανακοίνωση κατά του Πρύτανη του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, εγκαλώντας τον για “αυτογελοιοποίηση” και “αρλουμπολογία” επειδή διαφώνησε μαζί του,
- εξαπολύει επιθέσεις κατά οποιουδήποτε διαφωνεί μαζί του, με κάθε ευκαιρία.
Αυτά είναι τα δημοκρατικά αντανακλαστικά της Κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ. Έτσι σκοπεύουν να ολοκληρώσουν τη θητεία τους: με αυταρχισμό και αλαζονεία. Συμπεριφορές τέτοιου τύπου πρέπει να είναι μακριά από την Παιδεία!»
| Τριτοβάθμια |
Απάντηση του Υπουργείου σχετικά με την ανακοίνωση των Κοσμητόρων του ΕΑΠ και της τομεάρχου της Ν.Δ.
Με αφορμή την ανακοίνωση των Κοσμητόρων του Ελληνικού Ανοιχτού Πανεπιστημίου (ΕΑΠ) και της τομεάρχου της Ν.Δ. κ. Νίκης Κεραμέως, το Υπουργείο Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων επισημαίνει τα εξής:
Είναι απορίας άξιο πώς οι Κοσμήτορες του ΕΑΠ εννοούν τον δημόσιο διάλογο για τα σοβαρά θέματα της εκπαίδευσης, όταν αλλοιώνουν με τέτοια ευκολία τις δηλώσεις του Υπουργού, Κώστα Γαβρόγλου, για να του αποδώσουν στη συνέχεια μια δήθεν «θεσμική εκτροπή».
Πριν σπεύσουν οι Κοσμήτορες να τοποθετηθούν όφειλαν, όπως και η τομεάρχης της Ν.Δ. κ. Νίκη Κεραμέως που υιοθέτησε το ατόπημά τους, να γνωρίζουν το περιεχόμενο της απάντησης που έδωσε ο Υπουργός κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου στη Θεσσαλονίκη, όταν ρωτήθηκε για το ΕΑΠ. Όφειλαν, δηλαδή, να γνωρίζουν ότι ανακοίνωσε τα εξής:
- Την ερχόμενη εβδομάδα το Υπουργείο θα παρουσιάσει τη δική του πρόταση για το ΕΑΠ
- Το Υπουργείο έχει κάνει δεκτή την πρόταση που κατέθεσαν την προηγούμενη εβδομάδα οι διδάσκοντες του ΕΑΠ
- Το ΕΑΠ είναι από τους πολύ επιτυχημένους θεσμούς στη χώρα. Αυτό οφείλεται στο ότι έχει φοιτητές πιο ώριμους, οφείλεται στη συμβολή διδασκόντων σε άλλα Ιδρύματα, στη συμβολή των διδασκόντων στο ίδιο το ΕΑΠ και στις εκάστοτε διοικήσεις
- Για τους φοιτητές του ΕΑΠ δεν θα αλλάξει τίποτα. Αντιθέτως, το θέμα είναι εάν θα έχουμε κάτι πρόσθετο. Οι φοιτητές του ΕΑΠ έχουν ένα πρόβλημα με τα επαγγελματικά τους δικαιώματα και αυτό είναι ένα ζήτημα που πρέπει να συζητηθεί και να γίνουν προτάσεις.
Καλούμενος να σχολιάσει τη στάση των Κοσμητόρων απέναντι στον Πρόεδρο του ΕΑΠ κ. Καρδάση στην πρόσφατη συνεδρίαση της Διοικούσας Επιτροπής, ο κ. Γαβρόγλου στην απάντησή του δεν χαρακτήρισε κανέναν «μάγκα», αλλά ανέφερε επί λέξει: «είχαν μια συνεδρίαση της Διοικούσας Επιτροπής και οι τρεις κοσμήτορες είπαν ‘εμάς δεν μας εκπροσωπεί ο Πρόεδρος’. Μαγκιές τέτοιου τύπου πρέπει να είναι μακριά από τα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Αντιθέσεις βεβαίως, διαφορετικές απόψεις ναι, αλλά τέτοια πράγματα εγώ δεν τα καταλαβαίνω για να σας είμαι ειλικρινής».
