Νέα Ελληνικά Γ´ ΕΠΑΛ: Η θέση και η ζωή της γυναίκας στην αυριανή Ελλάδα (Κριτήριο αξιολόγησης)
Α. Μη λογοτεχνικό κείμενο
Μήνυμα Αντ. Γκουτέρες για τη Διεθνή Ημέρα Γυναικών
Το παρακάτω κείμενο δημοσιεύτηκε στον ιστότοπο του Αθηναϊκού-Μακεδονικού Πρακτορείου Ειδήσεων (amna.gr) στις 8 Μαρτίου 2023, τη Διεθνή Ημέρα της Γυναίκας, και αναφέρεται στις δηλώσεις που έκανε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες με αφορμή την παγκόσμια αυτή εορτή των γυναικών.
Μήνυμα συνεργασίας προς τις κυβερνήσεις, τον ιδιωτικό τομέα και την κοινωνία των πολιτών για την οικοδόμηση ενός πιο δίκαιου κόσμου χωρίς αποκλεισμούς για τις γυναίκες, τα κορίτσια, τους άνδρες και τα αγόρια παντού στον κόσμο, απευθύνει ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες με αφορμή τη σημερινή Διεθνή Ημέρα Γυναικών. Όπως τονίζει, η επένδυση στις γυναίκες ανυψώνει όλους τους ανθρώπους, τις κοινότητες και τις χώρες.
Στην αρχή του μηνύματός του, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ επισημαίνει πως στη Διεθνή Ημέρα Γυναικών, «γιορτάζουμε τα επιτεύγματα των γυναικών και των κοριτσιών σε όλους τους τομείς της ζωής, σε όλες τις γωνιές του κόσμου».
Ωστόσο, αναγνωρίζει και τα τεράστια εμπόδια που αντιμετωπίζουν – από τις δομικές αδικίες, την περιθωριοποίηση και τη βία, έως τις διαδοχικές κρίσεις που πλήττουν πρώτα και χειρότερα τις γυναίκες, έως τη στέρηση της προσωπικής τους αυτονομίας και των δικαιωμάτων τους πάνω στο σώμα και τη ζωή τους. «Οι έμφυλες διακρίσεις βλάπτουν τους πάντες – γυναίκες, κορίτσια, άνδρες και αγόρια», υπογραμμίζει.
Μιλώντας για τη σημασία της Διεθνούς Ημέρας Γυναικών, αναφέρει πως είναι ένα κάλεσμα για δράση. «Δράση για να σταθούμε στο πλευρό των γυναικών που διεκδικούν τα θεμελιώδη δικαιώματά τους με μεγάλο προσωπικό κόστος. Δράση για την ενίσχυση της προστασίας από τη σεξουαλική εκμετάλλευση και κακοποίηση. Δράση για την επιτάχυνση της πλήρους συμμετοχής και ηγεσίας των γυναικών», όπως εξηγεί.
Σε ό,τι αφορά το φετινό θέμα της Ημέρας, τονίζει τη σημασία της τεχνολογίας και της καινοτομίας για την προώθηση της ισότητας των φύλων. «Η τεχνολογία μπορεί να διευρύνει τις οδούς προς την εκπαίδευση και τις ευκαιρίες για τις γυναίκες και τα κορίτσια. Μπορεί όμως να χρησιμοποιηθεί και για να ενισχύσει την κακοποίηση και το μίσος. Σήμερα, οι γυναίκες αποτελούν λιγότερο από το ένα τρίτο του εργατικού δυναμικού στις θετικές επιστήμες, την τεχνολογία, τη μηχανική και τα μαθηματικά. Όταν οι γυναίκες υποεκπροσωπούνται στην ανάπτυξη νέων τεχνολογιών, οι διακρίσεις μπορεί να εμφανίζονται από την αρχή», σημειώνει.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Αντόνιο Γκουτέρες προτάσσει την ανάγκη γεφύρωσης του ψηφιακού χάσματος και αύξησης της εκπροσώπησης των γυναικών και των κοριτσιών στην επιστήμη και την τεχνολογία και προσθέτει: «Ο αποκλεισμός των γυναικών από τον ψηφιακό κόσμο έχει κοστίσει περίπου 1 τρισεκατομμύριο δολάρια στο ΑΕΠ των χωρών χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος την τελευταία δεκαετία – ένα κόστος που θα μπορούσε να αυξηθεί σε 1,5 τρισεκατομμύριο δολάρια έως το 2025 αν δεν δράσουμε».
