Νέα Ελληνικά Γ´ ΕΠΑΛ: Κινητό τηλέφωνο και νέοι (Κριτήριο αξιολόγησης)

Νέα Ελληνικά Γ´ ΕΠΑΛ: Κινητό τηλέφωνο και νέοι (Κριτήριο αξιολόγησης)

Κινητό: απελευθερωτής ή δικτάτορας;

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο Το ΒΗΜΑ, στις 12.10.2003

[…]Το κινητό τηλέφωνο μας επιτρέπει να διευρύνουμε τον αριθμό των συνομιλητών μας ανεξάρτητα από τόπο και χρόνο αλλά και να αποστασιοποιούμαστε από τα τρέχοντα και τους συμπαρισταμένους με το να στρέφουμε την προσοχή μας σε απόμακρο συνομιλητή. Μας επιτρέπει να καλλιεργήσουμε περιφερειακά επίπεδα κοινωνικών σχέσεων με το να κρατάμε χαλαρές επαφές με όσους δεν είμαστε ακόμη έτοιμοι να συναντήσουμε αλλά και να υψώνουμε ασπίδα απομόνωσης με το να αποκόπτουμε τη δυνατότητα επικοινωνίας σε απρόσκλητους ή μη στενούς φίλους. Μας επιτρέπει να συνδυάζουμε ρόλους που διαφορετικά θα απαιτούσαν την ταυτόχρονη παρουσία μας σε διαφορετικά μέρη και να διατηρούμε επαφή με τους άλλους ανεξάρτητα από τον χώρο όπου κινούμαστε. Επίσης μας επιτρέπει να αναλαμβάνουμε ρόλους που απαιτούν ετοιμότητα όλο το 24ωρο αλλά και να περιορίζουμε την υπευθυνότητά μας στη λήψη αποφάσεων με το να προστρέχουμε μέσω του κινητού στη συμβουλή άλλων. Τέλος, μας επιτρέπουν να ζούμε με προχειρότητα, χωρίς την ανάγκη τήρησης σαφών χρονοδιαγραμμάτων και προγραμματισμένων συναντήσεων, καθ’ ότι το κινητό ρευστοποιεί τον χρόνο, επιτρέπει τη συνεχή αναπροσαρμογή του χρόνου μιας συνάντησης και αποσβήνει το αίσθημα ενοχής σε καθυστερήσεις – καθ’ όσον ο «άλλος» ειδοποιείται εγκαίρως για το πού είμαστε και τι μας συμβαίνει.

Όσον αφορά τη θεώρηση από πλευράς κοινωνικού συστήματος, ο Geser μάς λέει ότι το κινητό τηλέφωνο μειώνει τη θετική επίδραση της κοινωνικής προσέγγισης που είχαμε μέσω συνεύρεσης, αλληλεπίδρασης και ενσωμάτωσης. Αντίστροφα, αυξάνει τη βιωσιμότητα μικρών ομάδων ή ατόμων καθ’ ότι τους δίνει περισσότερες ευκαιρίες κινητοποίησης εξωτερικών πόρων ή συνεργασίας με άλλους όταν και μόνον εμφανίζεται η ανάγκη. Ευνοεί την ανάπτυξη κοινοτήτων βάσει χαρακτηριστικών των μελών και όχι βάσει περιοχής (άραενδυναμώνει θεσμούς όπως η οικογένεια και οι εθνικές ομάδες, αντί των πόλεων, εκκλησιών ή σχολείων). Επίσης επιτρέπει στους οργανισμούς και στις επιχειρήσεις να ενσωματώνουν σε μεγαλύτερο βαθμό απομακρυσμένες ή κινούμενες μονάδες και να ανταποκρίνονται σε πελάτες με μεταβαλλόμενη διεύθυνση. Εξίσου όμως διευκολύνει την ανάπτυξη διαπροσωπικών «μικροσυστημάτων» που ανατρέπουν καθιερωμένες ιεραρχικές δομές με κίνητρο την υπερκέραση της γραφειοκρατίας ή… ακόμη και τη διάλυσή της. Σίγουρα η νέα αυτή πραγματικότητα ευνοεί την αλλαγή από αυστηρά προγραμματισμένους γραφειοκρατικούς μηχανισμούς σε «adhocracies», όπου τα χρονοδιαγράμματα και οι δομές συνεργασίας αναμορφώνονται συνεχώς. H τάση για μεγάλες πολύπλευρες συμμαχίες υποχωρεί και ενθαρρύνεται η ανάπτυξη διμερών σχέσεων. Τελικά η χρήση των κινητών τηλεφώνων αποδυναμώνει κάθε έννοια συγκεντρωτισμού – από τη χρήση τηλεφωνικών κέντρων ως την περιχαράκωσητμημάτων – με επακόλουθη τη μείωση της δυνατότητας κεντρικού ελέγχου.

Ως γενικό συμπέρασμα η έρευνα του καθηγητή Geser καταλήγει στο ότι τα κινητά τηλέφωνα δυναμιτίζουν τους παραδοσιακούς μηχανισμούς που διασφάλιζαν τον διαχωρισμό των κοινωνικών επιπέδων από το επίπεδο των μεμονωμένων μελών τους, όπως επίσης και τον διαχωρισμό των διαφόρων κοινωνικών συστημάτων μεταξύ τους. Αντίστροφα, κάθε άτομο τώρα επιφορτίζεται με το έργο της διατήρησης μιας διαφοράς μεταξύ της προσωπικής του συμπεριφοράς και των κοινωνικών του ρόλων και με τη χάραξη των ορίων μεταξύ των κοινωνικών του σχέσεων, των ομάδων, των οργανισμών ή των φορέων όπου συμμετέχει.