Επειδή η παραπληροφόρηση και το ψεύδος δεν μπορεί να γίνονται ανεκτά, καθώς δεν έχουν την οποιαδήποτε σχέση με την πολιτική κριτική –που ασφαλώς και είναι ευπρόσδεκτη-, οφείλουμε να θέσουμε την κ. Κεραμέως ενώπιον της ευθύνης της και να την καλέσουμε να ανασκευάσει την ανακοίνωσή της.
Αναλυτικά η απάντηση που έδωσε ο Υπουργός στην ερώτηση για το ΕΑΠ:
https://www.youtube.com/watch?v=6JMVKIJZfA4
| Τριτοβάθμια |
Ο Παλαμάς στο ποίημα “Στα βάθη της ψυχής μου”. Μία πλατωνική προσέγγιση
Οι ΦΡΥΚΤΩΡΙΕΣ παρουσιάζουν την ομιλία «Ο ΠΑΛΑΜΑΣ ΣΤΟ ΠΟΙΗΜΑ “ΣΤΑ ΒΑΘΗ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ ΜΟΥ”. ΜΙΑ ΠΛΑΤΩΝΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ». Η συνάντηση της ποιήσεως με την φιλοσοφία στην αναγωγική πορεία της ανθρώπινης ψυχής προς την θέαση του Νοητού Φωτός. Αναλύει η κα ΑΝΝΑ Χ. ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ, Δρ. Επιστημών της Αγωγής του Πανεπιστημίου Σορβόννης (Paris V – René Descartes). Η ομιλία πραγματοποιήθηκε την 9η Φεβρουαρίου 2019 στην αίθουσα ΕΛΛΗΝ.Α.Ι.Σ. (Δομοκού και Ζαχία 1, Αθήνα).
ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΜΙΛΙΑΣ
Το ποίημα «Στα βάθη της ψυχής μου» είναι μέρος της ποιητικής συλλογής του Παλαμά με τίτλο «Τα μάτια της ψυχής μου», τίτλος εμπνευσμένος από τον στίχο του Σολωμού: «Ανοιχτά πάντα κι άγρυπνα τα μάτια της ψυχής μου». Η συλλογή αυτή κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στην «Εστία» του 1892 και ανήκει στις πρώτες συλλογές του συνολικού ποιητικού του έργου.
Ο λόγος για τον οποίο επιλέξαμε, στην παρούσα ομιλία, να αναλύσουμε το συγκεκριμένο ποίημα του Παλαμά, είναι γιατί θεωρούμε πως αυτό αναδεικνύει με τον καλύτερο τρόπο, την συνάντηση της ποιήσεως με την φιλοσοφία. Πράγματι, σε αυτό το ποίημα, ο Παλαμάς, εμπνεόμενος από την πλατωνική φιλοσοφία, μάς καταθέτει, με ποιητικό τρόπο, την δική του αναγωγική πορεία προς την θέαση του Νοητού Φωτός, που αναδεικνύεται σαν ένα μυητικό βίωμα του ποιητή στα «δρώμενα» της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας.
Αν θα θέλαμε να δώσουμε με συνοπτικό τρόπο την φιλοσοφική ουσία του εν λόγω ποιήματος του Παλαμά, θα λέγαμε ότι αυτή έγκειται στην επιστρεπτική πορεία της ψυχής του ποιητή προς τον «Υπερουράνιο Τόπο», έτσι όπως αυτός περιγράφεται στον «Φαίδρο» του Πλάτωνος. Σε αυτό το πλαίσιο, η επιστρεπτική αυτή πορεία της ψυχής γίνεται μέσω των 24 αναβαθμών, εικόνες των οποίων είναι τα αντίστοιχα 24 δίστιχα που συγκροτούν το ποίημα. Με αυτήν την έννοια, η επιστροφή της ψυχής του ποιητή στην αιώνια πατρίδα της, που είναι, σύμφωνα με το ποίημα, ο «έβδομος ουρανός», πραγματοποιείται μέσω των νοητικών ματιών της.