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1η δραστηριότητα
Α1. α) Γιατί, σύμφωνα με τον Αντόνιο Γκουτέρες, είναι σημαντικό να γεφυρωθεί το ψηφιακό χάσμα για τις γυναίκες και τα κορίτσια;
β) Να χαρακτηρίσεις τις ακόλουθες προτάσεις, γράφοντας δίπλα στον αριθμό που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση, τη λέξηΣωστό, αν η πρόταση συμφωνεί με το νόημα του κειμένου, ή τη λέξη Λάθος, αν όχι.
- Ο Αντόνιο Γκουτέρες υποστηρίζει ότι η επένδυση στις γυναίκες ωφελεί μόνο τις ίδιες.
- Στο μήνυμά του αναγνωρίζει ότι οι γυναίκες και τα κορίτσια αντιμετωπίζουν δομικές αδικίες, περιθωριοποίηση και βία.
- Η Διεθνής Ημέρα Γυναικών παρουσιάζεται ως κάλεσμα για δράση υπέρ των δικαιωμάτων των γυναικών.
- Σύμφωνα με το κείμενο, οι γυναίκες αποτελούν περισσότερο από το μισό εργατικό δυναμικό στις θετικές επιστήμες, την τεχνολογία, τη μηχανική και τα μαθηματικά.
- Ο αποκλεισμός των γυναικών από τον ψηφιακό κόσμο έχει σημαντικό οικονομικό κόστος για τις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος.
Μονάδες 15
2η δραστηριότητα
Α2. α) Οι έμφυλες διακρίσεις βλάπτουν τους πάντες – γυναίκες, κορίτσια, άνδρες και αγόρια»
- Στην πιο πάνω πρόταση η σύνταξη είναι ενεργητική ή παθητική;
- Να μετατρέψετε την πιο πάνω πρόταση στην αντίθετη συντακτική μορφή
β) Να σχολιάσετε τη λειτουργία της επανάληψης της λέξης «δράση» στην τέταρτη παράγραφο του κειμένου («Μιλώντας… όπως εξηγεί.»)
γ) Να γράψετε ένα αντώνυμο για κάθε μία από τις υπογραμμισμένες λέξεις του κειμένου: ιδιωτικό, τεράστια, αυτονομίας, διευρύνει, αύξησης.
Μονάδες 15
3η δραστηριότητα
Α3. Με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα της Γυναίκας (8 Μαρτίου) το σχολείο σου οργανώνει μια εκδήλωση με τίτλο «Οι Γυναίκες στο μέλλον μας». Συμμετέχοντας κι εσύ σε αυτήν ως εκπρόσωπος των μαθητών/μαθητριών του σχολείου σου, να εκφωνήσεις μία ομιλία 200-250 λέξεων, στην οποία να περιγράφεις πώς θα ήθελες να είναι η θέση και η ζωή της γυναίκας στην αυριανή Ελλάδα.
Μονάδες 20
Β. Λογοτεχνικό κείμενο
Το μαγικό μολύβι της Μαλάλα
Το κείμενο αποτελεί απόσπασμα από το ομώνυμο παιδικό βιβλίο της Πακιστανής ακτιβίστριας και βραβευμένης με το Νόμπελ Ειρήνης Μαλάλα Γιουσαφζάϊ, η οποία σε ηλικία 15 ετών πυροβολήθηκε στο κεφάλι από Ταλιμπάν, μέσα στο σχολικό λεωφορείο, επειδή επέμενε να πηγαίνει στο σχολείο. Το βιβλίο κυκλοφορεί σε μετάφραση Αύγουστου Κορτώ και εικονογράφηση Kerscoët από τις εκδόσεις Πατάκη.
Πιστεύετε στη μαγεία;
Όταν ήμουν μικρή, παρακολουθούσα στην τηλεόραση μια σειρά με ένα αγόρι που είχε ένα μαγικό μολύβι. Όταν πεινούσε, ζωγράφιζε ένα μπολ κρέας με κάρι κι αυτό εμφανιζόταν απ’ το πουθενά. Όταν κινδύνευαν αυτός κι οι φίλοι του, ζωγράφιζε έναν αστυνομικό. Το αγοράκι αυτό ήταν ένας μικρός ήρωας που πάντα προστάτευε όποιον χρειαζόταν βοήθεια.
