Μόνιμες Στήλες

Του Νίκου Τσούλια Σήμερα το σχολείο και κάθε πηγή οργανωμένης γνώσης είναι ιδιαίτερα ανοιχτό σύστημα, που δεν δέχεται απλά και μόνο τις ποικίλες εξωγενείς επιδράσεις του κοινωνικού και πολιτισμικού περιβάλλοντος αλλά καλείται να πάρει θέση για πολλά ζητήματα πέραν της μεταβίβασης της πολιτιστικής κληρονομιάς. Δεν μπορεί να οχυρωθεί εντός των τειχών της εγκύκλιας γνώσης και μιας παραδοσιακού χαρακτήρα ηθικής παιδαγωγικής κενού περιεχομένου. Οφείλει να «εμπλακεί» στα μεγάλα και ζέοντα προβλήματα (επαγγελματικά αδιέξοδα και ανεργία, ναρκωτικά, οικολογικά προβλήματα, κοινωνικές και διαπροσωπικές σχέσεις κλπ) και να δώσει ουσιαστικά εφόδια στους νέους για να τα αντιμετωπίσουν.

Του Νίκου Τσούλια Ας δούμε δύο βασικά – κατά τη γνώμη μου – ερωτήματα ως προς την κυβερνητική πολιτική στην εκπαίδευση. α) Η εφαρμοζόμενη πολιτική είναι στην ουσία της αυτοφυής πρόταση της συγκυβέρνησης ή επιβάλλεται από την εφαρμογή του Μνημονίου και από την εργαλειοθήκη του Ο.Ο.Σ.Α.; Με άλλα λόγια, αν δεν είχαμε Μνημόνιο ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α. θα ασκούσε αυτή την πολιτική ως αυθεντική πολιτική της ιδεολογίας του, ως αριστερή πολιτική; β) Μπορούν να γίνουν μεταρρυθμίσεις και καινοτομίες σε συνθήκες οικονομικής ασφυξίας ακόμα και επί της στοιχειώδους λειτουργίας σχολείων και πανεπιστημίων;

Του Νίκου Τσούλια «Αν δεν ξέρεις που πας, όλοι οι δρόμοι είναι οι ίδιοι», λέει πολύ σοφά μια αραβική παροιμία. Και εμείς ως έθνος και ως λαός δεν ξέρουμε πού πηγαίνουμε. Το μόνο που θέλουμε είναι χρήματα. Και αυτό αποτελεί το πιο κρίσιμο στοιχείο για μια κοινωνία που βρίσκεται όχι απλά και μόνο σε κρίση αλλά σε παρακμή. Γιατί, η αναζήτηση αυτού που φαινομενικά σου λείπει καταδεικνύει με τον πιο εμφαντικό τρόπο ότι δεν αναζητάς αιτιακές σχέσεις αλλά την εύρεση του θησαυρού, όπως γίνεται στα παραμύθια. Αλλά κάτι τέτοιο όχι μόνο δεν αρκεί για να βρεις το δρόμο σου αλλά σου στομώνει και τη σκέψη, γιατί φενακίζει ακόμα περισσότερο την πραγματικότητα αφού μετασχηματίζει το αιτιατό σε αίτιο.

Η ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΣΧΕΔΙΑΣ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΕΝΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Μερικές φορές τα πιο σπουδαία ερευνητικά ευρήματα κρύβονται πίσω από τα πιο απλοϊκά, ακόμη και τα πιο παιδαριώδη, ερωτήματα: Γιατί πρέπει ο Οδυσσέας να φύγει από την Ωγυγία, το νησί της Καλυψούς, με μια ΣΧΕΔΙΑ, δηλαδή με ένα μέσο τόσο επισφαλές; Γιατί πρέπει να ταλαιπωρηθεί παραδαρμένος στα κύματα για 25 μέρες, ενώ από τη Σχερία, το νησί των Φαιάκων, οδηγήθηκε στην Ιθάκη με πλοίο και μάλιστα μαγικό και χωρίς να νιώσει τίποτα, αφού καθοδόν οι θεοί επιχεύουν πάνω του λυτρωτικό μαγικό λήθαργο;

Κάποτε, κατά τη διάρκεια μιας βόλτας στην αρχαία Αθήνα, ο Σωκράτης και ο Πλάτωνας ανέπτυξαν μία πολύτιμη, για όλους, συζήτηση για το φλέγον διαχρονικό θέμα του τρόπου με τον οποίο κατακτάμε την πολυπόθητη ευτυχία. Μετά από επανειλημμένες αναπάντητες ερωτήσεις του Πλάτωνα προς το δάσκαλό του, τον Σωκράτη, η περιζήτητη απάντηση ήρθε, όταν βρέθηκαν δίπλα σε μία μικρή λίμνη.

Του Νίκου Τσούλια Τα χαρακτηριστικά στοιχεία που εκδηλώνονται στις δύσκολες στιγμές των ανθρώπων, στις όποιες κρίσεις της ιστορίας των λαών εκφράζουν με τον πιο ανάγλυφο τρόπο τα ουσιαστικά στοιχεία του πολιτισμού τους. Τότε θα φανεί η εξευγενισμένη συμπεριφορά τους ή η εκτεταμένη βαρβαρότητά τους, ο ορθολογισμός τους και η πίστη τους στον αγώνα για τη ζωή ή ποικίλες χυδαιότητες και οι αναφορές στους λαϊκισμούς και στους μεσσιανισμούς των δήθεν εύκολων λύσεων. Τότε θα ξεπηδήσουν τα βαθύτερα μηνύματα του πνεύματός των και η έκταση και η ένταση ή όχι του ουμανισμού τους. Όταν όλα πάνε καλά ή όταν νομίζουμε ότι όλα πάνε καλά, τότε περισσεύει μια κάποια ανεκτικότητα και πολλή αδιαφορία, τότε προσπερνάμε ό,τι μάς είναι «αγκάθι» και δείχνουμε μια κάποια …ανωτερότητα.