Με άλλα λόγια, το θείο στοιχείο, που ενυπάρχει σε κάθε ανθρώπινη ψυχή και που συνιστά ένα χάρισμα θεϊκό, τώρα, έχει ενεργοποιηθεί πλήρως μέσα στην ψυχή του ποιητή, μέσω της «ομοιώσεως» με το θείον, ομοίωσις που αναδεικνύεται με την ποιητική έκφραση, «μάτια θεϊκά». Έτσι, η ψυχή του ποιητή επιστρέφει στο «φως το αληθινό» του «νοητού νου», δηλαδή στο «πεδίον της Αληθείας» του πλατωνικού «Φαίδρου», εκεί που η ψυχή βυθίζεται πλέον ολόκληρη, στην αγκαλιά της μεγάλης μνήμης, της «Μνημοσύνης».
Κλείνοντας την παρουσίασή μας, θα λέγαμε ότι μέσα από την ευχή, που είναι ταυτόχρονα και ελπίδα της αναγωγής και της επιστροφής της ψυχής του ποιητή στην αιώνια πατρίδα της, αυτήν του «νου», ο Παλαμάς αναδεικνύει με εναργή και εμφαντικό τρόπο την νοσταλγία της ψυχής για τον μεγάλο «νόστο» στον «νοητό κόσμο» των πλατωνικών Ιδεών. Διαβάστε το ποίημα εδώ: https://drive.google.com/file/d/0B5n9…
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΟΜΙΛΗΤΡΙΑΣ
Βιογραφικό σημείωμα Δρ. Άννας Χ. Μαρκοπούλου: https://drive.google.com/file/d/16RoI…
Εικόνα τίτλων παρουσίασης: Μαρμάρινος ανδριάντας του Κωστή Παλαμά (1975). Είναι έργο του γλύπτη Βάσου Φαληρέα (1905-1979) και βρίσκεται στον περίβολο του Πνευματικού Κέντρου Δήμου Αθηναίων, επί της οδού Ακαδημίας.
Σύντομη περιγραφή: Ο Παλαμάς αποδίδεται καθιστός σε μαρμάρινο κάθισμα πάνω στο οποίο είναι ριγμένο ένα ιμάτιο. Έχει την ήρεμη στάση περισυλλογής που προσιδιάζει σε έναν ποιητή. Εδράζεται σε τετράγωνο μαρμάρινο βάθρο, στην πρόσοψη του οποίου αναγράφεται: «ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ / 1859-1943». Στη δεξιά πλευρά του καθίσματος, αναγράφεται η επιγραφή: «Κώστας Παλαμάς / ΑΥΤΟ ΚΡΑΤΑΕΙ ΑΝΑΛΑΦΡΟ ΜΕΣ’ ΤΗΝ ΑΝΕΜΟΖΑΛΗ / ΤΟ ΑΠΟ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΤΗ ΒΟΗ ΠΡΕΣΒΥΤΙΚΟ ΚΕΦΑΛΙ / ΑΥΤΟ ΤΟ ΛΟΓΟ ΘΑ ΣΑΣ ΠΩ ΔΕΝ ΕΧΩ ΑΛΛΟ ΚΑΝΕΝΑ / ΜΕΘΥΣΤΕ ΜΕ Τ’ ΑΘΑΝΑΤΟ ΚΡΑΣΙ ΤΟΥ ΕΙΚΟΣΙΕΝΑ / 1 Νοεμβρίου 1940». Στην αριστερή πλευρά του καθίσματος αναγράφεται: «Β. ΦΑΛΗΡΕΑΣ ΕΠΟΙΕΙ 1975».
Οι ΦΡΥΚΤΩΡΙΕΣ ευχαριστούν θερμά το ΕΛΛΗΝ.Α.Ι.Σ. για την πρόσκληση τηλεοπτικής καταγραφής.
Π.Ε.Φ.: Διαμαρτυρία για το νέο πλήγμα κατά των Λατινικών και της ανθρωπιστικής παιδείας
Δύο αλλεπάλληλα βαρύτατα πλήγματα δέχθηκαν πρόσφατα τα φιλολογικά μαθήματα και κατ’ επέκτασιν η ανθρωπιστική παιδεία: Το πρώτο σχετίζεται με την πρόσφατη εξαγγελία από την Πολιτεία περί οριστικής κατάργησης του μαθήματος των Λατινικών από τα υποχρεωτικώς διδασκόμενα και πανελλαδικώς εξεταζόμενα για την εισαγωγή των υποψηφίων του τομέα των Ανθρωπιστικών Επιστημών στα ΑΕΙ.