Πόσο ήθελα κι εγώ ένα τέτοιο μαγικό μολύβι!
Αν είχα ένα μολύβι σαν κι αυτό, θα ζωγράφιζα… μια κλειδαριά στην πόρτα μου, για να μην μπουκάρουν κάθε τρεις και λίγο τα αδέρφια μου. Θα ΄σβηνα τη μυρωδιά της χωματερής δίπλα στο σπίτι μας. Και με το ίδιο μαγικό μολύβι θα ’κανα τους ανθρώπους ευτυχισμένους. Θα ζωγράφιζα τα ωραιότερα φορέματα του κόσμου για τη μητέρα μου. Τα πιο υπέροχα κτίρια σε όλη την κοιλάδα για τον πατέρα μου, ώστε να ανοίγει σ’ αυτά σχολεία, πολλά σχολεία, όπου τα παιδιά θα φοιτούσαν δωρεάν. Μια κανονική μπάλα, ώστε τα αδέρφια μου κι εγώ να μην αναγκαζόμαστε να παίζουμε μ’ ένα τόπι φτιαγμένο από μια παλιά κάλτσα παραγεμισμένη με σκουπίδια.
Κάθε βράδυ, πριν πέσω για ύπνο, παρακαλούσα να ’χα κι εγώ ένα τέτοιο μαγικό μολύβι. Και κάθε πρωί, μόλις ξυπνούσα, κοίταζα στο συρτάρι του κομοδίνου μου. Όμως το μαγικό μολύβι δεν εμφανιζόταν.
Μια μέρα είχα πάει στη χωματερή να πετάξω κάτι φλούδες. […] Είχα σουφρώσει τη μύτη κι έδιωχνα τις μύγες από το χέρι προσέχοντας να μην πατήσω καμιά βρομιά με τα καλά μου παπούτσια, όταν ξάφνου είδα ένα κορίτσι στην ηλικία μου να ξεδιαλέγει τα σκουπίδια σε χωριστές στοίβες. Παραδίπλα δυο αγοράκια ψάρευαν πεταμένα σιδερικά με μαγνήτες δεμένους σε πετονιά.
Όταν ο πατέρας μου γύρισε σπίτι μετά τη δουλειά, του είπα τι είχα δει. Και λυπήθηκε τρομερά. «Μπαμπά;» είπα.
«Τι είναι, τζάνι;» απάντησε. Μ’ άρεσε που πάντα με φώναζε έτσι – «αγάπη μου».
«Πώς και δεν το ’χω δει αυτό το κοριτσάκι στο σχολείο;»
«Επειδή…» είπε, αλλά κόμπιασε πριν συνεχίσει. «Επειδή, τζάνι μου, στη χώρα μας δε στέλνουν όλοι τις κόρες τους σχολείο. Και μερικά παιδιά είναι αναγκασμένα να δουλεύουν για να συντηρούν τις οικογένειές τους. […]
Το σχολείο ήταν το αγαπημένο μου μέρος. Αλλά ποτέ δεν είχα σκεφτεί πως ήμουν τυχερή που μπορούσα να πηγαίνω σχολείο. Ο πατέρας μου έλεγε πάντα: «Η Μαλάλα θα ζήσει ελεύθερη σαν πουλί». Μα τώρα αναρωτιόμουν πόσο στ’ αλήθεια ελεύθερη θα ήμουν. […] Αν είχα το μαγικό μολύβι, θα το χρησιμοποιούσα για να ζωγραφίσω έναν καλύτερο κόσμο. […]
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1η δραστηριότητα
Β1. α) Τι έκανε τη Μαλάλα να καταλάβει πόσο σημαντικό είναι το σχολείο;
Μονάδες 15
2η δραστηριότητα
Β2. α) Να αναφερθείτε στο είδος του αφηγητή της ιστορίας (χαρακτηρισμός, ρηματικό πρόσωπο, εστίαση)
β) Να εντοπίσεις και να καταγράψεις στο τετράδιό σου μια επανάληψη, μια παρομοίωση και μία μεταφορά.
Μονάδες 15
3η δραστηριότητα
Β3. Πώς θα «ζωγράφιζες» τον κόσμο καλύτερο αν ήσουν η Μαλάλα και είχες το μαγικό μολύβι; Τι χαρακτηριστικά θα του έδινες; Να αναπτύξεις τις απόψεις σου σε 100-150 λέξεις, τεκμηριώνοντας την απάντησή σου.
Μονάδες 20