 (Διασκευή)

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

1η δραστηριότητα

Α1. α) Ποιες είναι οι βασικές επιπτώσεις της χρήσης του κινητού τηλεφώνου στο κοινωνικό σύστημα, σύμφωνα με τον Geser;

β) Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως Σωστές (Σ) ή Λανθασμένες (Λ), σύμφωνα με το κείμενο:

1. Το κινητό τηλέφωνο επιτρέπει τη διεύρυνση των κοινωνικών επαφών ανεξάρτητα από τόπο και χρόνο.
2. Η χρήση του κινητού ενισχύει αποκλειστικά τις παραδοσιακές ιεραρχικές δομές και τον συγκεντρωτισμό.
3. Το κινητό δίνει τη δυνατότητα στο άτομο να απομονώνεται επιλεκτικά από ανεπιθύμητες επαφές.
4. Σύμφωνα με τον Geser, το κινητό ενδυναμώνει κοινότητες που βασίζονται κυρίως στη γεωγραφική περιοχή.
5. Με τη διάδοση των κινητών, το άτομο αναλαμβάνει μεγαλύτερη ευθύνη στη διαχείριση των κοινωνικών του ρόλων.

Μονάδες 15

2η δραστηριότητα

Α2. α) άρα, όπως, Επίσης, όμως, Σίγουρα. Τι δηλώνουν οι παραπάνω λέξεις που συμβάλλουν στη συνοχή του κειμένου;

β) Να γράψετε ένα αντώνυμο για καθεμία από τις υπογραμμισμένες λέξεις του κειμένου: έτοιμοι, ενθαρρύνεται, ενδυναμώνει, διαχωρισμό, συμμετέχει.

γ) (Το κινητό τηλέφωνο) Ευνοεί την ανάπτυξη κοινοτήτων βάσει χαρακτηριστικών των μελών και όχι βάσει περιοχής

1. Στην πιο πάνω πρόταση η σύνταξη είναι ενεργητική ή παθητική;
2. Να μετατρέψετε την πιο πάνω πρόταση στην αντίθετη συντακτική μορφή.

Μονάδες 15

3η δραστηριότητα

Α3. Aναλαµβάνετε να συντάξετε μια οµιλία (200-250 λέξεων, απευθυνόμενοι στους συµμαθητές σας, για την καθοριστική εισβολή των κινητών τηλεφώνων στη ζωή των νέων ανθρώπων και τους κινδύνους που κρύβει η αλόγιστη χρήση τους.

Μονάδες 20

Β. Λογοτεχνικό κείμενο

ΜΑΙΡΗ ΠΕΣΤΡΟΒΑ (1968-)

Όχι, δεν χτυπά το τηλέφωνο

Το ποίημα δημοσιεύτηκε στον ιστότοπο https://www.fractalart.gr/apoplous/ στις 14.6.2017.

Δεν χτυπά το τηλέφωνο

δεν σπάει η ησυχία με κρότο

αγέρωχη στέκεται στο παράθυρο

μονάχη να κοιτά τον δρόμο

κόσμος πάει έρχεται

ως φαίνεται δεν έχουν ανάγκη τηλεφωνήματος

ή μπορεί να ‘γινε το τηλεφώνημα

και να ξεκαθαρίστηκαν καταστάσεις

σκέψεις, κλάματα, αγγίγματα

το πώς πέφτει το χέρι στο μπράτσο της πολυθρόνας

για ποιο ταξίδι ξεκίνησε ο καπνός απ’ το τσιγάρο

πόσες φορές ακούμπησαν τα χείλη στο ποτό

κι αφού γι’ αυτούς δεν χτυπά το τηλέφωνο

αποφάσισα να δώσω ένα τέλος κι εγώ

τραβώντας το καλώδιο απ’ την πρίζα…

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

1η δραστηριότητα

Β1. Τι συμβολίζει η πράξη του αφηγητή να τραβήξει το καλώδιο από την πρίζα στο τέλος του ποιήματος και πώς συνδέεται με το θέμα της σιωπής και της αναμονής;

Μονάδες 15

2η δραστηριότητα

Β2. α) Πώς λειτουργεί η εναλλαγή από το γ΄ ενικό πρόσωπο στο α΄ ενικό στη διαμόρφωση της οπτικής γωνίας του ποιητικού υποκειμένου;

β) Να εντοπίσεις και να καταγράψεις στο τετράδιό σου μια επανάληψη, μία μεταφορά και μία προσωποποίηση.

Μονάδες 15

3η δραστηριότητα

Β3. Να ερμηνεύσεις τη στάση του κόσμου στο ποίημα σχετικά με τα τηλεφωνήματα σε αντίθεση με αυτή του ποιητικού υποκειμένου. Ποια είναι η δική σου γνώμη για την τηλεφωνική συνομιλία; Την θεωρείς αποτελεσματικό τρόπο επικοινωνίας ή όχι και γιατί;

Μονάδες 20