Το δεύτερο αφορά μια νεότερη προφορική εξαγγελία σύμφωνα με την οποία το μάθημα εντάσσεται στα επιλεγόμενα και μόνον σχολικώς εξεταζόμενα μαθήματα, γεγονός που οδηγεί στην ουσιαστική υποβάθμιση και πραγματική κατάργησή του. Η δεύτερη μάλιστα υπουργική εξαγγελία ισοδυναμεί με προσβλητικό εμπαιγμό εις βάρος τόσο των φιλολόγων όσο και της κλασικής παιδείας στο σύνολό της, καθώς συνοδεύεται από απαξιωτικά για το μάθημα και αντιεπιστημονικά επιχειρήματα, σύμφωνα με τα οποία το μορφωτικό αυτό αντικείμενο ενδιαφέρει λιγότερο τους νέους και πως «τα Λατινικά οριακά είναι χρήσιμα στη Φιλολογία και την Αρχαιολογία» (!). Λυπούμεθα, και ως φιλόλογοι αλλά και ως δάσκαλοι, για την κακή διαπαιδαγώγηση την οποία, εκτός των άλλων, ασκεί το Υπουργείο διακρίνοντας τους τομείς της ανθρώπινης γνώσης και του ανθρώπινου πολιτισμού σε περισσότερο και λιγότερο ενδιαφέροντες και χρήσιμους(!).
Εξάλλου με τα έωλα αυτά επιχειρήματα το Υπουργείο φαίνεται να αγνοεί επιδεικτικά τις εντονότατες διαμαρτυρίες όχι μόνον των φιλολόγων, της Επιστημονικής μας Ένωσης και των Τοπικών μας Συνδέσμων, αλλά και του συνόλου των Τμημάτων Φιλολογίας των Φιλοσοφικών Σχολών της χώρας μας (Αθηνών, Θεσσαλονίκης, Ιωαννίνων, Κρήτης, Κομοτηνής και Πελοποννήσου), όπως και των τμημάτων ξένων φιλολογιών (Αγγλικής, Ισπανικής, Γερμανικής) και διακεκριμένων κλασικών φιλολόγων, ελλήνων και ξένων.
Η Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων θεωρεί ότι η γενική αυτή αποδοκιμασία αφαιρεί κάθε δικαίωμα για εφαρμογή αυτού του αντιπνευματικού μέτρου, το οποίο κατ’ ουσίαν αποκόπτει την εκπαίδευση από τις ρίζες του ευρωπαϊκού πολιτισμού και των ευρωπαϊκών γλωσσών και παραβλέπει την στενή και αμφίδρομη ιστορική και πολιτισμική σχέση της ελληνικής ιστορίας με τη ρωμαϊκή.
ΓΙΑ ΤΟ Δ.Σ. ΤΗΣ ΠΕΦ
|
Η Πρόεδρος Τασούλα Καραγεωργίου, δ.φ. |
Ο Γενικός Γραμματέας Αντώνης Μαστραπάς, δ.φ. |
| Δευτεροβάθμια |
Πλήρης απαξίωση των ανθρωπιστικών σπουδών
Του Δημήτρη Χρυσόπουλου, Φιλόλογου – Ιστορικού
Φέτος ομολογώ ότι για τον εκπαιδευτικό κόσμο είναι μια χρονιά άνευ προηγουμένου… όπου και να θέλει δηλαδή κάποιος να πλήξει δεν υπάρχει περίπτωση να τα καταφέρει… Αναποφάσιστος λοιπόν εμφανίζεται ο υπουργός Παιδείας σχετικά με το μάθημα των Λατινικών. Αν και είχε ανακοινωθεί η κατάργησή του από τα μαθήματα που θα διδάσκονται και θα εξετάζονται στη Γ’ Λυκείου, τελικά επανέρχεται ως μάθημα επιλογής. Με την υποσημείωση φυσικά ότι «τα Λατινικά είναι οριακά χρήσιμα στη Φιλολογία και την Αρχαιολογία». Ένα ακόμη λοιπόν μάθημα των ανθρωπιστικών σπουδών μπαίνει στο «στόχαστρο» και ουσιαστικά βγαίνει από το «κάδρο»…
Αναντίρρητα οι ανθρωπιστικές σπουδές στην Ελλάδα πεθαίνουν, όπως κάθε οργανισμός που δεν ανανεώνεται για μεγάλο χρονικό διάστημα παραμένοντας στάσιμος. Στον αργό όμως αυτό θάνατο έχει συντελέσει τα μέγιστα τα τελευταία χρόνια η επίθεση που δέχονται, η οποία είναι πραγματικά απίστευτη… Από πού να ξεκινήσει κανείς και που να τελειώσει… Επιγραμματικά θα αναφέρω μόνο ότι τα Αρχαία Ελληνικά στο Γυμνάσιο στην ουσία έχουν τεθεί στο περιθώριο αφού πλέον δεν εξετάζονται στο τέλος της χρονιάς, ενώ η Λογοτεχνία έχει καταργηθεί εδώ και μερικά χρόνια από πανελλαδικώς εξεταζόμενο μάθημα…
Η λογοτεχνία μάλιστα ήταν ένα ιδιαίτερα απαιτητικό μάθημα και μπορούσε να κάνει τη διάκριση ανάμεσα στον μαθητή που αποστηθίζει δίχως κριτική σκέψη και αυτόν που κατανοεί, κάτι που υποτίθεται ότι προσπαθεί να λύσει το υπουργείο με τις αλλαγές στον τρόπο εξέτασης των μαθημάτων… Απαιτούσε πολύ υψηλό επίπεδο κατανόησης του λόγου δύσκολων συγγραφέων, γνώσεις αφηγηματολογίας, κατανόηση του χρόνου της αφήγησης και της ιστορίας, ψυχογράφηση αληθοφανών χαρακτήρων, σύνδεση του κειμένου με το ιστορικό πλαίσιο, ικανότητα τεκμηρίωσης απόψεων μελετητών φιλολόγων και πολλά άλλα ακόμα πράγματα. Το λύκειο γίνεται πτωχότερο την ώρα που μπαίνουν και τα Λατινικά στην άκρη, τα οποία θα εμφανίζονται πλέον στο σχολικό πρόγραμμα ως μάθημα επιλογής.
Προφανώς και η απαξίωση των ανθρωπιστικών σπουδών δεν είναι ένα απλό ζήτημα για διερεύνηση, όμως σε μία πρώτη βάση ωφέλιμο θα ήταν να συνειδητοποιήσουμε ότι τα κλασικά γράμματα μοιάζουν με έναν άνθρωπο, ο οποίος στηρίζεται σε δύο πόδια. Το ένα είναι η Αρχαία Ελληνική Γραμματεία και το άλλο η Ρωμαϊκή. Όταν το ένα από τα δύο πόδια κοπεί, τότε ολόκληρο το ανθρώπινο αυτό σώμα θα κινδυνεύσει να καταρρεύσει. Όλα αυτά δεν σημαίνουν ότι η διδασκαλία του μαθήματος των Λατινικών δεν χρειαζόταν ριζική αναμόρφωση. Προτάσεις των πανεπιστημιακών καθηγητών υπήρξαν επί τούτου. Πρέπει όμως να αφήσεις στους καθηγητές το δικαίωμα να γνωρίζουν, ως οι πλέον ειδικοί, το ποια γνωστικά αντικείμενα είναι απαραίτητο να διδάσκονται οι μαθητές τους.
Οι κλασικές γλώσσες, τα Αρχαία Ελληνικά και τα Λατινικά, δεν είναι νεκρές, αλλά ζουν, ενυπάρχουν ενσωματωμένες στη σύγχρονη γλώσσα των επιστημών και της καθημερινής ζωής, συμβάλλοντας έτσι στην πνευματική και πολιτισμική ανάπτυξη του σύγχρονου οικουμενικού ανθρώπου.Αν θέλουμε όμως να κάνουμε νηφάλια κριτική οφείλουμε να παραδεχτούμε ότι η διδασκαλία των Λατινικών τα τελευταία έτη, όντως απέκτησε μηχανιστικό χαρακτήρα. Συμφωνώ με την άποψη ότι τα λατινικά είναι η βάση πολλών επιστημών αλλά με τον τρόπο που έρχονται σε επαφή οι μαθητές δεν κερδίζουν όσα θα έπρεπε. Φυσικά η λύση όμως δεν είναι «πονάει κεφάλι, κόψει κεφάλι». Θα ήταν προτιμότερο να άλλαζε ο τρόπος διδασκαλίας ώστε να αναδειχθεί το περιεχόμενο της λατινικής γραμματείας, να δημιουργηθούν καινούργια εγχειρίδια διδασκαλίας δομημένα σε μία νέα βάση και φυσικά να τονωθεί περισσότερο το ενδιαφέρον των μαθητών. Όμως κάτι τέτοιο φαντάζει πολύ δύσκολο έως ακατόρθωτο, αν κρίνουμε από τους χειρισμούς των ιθυνόντων…
Επιπλέον η απόφαση να παραχωρηθεί στα Λατινικά το «προνόμιο» του κατ’ επιλογήν μαθήματος στη Γ’ Λυκείου είναι μια πασιφανής κοροϊδία. Ουσιαστικά η επιλογή δε διαφέρει και πολύ από την κατάργηση καθώς μοιάζει βέβαιο ότι οι μαθητές που θα επιλέξουν τα Λατινικά θα είναι λίγοι. Το σχολείο είναι σχεδιασμένο να σε φέρει σε ένα επίπεδο γνώσης που θα μπορείς να ζήσεις γνωρίζοντας τα βασικά. Εάν δεν καταλαβαίνεις γιατί πρέπει να μάθεις έστω και λίγα Λατινικά, Αρχαία Ελληνικά, Φυσική κ.λ.π. τότε σίγουρα υπάρχει πρόβλημα!
Με τις εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις πολλές χώρες προσπαθούν να «επαγγελματοποιήσουν» τα προγράμματα σπουδών στα σχολεία και στα πανεπιστήμια. Δεν αντιλαμβάνονται όμως ότι η υποταγή της Παιδείας και της εκπαίδευσης στις απαιτήσεις της αγοράς είναι μια ήδη χαμένη μάχη. Μερικοί δυσκολεύονται να αντιληφθούν ότι η λογοτεχνία, η τέχνη, τα αρχαία ελληνικά, τα λατινικά, η φιλοσοφία μπορούν να συμβάλουν στην ηθική μας διάπλαση και να περάσουν μηνύματα διαχρονικά και χρήσιμα. Μπορεί να μην έχουν υλική διάσταση, έχουν όμως όλα όσα χρειάζεται ένας άνθρωπος για να αποκτήσει γενική παιδεία.
Όλα αυτά βέβαια σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η άρτια διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας θα αποτελεί πάντα τη βασική προϋπόθεση και το απαραίτητο εργαλείο κάθε εκπαιδευτικού λειτουργού, οποιοδήποτε κι αν είναι το αντικείμενο της διδασκαλίας του. Χωρίς την εκμάθηση της γλώσσας μας και την ανακάλυψη του πλούτου της, χωρίς την επαφή με τις κλασικές σπουδές, δίχως τη γνώση της ιστορίας του ελληνισμού και αποκομμένοι από τις πιο λυρικές φωνές που έζησαν εδώ, ένιωσαν, έγραψαν και τραγούδησαν, το ελληνικό σχολείο είναι φτωχό και οι πολίτες που προετοιμάζει όχι ελεύθεροι, αλλά έτοιμοι να παραδώσουν «γην και ύδωρ», όπου τυχόν τους ζητηθεί.
Αν ζητούμενο σήμερα είναι να διαμορφώσουμε μια νέα γενιά πολιτών, μέσα στο δημόσιο σχολείο, που έχει μάθει να σκέφτεται και όχι να ακολουθεί άβουλα καθετί που φαντάζει εύκολο ή απλώς δελεαστικό, τότε, ίσως, πρέπει να ψάξουμε ξανά τα γενεσιουργά αίτια αυτής της Αναγέννησης στην παλιγγενεσία της Παιδείας μας.